صفوان بن یحیی

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
صفوان بن یحیی
اطلاعات یاران امامان
نام کامل: صفوان بن یحیی بجلی کوفی
لقب: بیاع سابری
نسب: قبیله بجلیه
وفات: ۲۱۰ق
مدفن: مدینه
از یاران: امام کاظم(ع)امام رضا(ع)امام جواد(ع)
فعالیت‌های اجتماعی: نقل روایت
آثار: ۳۰ كتاب تصنیف كرده است.

صفوان بن یحیی بجلی كوفی(درگذشت ۲۱۰ق) از یاران امام کاظم(ع)، وکلای امام رضا(ع) و امام جواد(ع) و اصحاب اجماع.

نام او در سند روایات بسیاری آمده است، او از سه تن از امامان شیعه بدون واسطه و از امام صادق(ع) با واسطه روایت کرده است. او در روایات بسیاری از سوی ائمه ستایش شده است.

معرفی

اصحاب اجماع

یاران امام باقر(ع)
۱. زُرارَة بن اَعین
۲. مَعروفِ بنِ خَرَّبوذ
۳. بُرَید بن معاویه
۴. ابوبصیر اَسَدی یا (ابوبصیر مرادی)
۵. فُضَیل بن یسار
۶. محمد بن مُسلِم

یاران امام صادق(ع)
۱. جَمیل بن دَرّاج
۲. عبدالله بن مُسکان
۳. عبدالله بن بُکَیر
۴. حَمّاد بن عثمان
۵. حماد بن عیسی
۶. اَبان بن عثمان

یاران امام کاظم(ع) و امام رضا(ع)
۱. یونس بن عبدالرحمن
۲. صَفوان بن یحیی
۳. اِبن اَبی عُمَیر
۴. عبدالله بن مُغَیرِه
۵. حسن بن محبوب یا (حسن بن علی بن فَضّال، فَضالَة بن ایوب و عثمان بن عیسی)
۶. احمد بن ابی نصر بزنطی

کنیه‌اش أبومحمد است.[۱] وی فروشنده پارچه‌ای ظریف به نام سابری بود و از همین رو به بیّاع سابری مشهور شد.[۲]

پدرش، از اصحاب امام صادق(ع) و خود او از راویان امام کاظم(ع)، امام رضا(ع) و امام جواد (ع) و وكیل حضرت رضا (ع) و امام جواد(ع) بود[۳] و در سال ۲۱۰ق در مدینه درگذشت.[۴]

جایگاه

صفوان، در روایات زیادی ستایش شده است، او نزد امام رضا(ع) [۵] و امام جواد (ع) منزلت خاصی داشت.[۶] امام جواد پس از درگذشت وی، کفن و حنوط برای او فرستاد و به اسماعیل پسر امام کاظم دستور داد بر او نماز بخواند و در روایتی خشنودی خود را از او بیان فرموده است.[۷] تنها در روایتی از امام جواد(ع) مذمت(لعن) شده که رجالیون شیعه آن را حمل بر تقیه کرده‌اند.[۸]

پیمان با دوستان

صفوان و عبدالله بن جندب و علی بن نعمان در مسجد الحرام پیمان بستند هر كدام زودتر درگذشت، آنكه زنده می‌ماند نماز و روزه و زکات دیگری را نیز به جای آورد. آن دو زودتر از دنیا رفتند و صفوان روزی ۱۵۰ رکعت نماز می‌گزارد و در سال سه ماه روزه می‌گرفت و هر سال سه بار زکات می‌داد و هر كار مستحبی كه انجام می‌داد برای آن دو نیز به جای می‌آورد.[۹]

وثاقت و روایات

صفوان از اصحاب اجماع است.[۱۰] نجاشی او را با الفاظ ثقة کوفی، ثقه و عین ستوده است[۱۱]، شیخ طوسی صفوان را نزد علمای حدیث موثق‌ترین اهل زمان خود و عابدترین و از زهّاد می‌داند.[۱۲]

صفوان ۳۰ كتاب تصنیف كرده است.[۱۳] او از چهل تن از اصحاب امام صادق روایت کرده است.[۱۴] نامش و در سلسله سند بیش از ۱۱۰۰ حدیث آمده است. او از امام کاظم، امام رضا و امام جواد بدون واسطه حدیث نقل کرده است.[۱۵] او همچنین از افراد ذیل نیز روایت کرده است:

بسیاری چون احمد بن محمد بن ابی‌نصر بزنطی، محمد بن خالد برقی، فضل بن شاذان نیشابوری و... از او حدیث نقل کرده‌اند.

پانویس

  1. نجاشی، ص۱۹۷
  2. شیخ طوسی، رجال، ص۳۵۹،۳۷۶
  3. شیخ طوسی، رجال، ص۳۳۸، ۳۷۶؛ نجاشی، ص۱۹۷
  4. نجاشی، ص۱۹۸؛ معجم الرجال، ج۹، ص۱۲۷؛ کشی، ص۵۰۲
  5. نجاشی، ص۱۹۷؛ کشی، ص۵۰۲-۵۰۴
  6. خویی، معجم الرجال، ج۹، ص۱۲۶-۱۲۷
  7. کشی، ص۵۰۲
  8. خویی، معجم الرجال، ج۹، ص۱۲۷
  9. نجاشی، ص۱۹۷؛ طوسی، الفهرست، ص۲۴۱؛ خویی، معجم‌الرجال، ج۹، ص۱۲۴
  10. کشی، ص۵۵۶
  11. خویی، معجم‌الرجال، ج۹، ص۱۲۳
  12. شیخ طوسی، الفهرست، ص۲۴۱؛ نک: نجاشی، ص۱۹۷
  13. نجاشی، ص۱۹۷،۱۹۸
  14. شیخ طوسی، فهرست، ص۲۴۳
  15. شیخ طوسی، الفهرست، ص۲۴۲
  16. شیخ طوسی، رجال، ص۱۲۴
  17. شیخ طوسی، رجال، ص۲۹۹
  18. شیخ طوسی، رجال، ص۳۴۰
  19. شیخ طوسی، رجال، ص۳۴۱

منابع

  • خویی، معجم رجال الحدیث‏، مركز نشر آثار شیعه، قم‏، ۱۴۱۰ق/۱۳۶۹ش.
  • طوسی،ابی جعفر، رجال الطوسی‏، جامعه مدرسین‏، قم‏، ۱۴۱۵ق‏.
  • طوسی، ابی جعفر، الفهرست‏، المكتبة المرتضویة، نجف‏.
  • کشی،محمد بن عمر، رجال الكشی‏، انتشارات دانشگاه مشهد، ۱۳۴۸ش.
  • نجاشی، احمد بن علی، رجال النجاشی‏، انتشارات جامعه مدرسین، قم‏، ۱۴۰۷ق.