ارشاد الاذهان الی احکام الایمان (کتاب)

از ويکی شيعه
(تغییرمسیر از ارشاد الاذهان)
پرش به: ناوبری، جستجو
کتاب ارشاد الاذهان.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: علامه حلی
موضوع: فقه
زبان: عربی
ناشر: جامعه مدرسین
تاریخ نشر: ۱۴۱۰ق
مجموعه: چهار جلد

ارْشادُ الاذْهان إلی أحْکام الایمان کتابی فقهی و به زبان عربی نوشته علامه حلی و از مصادر فقه امامیه است. ارشاد الاذهان از کتب فقه فتوایی شمرده شده که از طهارت تا دیات را در بردارد. این اثر به جهت جایگاه و مرتبه عالی‌اش همواره مورد توجه علما و فقهای پس از خود بوده است.

درباره مؤلف

نوشتار اصلی: علامه حلی

ابومنصور جمال‌الدین، حسن بن یوسف بن مطهّر حلّی معروف به علامه حلّی، عالم شیعی قرن هفتم است. پس از مرگ محقق حلی در سال ۶۷۶ قمری که مرجعیت شیعیان را بر عهده داشت، مردم علامه حلی را برای این امر مهم مناسب یافتند و او در ۲۸ سالگی زعامت و مرجعیت شیعیان را بر عهده گرفت. مناظرات و آثار او موجب گرایش سلطان محمد خدا بنده به تشیع و رواج مذهب شیعه در ایران گردید. علامه حلی درفقه، اصول، عقاید، فلسفه و منطق دارای تالیفات است.

نام‌های دیگر کتاب

اسم کتاب بنابر اتفاق محققان و آنچه در کتب دیگر آمده به نام «ارشاد الاذهان الی احکام الایمان» مشهور است مگر علامه مجلسی و سید حسن صدر از آن به اسم «ارشاد الاذهان فی احکام الایمان» یاد کرده‌اند. شیخ حر عاملی هم عنوان کتاب را «ارشاد الاذهان فی علم الایمان» می‌نامد.[۱]

انگیزه تألیف

علامه حلی در مقدمه کتاب، علت تألیف را به درخواست فرزندش «محمد» نگاشته و می‌نویسد: همچنان‌که خداوند متعال اطاعت پدر و مادر را بر فرزند واجب کرده است، همچنین بر ایشان واجب کرده که نسبت به فرزند شفقت داشته و خواسته‌های مشروعش را برآورده سازند.[۲]

منزلت و جایگاه کتاب

به دلیل شأن و منزلت والای این کتاب در نزد فقهای عظام از عصر مؤلف تا همین اواخر، در حوزه‌های علمیه تدریس می‌شده است و بیش از ۵۰ شرح و حاشیه بر آن زده شده که در الذریعة نام آنها ذکر شده است.

شروح

از مشهورترین این شروح می‌توان این‌ها را نام برد:

از دیگر بزرگانی که به این کتاب شرح زده‌اند می‌توان به فخر المحققین(م ۷۷۱ ق)، شیخ ابراهیم بن سلیمان قطیفی(زنده در ۹۴۵ ق)، فاضل تونی صاحب الوافیة(م ۱۰۷۱ ق)، محقق کرکی(م ۹۴۰ ق)، ابن فهد حلّی(م ۸۴۱ ق) و شیخ انصاری(م ۱۲۸۱ ق) اشاره نمود.[۳]

نسخ کتاب

در مقدمه کتاب به ۴۶ نسخه اشاره شده است:

ترجمه ارشاد الاذهان

ترجمه کتاب

کتاب ارشاد توسط شیخ مهدی نجفی اصفهانی مسجدشاهی متوفای ۱۳۹۳ق به زبان فارسی ترجمه شده است. او این کتاب را به امر پدرش شیخ محمدعلی نجفی اصفهانی معروف به ثقة الاسلام ترجمه کرده و فتاوای خود را در حاشیه آن نوشته است.[۵]

چاپ

در کتاب «مقدمه‌ای بر فقه شیعه» به دو چاپ از کتاب در سال‌های ۱۲۷۲ در تهران و ۱۴۰۳ در قم اشاره نموده است.[۶] کتاب موجود در سال ۱۴۱۰ق در انتشارات جامعۀ مدرسین در حوزۀ علمیۀ قم در دو مجلد چاپ شده که محقق و مصحح کتاب شیخ فارس حسون است.

پانویس

  1. حلی، ارشاد الاذهان، ۱۴۱۰ق، ج۱، ص۱۸۳.
  2. حلی، ارشاد الاذهان، ۱۴۱۰ق، ج۱، ص۲۱۷و۲۱۸.
  3. حلی، ارشاد الاذهان، ۱۴۱۰ق، ج۱، ص۱۸۵-۱۹۳.
  4. حلی، ارشاد الاذهان، ۱۴۱۰ق، ج۱، ص۱۹۳-۱۹۹.
  5. حلی، ارشاد الاذهان، ۱۴۱۰ق، ج۱، ص۱۹۳.
  6. طباطبایی، مقدمه‌ای بر فقه شیعه، ۱۴۱۰ق، ج۱، ص۱۰.

منابع

  • حلی، حسن بن یوسف، ارشاد الاذهان الی احکام الایمان، قم، جامعه مدرسین، ۱۴۱۰ق.
  • طباطبایی، سیدحسین، مقدمه‌ای بر فقه شیعه، مترجم: محمد آصف فکرت، مشهد، بنیاد پژوهش‌های اسلامی، ۱۴۱۰ق.