عملیات انتحاری
عملیات اِنتحاری به نوعی از عملیات تروریستی گفته میشود[۱] که در آن مهاجم با آگاهی از مرگ خود، با بهکارگیری خشونت و با هدف کشتن یا آسیبرساندن به دیگران، بهویژه غیرنظامیان خارج از مناطق درگیری، اقدام میکند.[۲] در این شیوه، مرگ مهاجم بخشی از سازوکار عملیات و از ویژگیهای متمایزکننده آن از دیگر اشکال تروریسم دانسته شده است.[۳] از دید برخی فقهپژوهان شیعه، عملیات انتحاری بهطور مطلق حرام [۴]و از گناهان کبیره دانسته شده[۵] و این حکم در میان مذاهب اسلامی نیز مشترک دانسته شده است.[۶] عملیات انتحاری، افزونبر خودکشی، متضمن دیگرکشی، خشونت، ایجاد رعب و وحشت و اعمال فشار سیاسی و ازاینرو اقدامی نامشروع توصیف شده است.[۷]
برخی فقیهان شیعه و اهلسنت، میان عملیات استشهادی و عملیات انتحاری تفاوت قائل شدهاند. براساس این دیدگاه، عملیات استشهادی اقدامی با هدف مقابله با دشمن است که فرد با آگاهی از احتمال شهادت و با قصد قربت به انجام آن مبادرت میکند.[۸] این اقدام در صورت دفاعی بودن،[۹] وجود ضرورت، مجوز حاکم شرع[۱۰] و خودداری از کشتن افراد بیگناه، مجاز دانسته شده است.[۱۱] در این دیدگاه، هدف عملیات استشهادی دفاع از دین و ناموس مسلمانان معرفی شده است،[۱۲] درحالیکه عملیات انتحاری در چارچوب حمله تروریستی و با هدف کشتن یا آسیبرساندن به دیگران توصیف میشود.[۱۳]
به باور پژوهشگران، شیعیان در کشورهای مختلف اسلامی هدف حملات انتحاری قرار گرفتهاند.[۱۴] براساس گزارش تروریسم و خشونت سیاسی، ۸۵ درصد از ۶۲۲۴ حمله انتحاری ثبتشده در سالهای ۱۹۸۰ تا ۲۰۱۶م توسط گروههای تندرو سنیمذهب انجام شده[۱۵] و از سال ۲۰۰۱م، بخشی از این حملات متوجه مسلمانانی شده است که این گروهها آنان را مرتد میدانستند.[۱۶] از القاعده، داعش، طالبان، بوکوحرام و برخی گروههای وابسته نیز بهعنوان عوامل حملات انتحاری علیه شیعیان نام برده شده است.[۱۷]
از نظر تاریخی، پژوهشگران پیشینه تروریسم انتحاری را به دهه ۶۰ میلادی بازگرداندهاند.[۱۸] استفاده از این شیوه در جنگ جهانی دوم توسط ژاپن، جنگ ویتنام توسط نیروهای ویتنام شمالی[۱۹] و در نیمه دوم قرن بیستم توسط گروههایی مانند القاعده و ببرهای تامیل گزارش شده است.[۲۰] در ایران نیز سازمان مجاهدین خلق بهعنوان نخستین گروه تروریستی استفادهکننده از حملات انتحاری معرفی شده است.[۲۱] پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱م، عملیات انتحاری به یکی از تاکتیکهای رایج گروههای تروریستی تبدیل شد و شمار آن افزایش یافت؛[۲۲] بهگونهای که ۳۱۵ حمله در فاصله ۱۹۸۰ تا ۲۰۰۳م، در سالهای ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۵م به ۱۱۹۱ حمله رسید.[۲۳] در سال ۲۰۰۷م نیز ۲۱۶ حمله در افغانستان و پاکستان گزارش شد.[۲۴]
پانوشت
- ↑ Andrew Eggers, ADDRESSING THE CAUSE: AN ANALYSIS OF SUICIDE TERRORISM, 2011
- ↑ Andrew Eggers, ADDRESSING THE CAUSE: AN ANALYSIS OF SUICIDE TERRORISM, 2011, P. 3؛ Andrew Eggers, ADDRESSING THE CAUSE: AN ANALYSIS OF SUICIDE TERRORISM, 2011, P. 3؛ Martin, HANDBOOK OF TERRORISM PREVENTION AND PREPAREDNESS, 2021, P764.
- ↑ محمدی الموتی، جلالی و شوشتری، «حق حیات و سلب آن از منظر اسلام و حقوق بین الملل بشر با تأکید بر عملیات انتحاری»، ۱۳۹۶ش، ص۱۵۲؛ Cambridge Dictionary, "suicide bomber", Dictionary website
- ↑ محمدی الموتی، جلالی و شوشتری، «حق حیات و سلب آن از منظر اسلام و حقوق بین الملل بشر با تأکید بر عملیات انتحاری»، ۱۳۹۶ش، ص۱۵۳.
- ↑ محمدی الموتی، جلالی و شوشتری، «حق حیات و سلب آن از منظر اسلام و حقوق بین الملل بشر با تأکید بر عملیات انتحاری»، ۱۳۹۶ش، ص۱۵۲
- ↑ محمدی الموتی، جلالی و شوشتری، «حق حیات و سلب آن از منظر اسلام و حقوق بین الملل بشر با تأکید بر عملیات انتحاری»، ۱۳۹۶ش، ص۱۵۳.
- ↑ محمدی الموتی، جلالی و شوشتری، «حق حیات و سلب آن از منظر اسلام و حقوق بینالملل بشر با تأکید بر عملیات انتحاری»، ۱۳۹۶ش، ص۱۵۳.
