آمنه بیگم مجلسی

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
آمنه بیگم مجلسی
درگذشت - اصفهان
محل زندگی اصفهان
استادان مجلسی اولعلامه مجلسی
آثار شرح بر الفیه ابن‌مالک • شرح بر شواهد سیوطی • مجموعه مسائل فقهی • دیوان شعر.
خویشاوندان مجلسی اول • علامه مجلسی • ملاصالح مازندرانی


آمنه بیگم مجلسی یا آمنه‌خاتون از زنان عالم در دوره صفوی. او دختر محمدتقی مجلسی، خواهر علامه مجلسی و همسر ملاصالح مازندرانی بود. آمنه بیگم در جمع‌آوری احادیث بحارالانوار به علامه مجلسی کمک کرد. کتاب‌هایی چون شرح بر الفیه ابن‌مالک، شرح بر شواهد سیوطی و مجموعه مسائل فقهی از آثار او است.

زندگی‌نامه

آمنه بیگم مجلسی یا آمنه خاتون دختر مجلسی اول و خواهر علامه مجلسی بوده است.[۱] نویسندگان او را معروف به علم و فضل در زمان خود دانسته‌اند.[۲]

عبدالله افندی نویسنده کتاب ریاض العلماء و حیاض الفضلاء که تقریبا هم‌عصر آمنه بیگم است او را صاحب فضل، علم و تقوا معرفی می‌کند.[۳]

منابع، نام مادر آمنه بیگم را ذکر نکرده‌اند و تنها آورده‌اند که مادرش فرزند صدرالدین محمد حسینی عاشوری قمی بوده است.[۴]

همچنین منابع به سال ولادت[۵] و وفات او اشاره نکرده‌اند،[۶] اما با این حال وفات او را در قرن ۱۲ هجری دانسته‌اند.[۷]

آمنه بیگم در اصفهان فوت کرد و در مقبره تخت فولاد دفن شد.[۸] برخی محققان، مکان‌های دیگری را محل دفن آمنه بیگم دانسته‌اند.[۹]

همسر و فرزندان

آمنه‌خاتون به پیشنهاد پدرش با ملاصالح مازندرانی ازدواج کرد.[۱۰] ملاصالح شاگرد مجلسی اول بود[۱۱] و بعدها کتاب‌های بسیاری از جمله شرح بر الکافی را نوشت.[۱۲] آمنه خاتون و ملاصالح شش فرزند پسر داشتند که همه اهل علم بوده‌اند.[۱۳] همچنین یک یا دو دختر نیز داشته‌اند.[۱۴]

وحید بهبهانی و آیت‌الله بروجردی از نسل آمنه بیگم و ملاصالح مازندرانی بوده‌اند.[۱۵]

مقام علمی

آمنه خاتون در فقه و حدیث شاگرد پدرش مجلسی اول و برادرش علامه مجلسی بود.[۱۶]

از آمنه بیگم آثار مکتوبی نیز نقل شده است:

  • شرح بر الفیه ابن‌مالک
  • شرح بر شواهد سیوطی
  • مجموعه مسائل فقهی
  • دیوان شعر.[۱۷]

آمنه خاتون در جمع‌آوری روایات برخی از جلدهای بحارالانوار به علامه مجلسی کمک کرد.[۱۸] همچنین نقل شده که شوهرش ملاصالح مازندرانی در حلّ برخی عبارات کتاب قواعد الاحکام علامه حلی با آمنه بیگم مشورت می‌کرده است.[۱۹]

پانویس

  1. امین عاملی، أعیان الشیعة، ۱۴۰۶ق، ج۲،‌ص۹۵.
  2. مازندرانی، شرح الکافی، مقدمه محقق، ۱۳۸۲ق، ص۲.
  3. افندی، ریاض العلماء، ۱۴۳۱ق، ج۵، ص۴۰۷.
  4. هاشمی،‌ «گوهری از خاندان مجلسی»، ص۹۴.
  5. ریاحی،‌ نقش بانوان شیعه اصفهان در فرهنگ و تمدن ایران و اسلام، ص۲۱۸.
  6. ریاحی،‌نقش بانوان شیعه اصفهان در فرهنگ و تمدن ایران و اسلام، ص۲۲۲.
  7. بانوان عالمه و آثار آن‌ها، ۱۳۷۹ش، ص۴۲.
  8. موسوعة مؤلفی الامامیة، ۱۴۲۸ق، ج۱، ص۹۰.
  9. هاشمی،‌ «گوهری از خاندان مجلسی»، ص۹۴.
  10. افندی، ریاض العلماء، ۱۴۳۱ق، ج۵، ص۴۰۷.
  11. مازندرانی، شرح الکافی، مقدمه محقق، ۱۳۸۲ق، ص۲.
  12. مازندرانی، شرح الکافی، مقدمه محقق، ۱۳۸۲ق، ص۲.
  13. امین، مستدرکات أعیان الشیعة، ۱۴۰۸ق، ج۴، ص۸.
  14. هاشمی،‌ «گوهری از خاندان مجلسی»، ص۱۰۰.
  15. هاشمی،‌ «گوهری از خاندان مجلسی»، ص۹۷.
  16. موسوعة مؤلفی الامامیة، ۱۴۲۸ق، ج۱، ص۹۰.
  17. امین، مستدرکات أعیان الشیعة، ۱۴۰۸ق، ج۴، ص۸.
  18. ریاحی،‌نقش بانوان شیعه اصفهان در فرهنگ و تمدن ایران و اسلام، ص۲۲۱.
  19. امین عاملی، أعیان الشیعة، ۱۴۰۶ق، ج۲، ص۹۵.

منابع

  • افندی، عبدالله بن عیسی، ریاض العلماء و حیاض الفضلاء، محقق: احمد حسینی اشکوری، بیروت، مؤسسة التاریخ العربیی،۱۴۳۱ق.
  • امین عاملی، سید محسن، اعیان الشیعة، بیروت،‌ دار التعارف للمطبوعات، ۱۴۰۶ق.
  • امین، حسن، مستدرکات أعیان الشیعة، بیروت،‌ دار التعارف،‌ ۱۴۰۸ق.
  • بانوان عالمه و آثار آنها، قم، مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران، ۱۳۷۹ش.
  • ریاحی،‌ محمد حسین،‌ نقش بانوان شیعه اصفهان در فرهنگ و تمدن ایران و اسلام، مجله بانوان شیعه، شماره۱۰، زمستان ۱۳۸۵ش.
  • مازندرانی، محمد صالح بن احمد، شرح الکافی، محقق، مصحح، ابوالحسن شعرانی، تهران، المکتبة الإسلامیة، ۱۳۸۲ق.
  • موسوعة مؤلفی الامامیة، قم،‌ مجمع الفکر الإسلامی، ۱۴۲۸ق.
  • هاشمی،‌ محمد قاسم، گوهری از خاندان مجلسی، مجله فرهنگ اصفهان، شماره ۵ و۶، بهار و تابستان ۱۳۷۶ش.