کاربر:A.qodsipour/صفحه تمرین
 | |
| نشانی اینترنتی | |
|---|---|
| حوزه فعالیت | ایران، بین‌الملل |
| زبان | فارسی، عربی |
| مکان | مشهد و تهران |
| مالک | آستان قدس رضوی |
| پایه‌گذار | موسسه فرهنگی قدس |
| تاریخ افتتاح | ۲۸ آذر ۱۳۶۶ |
| وضعیت | فعال |
پیشینه و معرفی روزنامه قدس
روزنامه قدس، چاپ صبح در مشهد، ششمین روزنامه قدیمی ایران، با مدیریت «مؤسسه فرهنگی قدس» تحت مالکیت و صاحب امتیازی آستان قدس رضوی، فعالیت فرهنگی رسانه‌ای دارد. این مجموعه که دارای رتبه «گرید الف» از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است، اکنون در قامت یک «هلدینگ رسانه‌ای»، علاوه بر فعالیت‌های مطبوعاتی، در حوزه‌های مجازی، صنعت چاپ و تبلیغات محیطی نیز حضور فعال دارد.[۱] سیاست راهبردی این روزنامه پوشش اخبار ایران، بدون جناح‌بندی و همسو با سیاست‌های کلان نظام است. در حال حاضر «علی یعقوبی» مدیریت عامل مؤسسه و «محسن اسدی» سردبیری آن را بر عهده دارند. این روزنامه در هشت صفحه منتشر شده و ضمائم مختلفی نیز دارد. صفحات ویژه خراسان هم دراستان خراسان همراه با این روزنامه منتشر می شود.[۲] نخستین شماره این روزنامه ۲۸ آذر ۱۳۶۶ در یک دفتر اداری کوچک در مشهد منتشر شد. بنیان‌گذاران این نشریه، جمعی از جوانان با تجربیات غیر مرتبط با روزنامه و صرفا با فعالیت در صداوسیمای خراسان و دفتر نمایندگی ولی‌فقیه بودند که با بهره‌گیری از مشاوره مدیران وقت خبرگزاری‌های «اطلاعات»، «کیهان» و «جمهوری اسلامی»، ساختار تحریریه را مبتنی بر پایه تجربه‌های عملی با مطابق الگوهای استاندارد روز، بنا نهادند. چشم‌انداز اولیه این رسانه، تمرکز بر تولید نشریه‌ای با ماهیت «فرهنگی» با هدف تبیین اندیشه‌ها و آموزه‌های امام رضا(ع) در ابعاد مختلف اجتماعی، فرهنگی و سیاسی بود. این روزنامه در مسیر تکامل خود، دستاوردهای متعددی را ثبت کرد؛ از جمله در سال ۱۳۷۵ به عنوان نخستین روزنامه کشور که خارج از تهران منتشر می‌شد، به توزیع سراسری دست یافت و در سال ۱۳۷۶ اولین تجربه موفق «چاپ هم‌زمان» در مشهد و تهران را محقق ساخت.[۳]
دوره‌های مدیریتی
روند رشد این روزنامه در طول سه دهه فعالیت، در چهار دوره مدیریتی متفاوت قابل بررسی است:
- دوران نهادینه‌سازی و گسترش (سیدجلال فیاضی): گذار از نشریه محلی به سراسری و تثبیت چاپ هم‌زمان در تهران و مشهد در طول ۱۶ سال مدیریت.
- دوران نوسازی و هویت‌بخشی (غلامرضا قلندریان): تغییرات گرافیکی، رنگی‌شدن صفحات و بازطراحی لوگو جهت جذب مخاطبان نو.
- دوران غنای محتوایی و ضمائم (حمزه واقعی و رضا خوراکیان): تمرکز بر تقویت صفحات استانی خراسان و تنوع در انتشار ویژه‌نامه‌های مناسبتی.
