پرش به محتوا

حواریون

از ویکی شیعه

حواریون، عنوان دوازده یار خاص حضرت عیسی(ع) به معنای شاگرد و یاور است که در قرآن و عهد جدید از آنان یاد شده و وجه تسمیه آن، پاکی از گناه و تلاش برای پاک‌سازی دیگران است. در روایات اسلامی، این عنوان برای یاران نزدیک پیامبر(ص) و امامان شیعه نیز به کار رفته که در قیامت فراخوانده می‌شوند. اسامی آنان در انجیل و منابع اسلامی ذکر شده که شمعون (پطرس) بزرگ‌ترین و یهودای اسخریوطی خائن به عیسی(ع) بوده است. بر اساس قرآن، آنان از عیسی(ع) درخواست مائده آسمانی کردند که پس از نزول آن، کافران به مجازات بی‌مانندی گرفتار شدند.

حواریون

حواریون، به دوازده یار و شاگرد خاص حضرت عیسی(ع) گفته می‌شود[۱] که در عهد جدید[۲] رسول نامیده شده‌اند. قرآن در چهار آیه[۳] از آنان با همین عنوان یاد کرده که به معنای شاگرد و یار است.[۴] بر اساس حدیثی از امام رضا(ع)، علت نام‌گذاری حواریون پاکی آنان از گناه و تلاششان برای پاک‌سازی دیگران است، نه شغل شستن لباس چنانکه برخی گمان کرده‌اند.[۵]

تعبیر حواریون، برای یاران نزدیک پیامبر اسلام(ص) نیز به کار رفته است.[۶] بر اساس آیه قرآن،[یادداشت ۱] حواریون عیسی(ع) یاوران او در راه خدا بودند، ازاین‌رو در روایات، یاران خاص پیامبر(ص) و امامان شیعه نیز حواری خوانده شده‌اند. به‌نقل از امام کاظم(ع)، در قیامت منادی نخست حواریون پیامبر(ص) (سلمان، ابوذر، مقداد) و سپس حواریون امام علی(ع) (عمرو بن حمق، محمد بن ابی‌بکر، میثم تمار، اویس قرنی) را ندا می‌دهد. در ادامه نیز حواریون سایر امامان از میان شیعیان پیشتاز و مقرب فراخوانده می‌شوند.[۷]

اسامی

قرآن به اسامی حواریون اشاره نکرده؛ اما برخی منابع اسلامی[۸] و انجیل‌ها آنان را چنین معرفی کرده‌اند: شمعون معروف به پِطْرُس، آندرِیاس برادر او، یعقوب پسر زَبَدی ، یُوحَنّا برادر وی، فیلپُّس ، بَرتولما ، توما، مَتّى ، یعقوب پسر حَلْفا، تدّی، شمعون غیور و یَهُوداى اِسْخَریوطى.[۹] گفته شده شمعون بزرگ‌ترین آنان بود که عیسی(ع) او را پطرس (به معنای صخره) نامید[۱۰] بنابر عهد جدید[۱۱] و برخی منابع اسلامی،[۱۲] یهودای اسخریوطی به عیسی(ع) خیانت کرد و او را به یهودیان تسلیم کرد.

ایمان حواریون

قرآن در آیاتی از سوره آل‌عمران[۱۳] و سوره صف[۱۴] به ایمان حواریون و یاری آنان در راه خدا اشاره کرده است. بر اساس انجیل، عیسی(ع) حواریون را رسولان خود خواند،[۱۵] به آن‌ها نصحیت بسیاری کرد[۱۶] و به آنان قدرت بخشید تا بیماری‌ها را شفا دهند و ارواح پلید را بیرون کنند.[۱۷]

طلب مائده آسمانی

بر اساس قرآن، حواریون از عیسی(ع) خواستند تا مائده‌ای آسمانی برایشان نازل کند. این درخواست موجب شک عیسی به ایمان آنان شد، اما گفتند برای اطمینان قلب است. عیسی از خداوند این مائده را طلبید و به آنان هشدار داد که پس از نزول آن، هر کس کافر شود، به مجازاتی بی‌مانند گرفتار خواهد شد.[۱۸]

