مؤسسة الامام زید بن علی الثقافیة
| مرکز شیعی در یمن | |
 | |
| اطلاعات کلی | |
|---|---|
| نامهای دیگر | مؤسسه فرهنگی امام زید بن علی |
| تأسیس | ۲۰۰۰م |
| وابسته به | زیدیه |
| رویکرد | دینی |
| نوع فعالیت | فرهنگی • پژوهشی |
| گستره فعالیت | یمن |
| اهداف | ارائه مذهب زیدیه • دسترسی منابع زیدی (خطی و چاپی) برای پژوهشگران |
| فعالیتها | پاسخگویی به پرسشهای دینی و پژوهشی درباره زیدیه • ایجاد مجمع فقهی • ارائه منابع خطی و چاپی • حضور در نمایشگاههای بینالمللی • تأمین منابع زیدی برای مؤسسات و افراد • افتتاح کتابخانه امام زید بن علی |
| مکان | صنعا |
| سایر | |
| وضعیت | فعال |
| فعالیت به زبان | عربی |
| منابع مالی | غیرانتفاعی |
| وبگاه | https://izbacf.org/ |
مؤسسة الإمام زيد بن علي الثّقافية (به فارسی: مؤسسه فرهنگی امام زید بن علی) بنیاد فرهنگی و غیرانتفاعی در شهر صنعا، پایتخت یمن است که در سال ۲۰۰۰م با هدف معرفی زیدیه و حفظ و انتشار منابع زیدی تأسیس شد. این مؤسسه با دیجیتالسازی نسخههای خطی، انتشار آثار و همکاری با مراکز علمی بینالمللی، در حفظ و احیای میراث زیدی فعالیت میکند. نخستین اثر چاپی مؤسسه «أعلام المؤلفین الزیدیه» است و هزاران نسخه خطی نادر را نیز دیجیتالسازی کرده است.
مؤسسهای برای احیای زیدیه
مؤسسة الامام زید بن علی الثقافیة (IZBA) مؤسسهای فرهنگی-غیرانتفاعی در کشور یمن است که در سال ۲۰۰۰م (۱۴۲۰ق) در صنعا پایتخت این کشور تأسیس شد.[۱] این مؤسسه، هدف اصلی خود را معرفی مذهب زیدیه و همچنین فراهمکردن منابع زیدی (خطی و چاپی) برای پژوهشگران اعلام کرده است.[۲]
مؤسسه زید بن علی در کنار فعالیتهای پژوهشی و نشر، در زمینههای فرهنگی و دینی نیز فعالیت دارد؛ ازجمله برگزاری نشستها برای تقویت وحدت، تشکیل مجمع فقهی برای بررسی مسائل مستحدثه، پاسخگویی به پرسشهای دینی، تأمین منابع زیدی و اعزام سخنران برای تبیین مباحثی مانند توحید و عدل. فهرستنویسی کتابخانهها، حضور در نمایشگاههای بینالمللی، ارتباط با دانشگاهها و مراکز علمی، و انتشار وبسایت و مجله علمی نیز از دیگر فعالیتهای آن است.[۳]
از پروژههای اصلی بنیاد زید بن علی میتوان به تصویربرداری دیجیتال، تألیف و پژوهش، نشر و توزیع، تولید دایرةالمعارفهای دیجیتال و فهرستنویسی نسخههای زیدی اشاره کرد؛ نخستین اثر این مؤسسه نیز چاپ کتاب «أعلام المؤلفین الزیدیه» بوده است.[۴] به گزارش سایت تاریخی Múlt-kor، این مؤسسه با وجود جنگ در یمن، از سال ۱۹۹۴م به این سو، هزاران نسخه خطی نادر دینی، تاریخی و پزشکی را در صنعا، صعده و کَوکَبان دیجیتالسازی و از نابودی حفظ کرده است.[۵]
فعالیتهای فرهنگی، همکاریها و ارتباطات بینالمللی
از دیگر فعالیتهای مؤسسه، مشارکت در رویدادهای فرهنگی و امضای تفاهمنامههای همکاری است؛ ازجمله مشارکت در جشنواره میلاد و مدایح نبوی در یمن[۶] و همکاری با وزارت فرهنگ و گردشگری این کشور برای حفاظت و دیجیتالسازی میراث خطی.[۷]
همکاری با نهادهای علمی و پژوهشگران در آلمان، مصر، اردن و آمریکا از دیگر فعالیتهای این مؤسسه است؛[۸] ازجمله، در پروژه «سنّت نُسَخ خطی زیدی» با مؤسسه مطالعات پیشرفته پرینستون و مرکز HMML (موزه و کتابخانه نسخههای خطی هیل) در آمریکا همکاری کرده است که هدف آن گردآوری و دیجیتالسازی نسخههای خطی زیدی یمن و دیگر مناطق است.[۹] همچنین این مؤسسه با علمای مشهور یمنی از جمله سید مجدالدین مؤیدی، سید محمد منصور، سید حمود مؤید، سید حسین یحیی حوثی و قاضی صلاح فلیته ارتباط داشته است.[۱۰]
دستاوردها (عددی و کیفی)
برخی از دستاوردهای مؤسسه فرهنگی زید بن علی از ابتدای تأسیس عبارت است از:
- فهرستنویسی ۶۰ کتابخانه خصوصی و انتشار فهرست ۴۰ کتابخانه در ۲ جلد (بیش از ۳۱۰۰ نسخه خطی، ۶۰۰۰ عنوان).[۱۱]
- تصویربرداری حداقل ۵۴۵۱ نسخه خطی و پردازش کامل آنها.
