کاربر:M.nilsaz/صفحه تمرین 3
 کتاب أبوالشهداء | |
| اطلاعات کتاب | |
|---|---|
| نویسنده | عبّاس محمود العقّاد |
| تاریخ نگارش | ۱۹۲۹م. چاپ اول در قاهره |
| موضوع | بررسی زندگی و قیام امام حسین(ع) |
| سبک | توصیفی، تحلیلی |
| زبان | عربی |
| تعداد جلد | ۱ |
| تعداد صفحات | ۲۴۱ صفحه |
| ترجمه به دیگر زبانها | فارسی |
| اطلاعات نشر | |
| ناشر | سعد مصر بالفجالة |
| محل نشر | مصر |
| نوبت چاپ | اول |
| نسخه الکترونیکی | «کتاب ابوالشهداء الحسین بن علی» |
«أَبُوالشُهَداء الحُسِینِ بنِ عَلِی» اثری است به قلم عباس محمود العَقّاد، نویسنده و متفکر مصری، که با نگاهی تحلیلی و نثری روان به بررسی زندگی و قیام امام حسین(ع) میپردازد. این کتاب که در دهه سوم قرن بیستم میلادی نوشته شده، از نخستین آثار تجدید نظر طلبانه درباره عاشورا به شمار میرود و با رویکردی متفاوت، واقعه کربلا را در چارچوب تقابل عاطفه و منفعت، حق و باطل تحلیل میکند.
اهمیت و جایگاه
عقّاد در کتاب «أبوالشهداء» قیام امام حسین(ع) را نه رویداد صرفاً تاریخی، بلکه نماد جاودان حقطلبی و مقاومت اخلاقی میداند. تحلیل او بر تقابل دو سرشت انسانی، روح معنوی و عاطفی در برابر منفعتطلبی استوار است.[۱] ریشه نزاع را ترکیبی از اختلاف اخلاقی، کینه دیرینه بنیهاشم و بنیامیه، و رقابت شخصی میداند؛ با این تمایز که معاویه را از یزید جدا میکند، اما از مشروعیت کلی خلافت اموی نزد اهل سنت فاصله نمیگیرد.[۲]
وی برخلاف ابنخلدون، معیار سود و زیان سیاسی را رد میکند و هم انگیزه (الهی-اخلاقی) و هم نتیجه (سقوط یزید و فروپاشی بنیامیه) را مثبت ارزیابی میکند.[۳] شیوه مبارزه را مسالمتآمیز و مبتنی بر رویارویی حق با باطل معرفی میکند، و همراهبردن خانواده به کربلا را با استناد به سنت عربیِ «شاهدآوردن» توجیه میکند.[۴] حمید عنایت[۵] این اثر را نخستین کار تجدیدنظر طلبانه درباره امام حسین(ع) دانسته است.[۶]
ساختار و محتوا
کتاب «أبوالشهداء» اثری رمانگونه و بدون ارجاعات فنی است[۷] که در ده فصل، قیام عاشورا را به عنوان تقابل تاریخی فداکاری امام حسین(ع) و منفعتطلبی یزید بررسی میکند.[۸] خلاصه ابواب آن به این شرح است:
- فصل ۱ تا ۳: بررسی تقابل سرشتی، تربیتی و اخلاقی بنیهاشم (نماد دیانت و شرافت) و بنیامیه (نماد پستی).
- فصل ۴ تا ۶: مقایسه یاران دو جبهه، مرور حوادث حرکت از مدینه تا کربلا و تأکید بر آگاهی کامل و دلایل استوار امام برای قیام.
- فصل ۷ تا ۹: توصیف ادبی کارزار عاشورا و حوادث پس از آن (مانند واقعه حره)، با این نتیجهگیری که شکست ظاهری امام در واقع یک پیروزی جاودانه بود.
- فصل ۱۰: بررسی بازتاب واقعه عاشورا در شعر شاعران عرب (مانند فرزدق ، دعبل و کمیت).[۹]
نویسنده
عبّاس محمود عقّاد (۱۸۸۹-۱۹۶۴م)[۱۰] شاعر، ادیب، مورخ و روزنامهنگار مصری،[۱۱] از چهرههای برجسته نوگرایی در جهان اسلام است.[۱۲] وی با مطالعات گسترده در ادبیات انگلیسی و اندیشههای غربی، و در عین حال پایبندی به اندیشه دینی، نقش مهمی در تجدد خواهی ایفا کرد.[۱۳]
وضعیت انتشار
کتاب «ابوالشهداء» بارها به عربی چاپ شده و به فارسی با ترجمه محمدکاظم مُعِزِّی تحت عناوین «پیشوای شهیدان» و «ابوالشهداء الامام حسین(ع)» منتشر گردیده است.[۱۴] غلامحسین انصاری نیز کتاب را با عنوان حسین بن علی ابوالشهدا به فارسی ترجمه کرده است.[۱۵] نسخه تحقیق شده توسط محمد جاسم ساعدی از سوی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی نیز در دسترس است.[۱۶]
پانویس
- ↑ امام حسین و عاشورا از دیدگاه برخی از نویسندگان معاصر، پایگاه خبری استاد حسین انصاریان.