پانویس

  1. توفیقی،‌ آشنایی با ادیان بزرگ، ۱۳۸۹ش، ص۱۴۷.
  2. انجیل متی، باب ۱۰، آیه ۲؛ انجیل لوقا، باب ۷،‌ آیه ۱۳.
  3. سوره آل‌عمران، آیه ۵۲؛ سوره مائده، آیه ۱۱۱ و ۱۱۲؛ سوره صف: آیه ۱۴.
  4. توفیقی،‌ آشنایی با ادیان بزرگ، ۱۳۸۹ش، ص۱۴۷.
  5. شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا(ع)، ۱۳۷۸ق، ج۲، ص ۷۹.
  6. ابن سید الناس، عیون الاثر، ۱۴۱۴ق، ج۲، ص۳۸۵.
  7. قمی، شیخ عباس، سفینةالبحار، اسوه ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۴۹۵؛ قمی، نفس المهموم، المكتبة الحيدرية‌، ص۱۳۲.
  8. ابن خلدون، تاریخ‏ ابن‏ خلدون، ۱۴۰۸ق، ج۲، ص۱۷۲.
  9. انجیل متی،‌ باب ۱۰، آیه ۲-۴.
  10. توفیقی،‌ آشنایی با ادیان بزرگ، ۱۳۸۹ش، ص۱۴۸.
  11. انجیل متی،‌ باب ۱۰، آیه ۴ و باب ۲۷،‌ آیه ۳.
  12. ابن‌حبیب، المُحَبَّر، ۱۴۲۱ق، ۲۰۰۰م،ص۴۲۷.
  13. سوره آل عمران، آیه ۵۲-۵۳.
  14. سوره صف، آیه۱۴.
  15. انجیل لوقا، باب۶،‌آیه۱۳.
  16. انجیل متی، باب۱۰، آیات۵-۴۲.
  17. انجیل متی،‌ باب ۱۰، آیه ۱.
  18. نگاه کنید به سوره مائده، آیات ۱۱۲-۱۱۵.

یادداشت

  1. فَلَمَّا أَحَسَّ عِيسَىٰ مِنْهُمُ الْكُفْرَ قَالَ مَنْ أَنْصَارِي إِلَى اللَّهِ ۖ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ آمَنَّا بِاللَّهِ وَاشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ . ترجمه:چون عيسى از آنان احساس كفر كرد، گفت: «ياران من در راه خدا چه كسانند؟» حواريون گفتند: «ما ياران [دين‌] خداييم، به خدا ايمان آورده‌ايم؛ و گواه باش كه ما تسليم [او] هستيم.» سوره آل عمران، آیه ۵۲.

منابع

  • ابن‌حبیب، محمد، كتاب المحبر، تحقيق ايلزة ليختن شتيتر، بيروت، دارالآفاق الجديدة، بى‌تا.
  • ابن‌خلدون، عبدالرحمن بن محمد، دیوان المبتدأ و الخبر فی تاریخ العرب و البربر و من عاصرهم من ذوی الشأن الأکبر(تاریخ ابن خلدون‏)، تحقیق خلیل شحادة، بیروت، دار الفکر، چاپ دوم، ۱۴۰۸ق.
  • ابن‌سید الناس،‌ محمد بن یحیی، عیون الاثر، تعلیقه ابراهیم محمد رمضان، بیروت، دارالقلم، ‌۱۴۱۴ق.
  • توفیقی،‌ حسین، آشنایی با ادیان بزرگ، قم، طه و جامعة المصطفی العالمیه، چاپ سیزدهم، ۱۳۸۹ش.
  • شیخ صدوق، محمد بن علی، عیون اخبار الرضا(ع)، به تحقیق و تصحیح مهدی لاجوردی، تهران، نشر جهان، چاپ اول، ۱۳۷۸ق.
  • قمی، شیخ عباس، سفینة البحار، قم، نشر اسوه، ۱۴۱۳ق.