مقاله نامزد خوبیدگی
شناسه ارزیابی نشده

تحفه رضویه (کتاب)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
تحفه رضویه
کتاب تحفه رضویه.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: ملا مهدی نراقی
موضوع: فقه
زبان: فارسی
مجموعه: یک جلد
اطلاعات نشر
ناشر: بوستان کتاب
تاریخ نشر: ۱۴۲۶ق

تُحْفه رَضَویّه کتابی فقهی به زبان فارسی در بیان احکام طهارت و نماز نوشته عالم شیعه، ملا مهدی نراقی (۱۲۰۹ق) است که در جوار حرم علی بن موسی الرضا نگاشته شد و به همین جهت تحفه رضویه نام گرفت. بنا بر نظر نراقی، ضرورت تألیف این کتاب، لزوم آگاهی هر یک از مکلفین، بر مسائل مورد نیاز آنان است.

تقسیم‌بندی منطقی و دسترسی آسان به مطالب، از امتیازات کتاب تحفه رضویه است. این کتاب دارای دو باب با نام طهارت و نماز است و ذیل هر باب چندین مطلب درباره مسائل آن ارائه شده است. کتاب تحفه رضویه توسط ملا احمد نراقی فرزند ملا مهدی نراقی حاشیه زده شد.

درباره مؤلف

نوشتار اصلی: ملا مهدی نراقی

محمد مهدی بن ابی‌ذر فاضل نراقی معروف به محقق نراقی(۱۱۲۸ - ۱۲۰۹ق) از علمای شیعه قرن دوازده و سیزده هجری در سال ۱۱۲۸ق در نراق کاشان به دنیا آمد[۱] و تحصیلات ابتدایی را همانجا گذراند.[نیازمند منبع] سپس راهی اصفهان شد و در محضر اساتید آن شهر شاگردی نمود که در میان آنان ملا اسماعیل خواجویی جایگاه خاصی داشت.[۲] محقق نراقی در سال ۱۲۰۹ق در کاشان درگذشت و پیکر او به نجف منتقل و در حرم امیرالمؤمنین به خاک سپرده شد.[۳]

علت نام‌گذاری و انگیزه نگارش

نراقی به جهت تألیف آن در جوار حرم علی بن موسی الرضا، لازم دانست که نام آن را تحفه رضویه بگذارد.[۴]

مؤلّف این اثر را به جهت نیاز عموم مردم تصنیف کرده و گفته که این کتاب، رساله‌ای است در بیان مسائل ضروری طهارت و نماز که علم به آن بر هر یک از افراد مکلّفین، واجب و لازم است.[۵]

شیوه بیان احکام

از امتیازات این اثر، دسته‌بندی منطقی و دسترسی آسان به مطالب کتاب بوده که در هر باب و به مقتضای مباحث، ارائه شده است. اگر چه این کتاب فتوایی است و با بیان مسائل، برای مقلّدان نگارش یافته، اما کمتر مسأله‌ای را می‌توان یافت که دیگر نظریه‌ها و فتاوای پیرامون آن بیان نشده باشد، البته به صورت مجهول و اغلب بدون ذکر نام افراد مطرح گردیده است.[۶]

محتوا

کتاب دارای دو باب است که هر کدام را مطالبی شامل می‌شود:

  • باب اول در بیان مسائل طهارت
  1. مطلب اول: در بیان اقسام آب‌ها و احکام آن‌ها
  2. مطلب دوم: در بیان نجاسات و احکام آن
  3. مطلب سوم: در بیان مطهرات و احکام آن‌ها
  4. مطلب چهارم: در احکام ظروف و پوست‌ها
  5. مطلب پنجم : در احکام خلوت و آداب حمام و سایر آن چه باعث نظافت و پاکیزگی بدن است.
  6. مطلب ششم: در بیان وضو و احکام آن
  7. مطلب هفتم: در بیان غسل‌ها و احکام آن‌ها
  8. مطلب هشتم: در تیمم و احکام آن
  • باب دوم در مسائل و احکام نماز
  1. مقدمه اول: در اشاره به اقسام نمازها
  2. مقدمه دوم: در بیان نوافل یومیه و آن‌چه به آن متعلق است.
  3. مطلب اول: در مقدمات نماز و شرایط نماز
  4. مطلب دوم: در افعال و اذکار نماز
  5. مطلب سوم : در احکام خللی که در نماز واقع می‌شود.
  6. مطلب چهارم: در بیان احکام ترک نماز و قضای آن و نماز جماعت و نماز خوف و نماز سفر
  7. مطلب پنجم: در سایر نمازهای واجبی که غیر نماز یومیه است.
  8. مطلب ششم: در نمازهای سنتی.[۷]

حاشیه و نسخ

کتاب تحفه رضویه توسط ملا احمدنراقی فرزند نویسنده کتاب، حاشیه زده شد و در آن فتاوای زیادی از کتاب‌های معتمد الشیعة، تلخیص، لوامع الأحکام پدرش و مستند الشیعة خودش نقل کرده است.[۸]

چاپ

تحفه رضویه دارای چاپ‌های متعددی است که یکی از آن‌ها با تحقیق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در انتشارات بوستان کتاب در قم منتشر شده است.[۱۰]

پانویس

  1. نراقی، جامع السعادات، ج۱، ص۴.
  2. نراقی، انیس الموحدین، ۱۳۶۹ش، ص۱۷؛ نراقی، جامع السعادات، ج۱، ص۵.
  3. مدرس، ریحانة الادب، ۱۳۶۹ش، ج۶، ص۱۶۵.
  4. نراقی، تحفه رضویه، ۱۴۲۶ق، ص۱۴.
  5. نراقی، تحفه رضویه، ۱۴۲۶ق، ص۱۳و۱۴.
  6. نراقی، تحفه رضویه، ۱۴۲۶ق، ص۱۴.
  7. نراقی، تحفه رضویه، ۱۴۲۶ق، فهرست کتاب.
  8. نراقی، تحفه رضویه، ۱۴۲۶ق، ص۱۵.
  9. نراقی، تحفه رضویه، ۱۴۲۶ق، ص۱۴.
  10. خانه کتاب.

منابع

  • نراقی، محمد مهدی بن ابی ذر، تحفه رضویه، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، ۱۴۲۶ق.
  • نراقی، مهدی، جامع السعادات، بیروت، اعلمی.
  • مدرس، محمد علی، ریحانه الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب، تهران، خیام، ۱۳۶۹ش.
  • نراقی، مهدی، انیس الموحدین، تهران، الزهراء، ۱۳۶۹ش.