مرج عذراء
مَرْج عَذْراء مکانی در منطقه غوطه دمشق[۱] و در فاصله حدود دوازده میل (حدود ۱۹کیلومتری) دمشق[۲] است که حجر بن عدی و شماری از یارانش در سال ۵۱ق به دستور معاویه بن ابیسفیان در آنجا به شهادت رسیدند. «مَرْج» به معنای چراگاه است و مرج عذراء به معنای «چراگاه عذراء» است. از این مکان با نامهای «عذراء» و «عذری» نیز یاد شده است. حجر بن عدی از نخستین مسلمانانی دانسته شده که به این ناحیه وارد شده و از وی نقل شده است که نخستین مسلمانی بوده که در آنجا تکبیر گفته است.[۳]
در سال ۵۱ق، حجر بن عدی و گروهی از یارانش پس از اعتراض به سبّ و لعن امام علی(ع) در کوفه، به دستور زیاد بن ابیه دستگیر و نزد معاویه فرستاده شدند. زیاد در نامهای به معاویه، آنان را به مخالفت با جماعت مسلمانان، دروغگویی درباره والیان و خروج از اطاعت متهم کرد. بازداشتشدگان در مسیر شام به مرج عذراء رسیدند و معاویه دستور قتل آنان را صادر کرد. با وساطت برخی افراد، شش تن از آنان از قتل نجات یافتند، اما حجر بن عدی، شریک بن شداد حضرمی، صیفی بن فسیل شیبانی، قبیصه بن ضبیعه عبسی، محرز بن شهاب سعدی منقری، کدام بن حیان عنزی و عبدالرحمان بن حسان عنزی در این مکان به شهادت رسیدند[۴] و در همانجا دفن شدند.[۵] در اردیبهشت ۱۳۹۲ش، نیروهای جبهه النصره ضریح حجر بن عدی را تخریب و قبر او را نبش کردند و برخی گزارشها از انتقال بقایای پیکر وی به مکانی نامعلوم خبر دادند.[۶]
پانویس
منابع
- امین، سید محسن، اعیان الشیعة، تحقیق و تخریج: سید حسن امین، بیروت، دارالتعارف، ۱۴۰۶ق/۱۹۸۶م.
- حمیری، محمد بن عبدالمنعم، الروض المعطار فی خبر الأقطار، محقق: عباس، احسان، بیروت، مکتبة لبنان، چاپ دوم، ۱۹۸۴م.
- طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات.
- قائدان، اصغر، اماکن زیارتی سیاحتی سوریه، تهران، نشر مشعر، چاپ هفتم، ۱۳۸۷ش.
- یاقوت حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم البلدان، بیروت، دار صادر، چاپ دوم، ۱۹۹۵م.
- نبش قبر حجر بن عدی، سایت تابناک، تاریخ انتشار: ۱۲ ارديبهشت ۱۳۹۲ش.