ارهاص

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

اِرْهاص، حوادث خارق‌العادۀ همزمان با تولد یا کودکی پیامبران. ارهاص پیش از بعثت انبیاء می‌باشد و هدف از آن، آماده ساختن مردم برای پذیرش ادعای بعدی آن پیامبر است. نجات موسی(ع)‌ پس از به آب انداخته شدن، سخن گفتن عیسی(ع) در گهواره و حوادث عام الفیل در سال تولد پیامبر اسلام از جمله ارهاص‌ها دانسته شده است. برخی متکلمان منکر ارهاص هستند.

مفهوم

ارهاص، اصطلاحی کلامی که به حوادث خارق‌العاده‌ای که همزمان با تولد یا کودکی پیامبران و پیش از بعثت آنها اتفاق می‌افتد، گفته می‌شود.[۱] هدف از آن، آماده ساختن مردم برای پذیرش ادعای بعدی آن پیامبر است.[۲]

نمونه‌هایی برای ارهاص ذکر شده است:

  • زمانی که موسی(ع) متولد شد، خداوند به مادرش دستور داد که او را برای نجات از دست فرعون،‌ روی تخته‌ای گذاشته و به آب بیندازد. خداوند موسی(ع) را نجات داد و او در قصر فرعون پرورش یافت. این، برای کسانی که از این کار آگاهی داشتند ارهاص بود.[۳]

منکران ارهاص

شعرانی، در شرح کشف المراد اشاره می‌کند، کسانی که کرامت را قبول ندارند، وقوع ارهاص را نیز انکار می‌کنند اما قرآن به برخی ارهاصات قبل از نبوت برخی پیامبران اشاره کرده است.[۶]

فرق ارهاص، معجزه و کرامت

ارهاص، وقوع کارهای خارق العاده‌ای است که پیش از ادعای نبوت و برای مقدمه‌چینی آن، اتفاق می‌افتد. اما معجزه، به وسیله پیامبران و همراه با تحدی و ادعای نبوت است. کرامت، کارهای خارق العاده‌ای که برخی انسان‌های عادی آن را انجام می‌دهند و همراه با تحدی و ادعا نیست.[۷]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. جعفری، تفسیر کوثر، ۱۳۷۷ش، ج۳، ص۳۰۰.
  2. تهانوی، موسوعة کشاف اصطلاحات، مکتبه لبنان، ج۱، ص۱۴۱.
  3. جعفری، تفسیر کوثر، ۱۳۷۷ش، ج۳، ص۳۰۰.
  4. جعفری، تفسیر کوثر، ۱۳۷۷ش، ج۳، ص۳۰۰.
  5. رسولی، تاریخ تحلیلی اسلام، ۱۳۷۱ش، ج۱، ص۱۴۵.
  6. علامه حلی، کشف المراد، ۱۳۷۲ش، ص۴۹۱.
  7. مکارم، تفسیر نمونه‌، ۱۳۷۴ش‌، ج۱۳، ص۴۵.

منابع

  • جعفری، یعقوب، تفسیر کوثر، قم، هجرت، ۱۳۷۷ش.
  • رسولی، هاشم، تاریخ تحلیلی اسلام، قم، پاسدار اسلام، ۱۳۷۱ش.
  • مکارم، ناصر، تفسیر نمونه‌، تهران، دارالکتب الاسلامیه،‌ چاپ سی و دوم‌، ۱۳۷۴ش‌.
  • تهانوی، محمد علی بن علی، موسوعة کشاف اصطلاحات الفنون و العلوم، تحقیق : علی فرید دحروج، بیروت، مکتبة لبنان ناشرون، بی‌تا.
  • علامه حلی، کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، مترجم و شارح: ابوالحسن شعرانی، تهران، کتابفروشی اسلامیه، ۱۳۷۲ش.

پیوند به بیرون