- دوران تخصصی‌سازی و نظم ساختاری (ایمان شمسایی و علی یعقوبی): تمرکز بر تولید هفته‌نامه‌های حرفه‌ای، نظم‌بخشی به ساختار چیدمان صفحات و ضمایم و تخصصی‌سازی محتوا.[۴]
از شوق قلم تا تکاپوی رسانه
روزنامه قدس در دوران آغازین فعالیت خود با دو چالش بنیادین در حوزه تأمین نیروی انسانی و زیرساخت‌های فنی مواجه بود. در بخش نیروی انسانی، مدیران روزنامه به دلیل فقدان نیروهای تخصصی روزنامه‌نگاری در منطقه، رویکرد «استعدادیابی و آموزش ضمن خدمت» را در اولویت قرار دادند. این استراتژی منجر به جذب و پرورش بدنه تحریریه‌ای متشکل از جوانان مستعد، چهره‌های متعهد و نیروهای متخصص شد که بسیاری از آن‌ها بعدها در سطوح کلان رسانه‌ای کشور فعالیت یافتند، از جمله ماجرای مقاله‌ای ارزشمند با عنوان «بایسته‌های دهه دوم انقلاب» که از تهران به دفتر روزنامه رسید و با نام نویسنده‌ای ناشناس منتشر شد؛ نویسنده‌ای که بعدها مشخص شد همان دانشجوی جوان رشته نفت است که سال‌ها بعد مسئولیت دفتر تهران روزنامه را بر عهده گرفت. بدین‌سان، بدنه تحریریه قدس با آمیزه‌ای از استعدادهای جوان، نیروهای شناخته‌شده و چهره‌های متعهد شکل گرفت.
توسعه زیرساخت‌ها از حمام عمومی تا هلدینگ رسانه‌ای
در کنار تحول نیروی انسانی، توسعه زیرساخت‌های فنی نیز گامی تعیین‌کننده بود. با اینکه صنعت چاپ در کشور، محدود، قدیمی و فاقد فناوری‌های روز دنیا بود، این روزنامه فرآیند گذار از شیوه سنتی چاپ (حروف‌چینی سربی) به فناوری‌های مدرن را با رویکردی تلفیقی و نوآورانه، که ترکیبی از «حروف‌چینی رایانه‌ای» و «حروف‌چینی سربی» بود، طی کرد، و کمی بعد، مدیران این نشریه از سیستم‌های نوظهور رایانه‌ای دستگاه‌های «لاینوتایپ»(Linotype) و نهایتاً ماشین‌آلات چاپ «رول» و «افستOffset»، بهره گرفتند.
همچنین با وجود محدودیت‌های ماشین‌های چاپ موجود(چاپ یکورقی)، تیم مدیریتی این مجموعه، تصمیم به خرید دستگاه چاپ مدرن از آلمان گرفت. اما چالش اصلی، یافتن مکانی مناسب برای استقرار دستگاه بود؛ دغدغه‌ای که با نگاهی خلاقانه به راه‌حلی غیرمنتظره رسید و آن هم تبدیل حمام عمومی قدیمی متروکه‌ای که در مجاورت روزنامه قرار داشت، به سالن چاپ بود. با برداشتن دیوارها، سالنی مناسب برای چاپ پدید آمد. بهره طنزآلود این روایت، واکنش کارشناسان آلمانیِ نصب‌کننده دستگاه بود که با شگفتی از استانداردِ شگفت‌انگیزِ کاشی‌کاری سالن که مانع ورود گرد و غبار به دستگاه می‌شد، آن را نشانه دقت فنی دانستند، غافل از آنکه این سالن، روزگاری حمام عمومی بوده است. این روایت، نمادِ تدبیرِ بنیان‌گذاران قدس بود که از دل محدودیت‌های کهن، زیرساختی مدرن برای یک رسانه نوپا خلق کردند.
«مجتمع چاپ و نشر قدس» به عنوان یکی از پیشرفته‌ترین مراکز چاپی در شرق کشور، با تسلط بر تمامی مراحل، از ایده‌پردازی و طراحی گرافیک تا چاپ شیت و رول و عملیات پس از چاپ، طیف گسترده‌ای از محصولات را(چاپ نشریات و کتاب‌های تخصصی و بسته‌بندی محصولات، تولید تقویم و انواع اقلام تبلیغاتی)، با بالاترین استانداردهای کیفی روز دنیا تولید می‌کند.
