غفلت
غفلت در مقابل ذکر، به معنای بی‌خبری و بی‌توجهی به واقعیت‌ها و عدم توجه به گذشته، حال و آینده است.[۱] به گفته پژوهشگران، در قرآن ۳۵ مرتبه به کلمه غفلت اشاره شده و برای غافلان دو مصداق اصلی بیان کرده است: کسانی که چشم و گوش خود را از واقعیت‌ها[۲] و حقیقت[۳] می‌بندند.[۴]
به گفته عالمان اخلاق، نشانه‌های غفلت در قرآن و روایات به چهار مورد اصلی اشاره دارد: اول، فراموشی و سردرگمی در آینده[۵] که فرد گرفتار شهوات و ناتوان از توجه به سرنوشت خود می‌شود.[۶] دوم، پند نگرفتن از تغییرات دنیا،[۷] به‌طوری که انسان از دگرگونی‌های آن عبرت نمی‌گیرد.[۸] سوم، هدر دادن اوقات،[۹] که امام علی(ع) آن را به معنای هدر دادن وقت در کارهایی می‌داند که هیچ فایده‌ای برای رشد فردی یا معنوی ندارد.[۱۰] چهارم، همنشینی با فاسدان و اطاعت از آنها،[۱۱] که امام حسن مجتبی(ع) آن را نمونه‌ای از غفلت می‌شمارد.[۱۲]
عوامل غفلت شامل توجه به مظاهر زندگی مادی (مال، ثروت، زن و فرزند)،[۱۳] تسلط شیطان،[۱۴] هواپرستی،[۱۵] آرزوهای دراز[۱۶] و سطحی‌نگری در تعالیم دینی است.[۱۷]
برای درمان غفلت، راه‌هایی چون ذکر خدا،[۱۸] خواندن قرآن،[۱۹] یاد نعمت‌ها و نعمت‌دهنده،[۲۰] عبرت از تاریخ پیشینیان،[۲۱] یاد مرگ[۲۲] و قیامت[۲۳] توصیه شده است.
پانویس
- ↑ مکارم شیرازی، پیام قرآن، ۱۳۷۸ش، ج۱، ص۳۲۱.
- ↑ سوره اعراف، آیه ۱۷۹
- ↑ سوره اعراف، آیه ۱۴۶
- ↑ مکارم شیرازی، پیام قرآن، ۱۳۷۸ش، ج۷، ص۲۱
- ↑ دهقان بنادکی، بررسی غفلت از یاد خدا از منظر آیات و روایات و آثار و پیامدهای آن،۱۳۹۱، ص۹۵.
- ↑ مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۱، ص۱۲۲
- ↑ دهقان بنادکی، بررسی غفلت از یاد خدا از منظر آیات و روایات و آثار و پیامدهای آن، ۱۳۹۱ش، ص۹۵.
- ↑ نهج الفصاحه، ۱۳۲۴ش، ص۷۳، ح ۳۷۹.
- ↑ دهقان بنادکی، بررسی غفلت از یاد خدا از منظر آیات و روایات و آثار و پیامدهای آن، ۱۳۹۱، ص۹۵.
- ↑ آمدی، غررالحکم و دررالکلم، ۱۳۶۱ش، ج۴، ص۵۸۵.
- ↑ دهقان بنادکی، بررسی غفلت از یاد خدا از منظر آیات و روایات و آثار و پیامدهای آن، ۱۳۹۱، ص۹۵.
- ↑ علامه مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۷۵، ص۱۱۵.
- ↑ مکارم شیرازی، اخلاق در قرآن فروع مسائل اخلاقی،۱۳۸۹، ج۲،ص ۳۳۸.
- ↑ مکارم شیرازی، اخلاق در قرآن فروع مسائل اخلاقی، ۱۳۸۹ش، ج۲، ص ۳۳۸.
- ↑ مکارم شیرازی، اخلاق در قرآن فروع مسائل اخلاقی، ۱۳۸۹ش، ج۲، ص ۳۳۸.
- ↑ مکارم شیرازی، اخلاق در قرآن فروع مسائل اخلاقی، ۱۳۸۹ش، ج۲،ص ۳۳۸.
- ↑ مکارم شیرازی، اخلاق در قرآن فروع مسائل اخلاقی، ۱۳۸۹ش، ج۲، ص ۳۳۸.
- ↑ دهقان بنادکی، پایان نامه بررسی غفلت از یاد خدا از منظر آیات و روایات و آثار و پیامدهای آن، ۱۳۹۱ش، ص۹۳.
- ↑ دهقان بنادکی، پایان نامه بررسی غفلت از یاد خدا از منظر آیات و روایات و آثار و پیامدهای آن، ۱۳۹۱ش، ص۹۳.
- ↑ دهفان بنادکی، پایان نامه بررسی غفلت از یاد خدا از منظر آیات و روایات و آثار و پیامدهای آن، ۱۳۹۱ش، ص۹۳.
- ↑ دهقان بنادکی، پایان نامه بررسی غفلت از یاد خدا از منظر آیات و روایات و آثار و پیامدهای آن، ۱۳۹۱ش، ص۹۳.
- ↑ دهقان بنادکی، پایان نامه بررسی غفلت از یاد خدا از منظر آیات و روایات و آثار و پیامدهای آن، ۱۳۹۱ش، ص۹۳.
- ↑ دهقان بنادکی، پایان نامه بررسی غفلت از یاد خدا از منظر آیات و روایات و آثار و پیامدهای آن، ۱۳۹۱ش، ص۹۳.
منابع
- نهج الفصاحه، گردآوری ابوالقاسم پاینده، تهران، انتشارات جاویدان، ۱۳۲۴ش.
- آمدی، عبدالواحد، غررالحکم و دررالکلم، قم، انتشارات دفتر تبلیغات، ۱۳۶۱ش.
- ثقفی، ابراهیم بن محمد، الغارات، تحقیق و تصحیح: عبدالزهرا حسینی، قم، دار الکتاب الإسلامی، چاپ اول، ۱۴۱۰ق.
- دهفان بنادکی، طیبه، پایان نامه بررسی غفلت از یاد خدا از منظر آیات و روایات و آثار و پیامدهای آن، مشهد، حوزه علمیه معصومیه، ۱۳۹۱ش.
- دیلمی، حسن بن محمد، ارشادالقلوب، بیروت، انتشارات درالفکر، ۱۴۱۲ق.
- مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق
- مکارم شیرازی، ناصر، اخلاق در قرآن فروع مسائل اخلاقی، قم، انتشارات علی بن ابیطالب(ع)، ۱۳۸۹ش.
- مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، قم، انتشارات مدرسه امام علی بن ابیطالب(ع)،۱۳۷۸ش.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیرنمونه، قم، انتشارات دارالکتب الاسلامی، ۱۳۸۴ش.
پیوند به بیرون