- ↑ عنایت، ترجمه: خرمشاهی، «اندیشه سیاسی در اسلام معاصر»، ۱۳۶۵ش، ص۳۱۷.
- ↑ رضانژاد، نشریه اندیشه تقریب، ۱۳۸۶ش، شماره۱۳، ص۱۲۷.
- ↑ العَقّاد، مترجم: انصاری، ابوالشهداء (حسین بن علی علیهما السلام)، ۱۳۹۵ش، ص۱۷۶.
- ↑ نگاهی به اندیشه و افکار سیاسی «حمید عنایت»، پایگاه خبرگزاری فارس.
- ↑ عنایت، ترجمه: خرمشاهی، «اندیشه سیاسی در اسلام معاصر»، ۱۳۶۵ش، ص۳۱۷.
- ↑ الویری، نشریه نامه علوم انسانی، ۱۳۸۱ و ۱۳۸۲ش، شماره ۶ و ۷، ص۲۳۷.
- ↑ العقاد، أبوالشهداء الحسین بن علی، ۲۰۰۶م، ص۱۲۶.
- ↑ العقّاد، أبوالشهداء الحسین بن علی، ۲۰۰۶م، ص۱۲۶؛ الویری، نشریه نامه علوم انسانی، ۱۳۸۱ و ۱۳۸۲ش، شماره ۶ و ۷، ص۲۳۴.
- ↑ عقاد، أنا، ۲۰۰۵م، ص۲۴.
- ↑ عبد الکریم، أعلام و مشاهیر، ۲۰۰۵م، ج۱۳، ص۳۰۸.
- ↑ رضانژاد، نشریه اندیشه تقریب، ۱۳۸۶ش، شماره۱۳، ص۱۲۱.
- ↑ رضانژاد، نشریه اندیشه تقریب، ۱۳۸۶ش، شماره۱۳، ص۱۲۱؛ الویری، نشریه نامه علوم انسانی، ۱۳۸۱ و ۱۳۸۲ش، شماره ۶ و ۷، ص۲۳۳.
- ↑ الویری، نشریه نامه علوم انسانی، ۱۳۸۱ و ۱۳۸۲ش، شماره ۶ و ۷، ص۲۳۴.
- ↑ حسین بن علی ابوالشهداء ، خانه کتاب وادبیات ایران
- ↑ عقاد، ابو الشهداء الحسین بن علی علیه السلام، کتابخانه دیجیتال نور.
منابع
- العقّاد، عبّاس محمود، أبوالشهداء الحسین بن علی، نهضة مصر، الطبعة الثامنة، ۲۰۰۶م.
- العقّاد، عبّاس محمود، أنا، نهضة مصر، الطبعة الثالثة، ۲۰۰۵م.
- العقّّاد، عباس محمود، مترجم: انصاری، غلامحسین، ابوالشهداء (حسین بن علی علیهما السلام) سازمان تبلیغات اسلامی، شرکت چاپ و نشر بین الملل، تهران، ۱۳۹۵ش.
- الویری، محسن، معرفی کتاب «ابوالشهداء حسین بن علی»، نشریهنامه علوم انسانی، ۱۳۸۱ش و ۱۳۸۲ش، شماره ۶ و ۷.
- امام حسین و عاشورا از دیدگاه برخی از نویسندگان معاصر، پایگاه اطلاعرسانی استاد حسین انصاریان، تاریخ بازدید ۱۸ تیر ۱۴۰۵ش.
- رضانژاد، عزّالدین،پیشگامان تقریب: عباس محمود عقاد، شاعر، ادیب و نویسنده اصلاحگر مصری، نشریه اندیشه تقریب، ۱۳۸۶ش، شماره۱۳.
- عبدالکریم، محمدحسین، اللغة العربیة والأدب العربی، «أعلام ومشاهیر»، دمشق، ۲۰۰۵م.
- عنایت، حمید، ترجمه: خرمشاهی، بهاءالدین، اندیشه سیاسی در اسلام معاصر، چاپ دوم، انتشارات خوارزمی، تهران، ۱۳۶۵ش.
- کتاب «اندیشه سیاسی در اسلام معاصر» وبسایت ایران کتاب، تاریخ بازدید: ۱۹ تیر ۱۴۰۵ش.
- نگاهی به اندیشه و افکار سیاسی «حمید عنایت» خبرگزاری فارس، تاریخ درج: ۶ مرداد ۱۳۹۷ش، تاریخ بازدید: ۱۹ تیر ۱۴۰۵ش.