از تغییر هویت بصری تا تنوع محتوای رسانه‌ای
روزنامه قدس با انتشار شماره ۸۰۴۸، در بیست‌ونهمین سال فعالیت خود، با بهره‌گیری از نمادهای معنوی حرم مطهر رضوی (ع) نظیر رنگ‌های سبز و فیروزه‌ای و درج عبارت «سلام بر امام رضا (ع)» در لوگو، هویت بصری خود را تغییر داد.[۵] این روزنامه و پایگاه خبری، صفحات و ضمائم متنوعی را برای تمامی گروه‌های سنی و سلیقه‌ها فراهم کرده است، ازجمله: صفحه اصلی، سیاست، بین‌الملل، اقتصاد، جامعه، فرهنگ، ورزش، رواق، خراسان، استان‌ها، عکس، چندرسانه‌ای، قدس ۲۴، ویژه‌ها، بازار، روزنامه قدس، درج آگهی تبلیغاتی تجاری برای کسب‌وکارها و ضمائم روزنامه که شامل: قدس ورزشی، عصرانه، قدس ویژه استان‌های خراسان شمالی-جنوبی و رضوی، ماهنامه زائر که نشریه‌ای مذهبی اعتقادی است، و دوهفته نامه قدس عربی ویژه عرب زبانان ایران و کشورهای اسلامی می‌باشد.
گذار از صفحات کاغذی به اکو سیستم رسانه‌ای
روزنامه قدس با وجود حفظ نسخه مکتوب برای پاسداشت مخاطبان سنتی و حضور در شبکه توزیع مطبوعات، به دلیل چالش‌های چاپ و توزیع، رویکرد گذار به عصر دیجیتال را در اولویت قرار داد.[۶] این روند تحولی با راه‌اندازی «قدس گویا» در سال ۱۳۸۴ به‌عنوان نخستین روزنامه گویای ایران (ویژه نابینایان و مناطق فاقد دسترسی به نشریات) آغاز شد که مخاطبان می‌توانند از طریق تماس تلفنی با آن، از خلاصه اخبار و تحلیل‌های روز ایران و جهان بهره‌مند شوند. با تغییر عادات مطالعاتی جامعه، مؤسسه فرهنگی قدس در سال ۱۳۹۰ پایگاه خبری-تحلیلی «قدس‌آنلاین» را تأسیس کرد که امروزه با ارائه نسخه PDF و به‌روزرسانی لحظه‌ای، به یکی از بازوهای اصلی اطلاع‌رسانی این مجموعه بدل شده است.
ساختار تحریریه مؤسسه فرهنگی قدس، امروز نه یک اتاق خبر صرف، که شبکه‌ای به هم‌پیوسته از سرویس‌های تخصصی است. سیاست، اقتصاد، فرهنگ، هنر، جامعه، ورزش، سرویس مردم، ترجمه، عکس و چندرسانه‌ای، و در کنار آن‌ها دو سرویس ویژه «قدس خراسان» و «رواق». این تحریریه با نگاهی یکپارچه، سکان هدایت هر دو جریان رسانه‌ای مجموعه روزنامه مکتوب و پایگاه مجازی قدس‌آنلاین را در دست دارد که کار در این دو رسانه چاپی و مجازی را به هم‌کاری دوسویه بدل کرده است. این روزنامه با راه‌اندازی استودیویی مجهز و حرفه‌ای، تولید محتوای فاخر تصویری و ویدئویی را ممکن ساخت و شبکه‌های اجتماعی اقماری مجموعه را توسعه داد. میزگردها و گفت‌وگوهای حضوری و برخط با صاحب‌نظران و مسئولان، امروز بستری است برای تحلیل و واکاوی معضلات، حواشی و شبهات روز جامعه؛ جایی که رسانه قدس از گزارش‌گرِ صرفِ خبر، به مشارکت‌کننده‌ای فعال در گفتمان عمومی بدل شده است.علاوه بر این، برگزاری رویدادهای فرهنگی نظیر «نشست‌های سرمشق» (انتقال تجربه مدیریتی)، جشنواره‌های عکس و همایش‌های موضوعی، نشان از نقش فعال این مؤسسه در حوزه آموزش و فرهنگ دارد.
