امام راتب
| مناصب شرعی | |
| پیامبر | |
| امام | |
| قاضی | |
| حاکم شرع | |
| امام جمعه | |
| امام جماعت | |
| ولی فقیه | |
| مرجع تقلید | |
| امیر الحاج | |
| نایب خاص | |
| نایب عام | |
اِمامِ راتِب به فردی گفته میشود که به صورت ثابت و مستمر امامت جماعت مسجد یا مکان دیگری را برعهده دارد.[۱] طبق برخی منابع فقهی، امام راتب در امامت نماز جماعت، اگر دیگران از او از نظر علمی یا معنوی برتر باشند، بر دیگران (جز امام معصوم) اولویت دارد.[۲] بااینحال، برخی از مراجع تقلید شیعه این اولویت را صرفاً استحبابی میدانند. صاحب عروه نیز معتقد است که بهتر است امام راتب مسجد، اگر فردی افضل حضور دارد، او را برای امامت مقدم کند.[۳] دیدگاه سومی وجود دارد که پیشی گرفتن امام غیرراتب بر امام راتب را خلاف اخلاق و مروّت دانسته و آن را مکروه میشمارد.[۴] برخی فقها میگویند اگر امام راتب روحانی نباشد و یک روحانی در مسجد حضور داشته باشد، امامت او دارای اشکال است.[۵]
امام راتب ممکن است برای زمان خاصی تعیین شود؛ مثلاً کسی که فقط در ماه رمضان نماز جماعت را اقامه میکند، امام راتب همان ماه است.[۶] نماز جماعت بدون اجازهٔ امام راتب صحیح است، ولی نباید امام غیر راتب مزاحمتی ایجاد بکند.[۷] اگر تأخیر او باعث شود مأمومین بخواهند دیگری را امام کنند، نباید این کار بیاحترامی به امام راتب محسوب شود.[۸] امام راتب را متولی یا واقف نمیتواند عزل یا نصب کند، و اگر برخی عدالت او را نپذیرند، نمیتوانند جلوی امامتش برای دیگران را بگیرند.[۹] همچنین ترک اقتدا به امام راتب و اقتدا به دیگران فقط در صورتی جایز است که بیاحترامی به او نباشد.[۱۰]
پانویس
- ↑ مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه، ۱۳۸۲ش، ج۱، ص۶۵۰؛ صافی گلپایگانی، استفتائات. شبکه اجتهاد؛ بانک جامع ایتفتائات مراجع تقلید.
- ↑ بحرانی، الحدائق الناضرة، ۱۳۶۳ش، ص۱۹۶-۱۹۸؛ نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق. ج۱۳، ص۳۴۸.
- ↑ یزدی طباطبایی، العروة الوثقی، ۱۴۲۰ق، ج۳، ص۱۹۳-۱۹۱؛ امام خمینی، تحریرالوسیله، ۱۳۷۹ش، ج۱، ص۲۷۷.
- ↑ امام خمینی، تحریرالوسیله، ۱۳۷۹ش، ج۱، ص۲۷۷؛ مکارم شیرازی، استفتائات،. وبگاه اطلاعرسانی مکارم شیرازی.
- ↑ مکارم شیرازی، استفتائات،. وبگاه اطلاعرسانی مکارم شیرازی.
- ↑ آیت الله العظمی گلپایگانی، استفتائات، بخش نماز جماعت سؤال ۵۹،.. پرتال انهار.
- ↑ امام خمینی، موسوعة الامام الخمینی، ۱۳۹۲ش، ج۳، ص۳۰۹.
- ↑ امام خمینی، موسوعة الامام الخمینی، ۱۳۹۲ش، ج۳، ص۳۰۸.
- ↑ صافی گلپایگانی، استفتائات؛ سوال ۳۱۴.، پورتال انهار.
- ↑ «امام راتب»، پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیت الله العظمی صافی گلپایگانی.
منابع
- امام خمینی، سید روحالله، موسوعة الامام الخمینی، ناشر: موسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينی، تهران چاپ اول ، ۱۳۹۲ش.
- امام خمینی، سید روحالله، تحریر الوسیله، قم، دارالعلم، ۱۳۷۹ش.
- بحرانی، یوسف بن احمد، الحدائق الناضره فی احکام العترة الطاهره، تحقیق: محمدتقی ایروانی، شیخ علی آخوندی، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۳۶۳ش.
- صافی گلپایگانی، لطفالله، استفتائات؛ سوال ۳۱۴، پرتال انهار، تاریخ بازدید: ۲۴ تیر ۱۳۹۶ش.
- صافی گلپایگانی، لطفالله، استفتائات، شبکه اجتهاد؛ بانک جامع استفتائات مراجع تقلید، تاریخ بازدید: ۳۰ خرداد ۱۳۹۶ش.
- مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهلبیت(ع)، زیرنظر: سید محمود هاشمی شاهرودی، قم، مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، ۱۳۸۲ش.
- مکارم شیرازی، ناصر، استفتائات، پایگاه اطلاعرسانی آیت الله مکارم شیرازی، بازدید: ۳۰ خرداد ۱۳۹۶ش.
- نجفی، محمدحسن، جَواهر الکلام فی شرحِ شرائعِ الاسلام، تصحیح عباس قوچانی و علی آخوندی، بیروت، دارُ اِحیاء التُّراثِ العربی، چاپ هفتم، ۱۴۰۴ق.
- طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم، العروة الوثقی فیما تعم به البلوی(المحشّی)، تحقیق: احمد محسنی سبزواری، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول، ۱۴۲۰ق.