مقاله قابل قبول
استناد ناقص
شناسه ارزیابی نشده

تحفه رضویه (کتاب)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
تحفه رضویه
کتاب تحفه رضویه.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: ملا مهدی نراقی
موضوع: فقه
زبان: فارسی
ناشر: بوستان کتاب
تاریخ نشر: ۱۴۲۶ق
مجموعه: یک جلد

تُحْفه رَضَویّه کتابی است فقهی در یک جلد به زبان فارسی نوشته عالم شیعی، ملا مهدی نراقی. این اثر، رساله‌ای است در بیان احکام طهارت و نماز که بنا بر نظر نراقی، علم به آن بر هر یک از مکلفین، واجب و لازم است. کتاب در دو باب نگاشته شده و در ذیل هر باب، مسائل مختص به آن آمده است.

درباره مؤلف

نوشتار اصلی: ملا مهدی نراقی

محمد مهدی بن ابی‌ذر فاضل نراقی معروف به محقق نراقی(۱۱۲۸ - ۱۲۰۹ق) از علمای شیعه در قرن دوازده و سیزده هجری در نراق کاشان به دنیا آمد و تحصیلات ابتدایی را همانجا گذراند. سپس راهی اصفهان شد و در محضر اساتید آن شهر شاگردی نمود که در میان آنان ملا اسماعیل خواجویی جایگاه خاصی داشت. محقق نراقی در سال ۱۲۰۹ق در کاشان درگذشت و پیکر او به نجف منتقل و در حرم امیرالمؤمنین به خاک سپرده شد.

علت نام گذاری

مؤلف به جهت تألیف آن در جوار حرم حضرت علی بن موسی الرضا لازم دانست که نام آن را تحفه رضویه بگذارد.[۱]

انگیزه نگارش

مؤلّف این اثر را به جهت نیاز عموم مردم تصنیف کرده و گفته که این کتاب، رساله‌ای است در بیان مسائل ضروری طهارت و نماز که علم به آن بر هر یک از افراد مکلّفین، واجب و لازم است.[۲]

شیوه بیان احکام

روش بیان مسائل، از امتیازات بارز این اثر تبویب و دسته‌بندی منطقی و سهل الوصولی است که در هر باب و به مقتضای مباحث ارائه شده است. اگر چه این کتاب فتوایی است و برای مقلّدان نگارش یافته، لکن کمتر مسأله‌ای را می‌یابیم که دیگر نظریه‌ها و فتاوای پیرامون آن بیان نشده باشد، البته به صورت مجهول و اغلب بدون ذکر نام افراد.[۳]

محتوای کتاب

کتاب دارای دو باب است که هر کدام را مطالبی شامل می‌شود:

  • باب اول در بیان مسائل طهارت
  1. مطلب اول: در بیان اقسام آب‌ها و احکام آن‌ها
  2. مطلب دوم: در بیان نجاسات و احکام آن
  3. مطلب سوم: در بیان مطهرات و احکام آن‌ها
  4. مطلب چهارم: در احکام ظروف و پوست‌ها
  5. مطلب پنجم : در احکام خلوت و آداب حمام و سایر آن چه باعث نظافت و پاکیزگی بدن است.
  6. مطلب ششم: در بیان وضو و احکام آن
  7. مطلب هفتم: در بیان غسل‌ها و احکام آن‌ها
  8. مطلب هشتم: در تیمم و احکام آن
  • باب دوم در مسائل و احکام نماز
  1. مقدمه اول: در اشاره به اقسام نمازها
  2. مقدمه دوم: در بیان نوافل یومیه و آن‌چه به آن متعلق است.
  3. مطلب اول: در مقدمات نماز و شرایط نماز
  4. مطلب دوم: در افعال و اذکار نماز
  5. مطلب سوم : در احکام خللی که در نماز واقع می‌شود.
  6. مطلب چهارم: در بیان احکام ترک نماز و قضای آن و نماز جماعت و نماز خوف و نماز سفر
  7. مطلب پنجم: در سایر نمازهای واجبی که غیر نماز یومیه است.
  8. مطلب ششم: در نمازهای سنتی.[۴]

حاشیه و نسخ

این رساله را فرزندش ملا احمد حاشیه کرده و در آن فتاوای زیادی از کتاب‌های معتمد الشیعة، تلخیص، لوامع الأحکام پدرش و مستند الشیعة خودش نقل شده است.[۵]

چاپ

«تحفه رضویه» دارای چاپ‌های متعددی است که یکی از آن‌ها با تحقیق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در انتشارات بوستان کتاب در قم چاپ و منتشر شده است.[۷]

پانویس

  1. نراقی، تحفه رضویه، ۱۴۲۶ق، ص۱۴.
  2. نراقی، تحفه رضویه، ۱۴۲۶ق، ص۱۳و۱۴.
  3. نراقی، تحفه رضویه، ۱۴۲۶ق، ص۱۴.
  4. نراقی، تحفه رضویه، ۱۴۲۶ق، فهرست کتاب.
  5. نراقی، تحفه رضویه، ۱۴۲۶ق، ص۱۵.
  6. نراقی، تحفه رضویه، ۱۴۲۶ق، ص۱۴.
  7. خانه کتاب.

منابع

  • نراقی، محمد مهدی بن ابی ذر، تحفه رضویه، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، ۱۴۲۶ق.