مؤسسه فرهنگی قدس در راستای تنوع‌بخشی به مخاطبان و تعمیق تعاملات، برندهای رسانه‌ای مجزایی را در شبکه گسترده‌ای از پلتفرم‌ها (وب‌سایت، تلگرام، اینستاگرام، یوتیوب، آپارات، ایتا، سروش، بله، روبیکا و روبینو) ایجاد کرده است:
- قدس‌آنلاین: پوشش لحظه‌ای اخبار ایران و جهان در پیام‌رسان‌های داخلی و شبکه‌های اجتماعی
- قدس خراسان: تمرکز بر اخبار منطقه‌ای در بسترهای روبیکا، سروش، ایتا و غیره.
- خط قرمز: پیگیری پرونده‌های اجتماعی و مفاسد.
- اهالی حرم: رسانه‌ای بر محور تجربیات زیارت زائران
- رواق مدیا: بازوی چندرسانه‌ای که فرهنگ و میراث رضوی را در بخش‌های تخصصی روایت می‌کند: بازخوانی وقایع و معرفی نفایس موزه‌ها (رواق، گنجور)- بازشناسی ساختار حرم و آداب زیارت (صحن عتیق)- هنر و ادبیات: پرداخت به جلوه‌های هنری (موسیقی، شعر، سینما) با محوریت امام رضا (ع) (چاووش، شمسه، سکانس امام رضایی).- تجربه زائر: مستندسازی خدمات آستان و روایات زیارت(رواق خدمت، قصه‌های زیارت و گزارش تصویری).
- رسانه‌های تخصصی همچون پروژه‌های تعاملی «چت با هوش مصنوعی».
پانویس
- ↑ https://www.qudsonline.ir/news/455322/
- ↑ https://tarefeh.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%82%D8%AF%D8%B3/
- ↑ https://www.qudsonline.ir/news/840753/%D9%82%D8%B5%D9%87-%D9%82%D8%AF%D8%B3-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%84%D8%A7%D9%84-%D9%81%DB%8C%D8%A7%D8%B6%DB%8C
- ↑ https://www.qudsonline.ir/news/840827/%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%AF%D8%B3-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D9%85-%D8%A8%D9%88%D8%AF
- ↑ https://www.mehrnews.com/news/3003271/%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%82%D8%AF%D8%B3-%DB%B2%DB%B9-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%AF-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D8%AA%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D9%81%D8%AD%D8%A7%D8%AA
- ↑ https://ghodsonline.com/about/
منابع
- https://www.qudsonline.ir/news/455322/ (درباره ما)
- https://www.mehrnews.com/news/3003271/%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%82%D8%AF%D8%B3-%DB%B2%DB%B9-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B4%D8%AF-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D8%AA%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D9%81%D8%AD%D8%A7%D8%AA (روزنامه قدس ۲۹ ساله شد/ تغییرات در گرافیک و محتوای صفحات، ۲۸ آذر ۱۳۹۴)
- https://www.qudsonline.ir/news/840753/%D9%82%D8%B5%D9%87-%D9%82%D8%AF%D8%B3-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%84%D8%A7%D9%84-%D9%81%DB%8C%D8%A7%D8%B6%DB%8C (قصه قـدس به روایت جلال فیاضی،۲۰ دی ۱۴۰۱)
- https://ghodsonline.com/about/ (پایگاه خبری تحلیلی قدس آنلاین)
- https://www.ravaq.media/ (رواق مدیا)
- https://tarefeh.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%82%D8%AF%D8%B3/ (شبکه پذیرش آگهی، معرفی روزنامه قدس)
- https://www.qudsonline.ir/news/840827/%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%AF%D8%B3-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D9%85-%D8%A8%D9%88%D8%AF (۲۰ دی ۱۴۰۱، همراه قدس خواهم بود)
- https://www.qudsonline.ir/news/504228/%D9%86%D8%B1%D9%85-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D9%82%D8%AF%D8%B3-%D8%A2%D9%86%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%D8%AF (۹ اسفند ۱۳۹۵، نرم افزار موبایل قدس آنلاین رونمایی شد)
- https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1761409/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%AD%D8%AA%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%82%D8%AF%D8%B3-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%87%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%81%D8%B9-%D9%85%D9%84%DB%8C (تحلیل محتوای روزنامه قدس درباره دوازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران با تاکید بر منافع ملی، حسین شمسینی غیاثوند، علی علیمحمدی)
https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1424172/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%85%D8%B7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1 (بررسی نقش مطبوعات در توسعه پایدار کشور، دکتر سید محمد دادگران، مینو بدیعی دزفولی)