- شناسایی ۳۰۰ عنوان چاپی و انتشار ۱۴۵ عنوان در علوم اسلامی.
- انتشار ۱۰ اثر صوتی از میراث یمنی.
- مشارکت در ۱۳ نمایشگاه بینالمللی و ۴ نمایشگاه داخلی.
- افتتاح کتابخانه امام زید بن علی و دفتر خدمات علما.
- پوشش ۸ استان با ۴۰ نمایندگی.
- فراهمآوری نزدیک به ۸۰ نسخه خطی روی میکروفیلم و اهدای ۱۵۰ عنوان به دانشگاه اهلبیت.
- آمادهسازی ۲۰۰ کتاب رایانهای و چاپ ۱۲۰ جلد کتاب.[۱۲]
پانویس
- ↑ «عن المؤسسه»، مؤسسة الامام زید بن علی الثقافیة.
- ↑ «عن المؤسسه»، مؤسسة الامام زید بن علی الثقافیة.
- ↑ «عن المؤسسه»، مؤسسة الامام زید بن علی الثقافیة؛ «معلومات حول المؤسسة»، مؤسسة الإمام زيد بن علي الثقافية؛ «خدمات المؤسسة»، مؤسسة الإمام زيد بن علي الثقافية.
- ↑ «عن المؤسسه»، مؤسسة الامام زید بن علی الثقافیة.
- ↑ «Történelmi kéziratok ezreit mentette meg egy jemeni civil szervezet»، سایت Múlt-kor.
- ↑ «اختتام المهرجان الثالث للموالد والمدائح النبوية»، وکالة الانباء الیمنیة سبأ.
- ↑ «توقيع مذكرة تفاهم بين وزارة الثقافة والسياحة ومؤسسة الإمام زيد»، وکالة الانباء الیمنیة سبأ.
- ↑ «معلومات حول المؤسسة»، مؤسسة الإمام زيد بن علي الثقافية.
- ↑ «HMML Global Operations: Yemen»، وبسایت HMML.
- ↑ «معلومات حول المؤسسة»، مؤسسة الإمام زيد بن علي الثقافية.
- ↑ «عن المؤسسه»، مؤسسة الامام زید بن علی الثقافیة.
- ↑ «عن المؤسسه»، مؤسسة الامام زید بن علی الثقافیة؛ «معلومات حول المؤسسة»، مؤسسة الإمام زيد بن علي الثقافية.
منابع
- «عن المؤسسه»، مؤسسة الامام زید بن علی الثقافیة، تاریخ انتشار: ۱۱ مارس ۲۰۲۴م، تاریخ بازدید: ۱ شهریور ۱۴۰۵ش.
- «معلومات حول المؤسسة»، مؤسسة الإمام زيد بن علي الثقافية، تاریخ انتشار: ۲۷ نوامبر ۲۰۱۱م، تاریخ بازدید: ۱ شهریور ۱۴۰۵ش.
- «خدمات المؤسسة»، مؤسسة الإمام زيد بن علي الثقافية، تاریخ انتشار: ۲۶ اوت ۲۰۱۰م، تاریخ بازدید: ۱ شهریور ۱۴۰۵ش.
- «اختتام المهرجان الثالث للموالد والمدائح النبوية»، وکالة الانباء الیمنیة سبأ، تاریخ انتشار: ۴ سپتامبر ۲۰۲۵م، تاریخ بازدید: ۱ شهریور ۱۴۰۵ش.
- «توقيع مذكرة تفاهم بين وزارة الثقافة والسياحة ومؤسسة الإمام زيد»، وکالة الانباء الیمنیة سبأ، تاریخ انتشار: ۲۴ دسامبر ۲۰۲۴م، تاریخ بازدید: ۱ شهریور ۱۴۰۵ش.
- «Történelmi kéziratok ezreit mentette meg egy jemeni civil szervezet»، سایت Múlt-kor، تاریخ انتشار: ۱۲ مارس ۲۰۲۶م، تاریخ بازدید: ۱ شهریور ۱۴۰۵ش.
- «HMML Global Operations: Yemen»، وبسایت HMML، تاریخ بازدید: ۱ شهریور ۱۴۰۵ش.