- ↑ محمدی الموتی، جلالی و شوشتری، «حق حیات و سلب آن از منظر اسلام و حقوق بینالملل بشر با تأکید بر عملیات انتحاری»، ۱۳۹۶ش، ص۱۵۷-۱۵۸.
- ↑ محمدی الموتی، جلالی و شوشتری، «حق حیات و سلب آن از منظر اسلام و حقوق بینالملل بشر با تأکید بر عملیات انتحاری»، ۱۳۹۶ش، ص۱۵۷-۱۵۸.
- ↑ محمدعلی، «مشروعیت عملیات استشهادی از دیدگاه فقهای معاصر شیعه و اهل سنت»، وبگاه حوزه.
- ↑ محمدی الموتی، جلالی و شوشتری، «حق حیات و سلب آن از منظر اسلام و حقوق بین الملل بشر با تأکید بر عملیات انتحاری»، ۱۳۹۶ش، ص۱۵۷-۱۵۸.
- ↑ محمدی الموتی، جلالی و شوشتری، «حق حیات و سلب آن از منظر اسلام و حقوق بین الملل بشر با تأکید بر عملیات انتحاری»، ۱۳۹۶ش، ص۱۵۷-۱۵۸.
- ↑ بدخشان، شیرزاد و داوند، «تأثیر عملیات انتحاری جریان سلفی- تکفیری بر پدیده اسلامهراسی»، ۱۳۹۹ش، ص۱۵۰.
- ↑ محمدی الموتی، جلالی و شوشتری، «حق حیات و سلب آن از منظر اسلام و حقوق بین الملل بشر با تأکید بر عملیات انتحاری»، ۱۳۹۶ش، ص۱۵۴.
- ↑ Choi, Acosta, "Sunni Suicide Attacks and Sectarian Violence", 2018, P5
- ↑ Choi, Acosta, "Sunni Suicide Attacks and Sectarian Violence", 2018, P4
- ↑ Choi, Acosta, "Sunni Suicide Attacks and Sectarian Violence", 2018, P3-14.
- ↑ Rashid, Ali Baig, and Malik, "The Pashtuns use of Suicide Bombing as a Military Operation in Afghanistan and Pakistan", 2021, P2
- ↑ Rashid, Ali Baig, and Malik, "The Pashtuns use of Suicide Bombing as a Military Operation in Afghanistan and Pakistan", 2021, P2.
- ↑ Rashid, Ali Baig, and Malik, "The Pashtuns use of Suicide Bombing as a Military Operation in Afghanistan and Pakistan", 2021, P3
- ↑ باشگاه خبرنگاران جوان، «معرفی اولین گروهی که در ایران عملیات انتحاری انجام داد + فیلم»، وبگاه باشگاه.
- ↑ Wilkens , "Suicide Bombers and Society", 2011, P25
- ↑ مبینی کشه و امیدی، «موج چهارم تروریسم و روندهای آینده تروریسم بین الملل »، ۱۳۹۸ش، ص۲۵۶.
- ↑ Wilkens , "Suicide Bombers and Society", 2011, P25
منابع
- باشگاه خبرنگاران جوان، «معرفی اولین گروهی که در ایران عملیات انتحاری انجام داد + فیلم»، وبگاه باشگاه، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اسفند ۱۴۰۰ش، تاریخ بازدید: ۱۹ شهریور ۱۴۰۲ش.
- بدخشان، مجتبی، شیرزاد، حمیدرضا و داوند، محمد «تأثیر عملیات انتحاری جریان سلفی- تکفیری بر پدیده اسلامهراسی»، مندرج در فصلنامه بصیرت و تربیت اسلامی شماره۵۳، تابستان ۱۳۹۹ش.
- بیبیسی فارسی، «سراجالدین حقانی فرستادن ۱۰۵۰ مهاجم انتحاری از سوی 'شبکه حقانی' را در دو دهه گذشته تایید کرد.»، وبگاه بیبیسی، تاریخ درج مطلب: ۴ اسفند ۱۴۰۰ش، تاریخ بازدید: ۲۳ شهریور ۱۴۰۲ش.
- خبرگزاری جمهوری اسلامی، «بازخوانی انفجار مقر نیروهای آمریکایی در لبنان در ۳۴ سال پیش»، وبگاه خبرگزاری، تاریخ درج مطلب: ۲ آبان ۱۳۹۶ش، تاریخ بازدید: ۲۳ شهریور ۱۴۰۲ش.
- مبینی کشه، امیدی، «موج چهارم تروریسم و روندهای آینده تروریسم بین الملل»، مندرج در پژوهشنامۀ ایرانی سیاست بینالملل، بهار و تابستان ۱۳۹۸ش.
- محمدعلی، امیر ملا، عملیات استشهادی از دیدگاه فقهای معاصر شیعه و اهل سنت»، وبگاه حوزه، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ بازدید: ۲۲ شهریور ۱۴۰۲ش.
- محمدی الموتی، محسن، محمود جلالی و مهدی شوشتری، «حق حیات و سلب آن از منظر اسلام و حقوق بین الملل بشر با تأکید بر عملیات انتحاری»، مندرج در دو فصلنامه انسان پژوهشی دینی، بهار و تابستان۱۳۹۶ش.
- مشرق نیوز، «ترورهای انتحاری سازمان منافقین +تصاویر»، وبگاه مشرق نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۳ مرداد ۱۳۹۳ش، تاریخ بازدید:۱۹ شهریور ۱۴۰۲ش.
- Andrew Eggers, Bruce ADDRESSING THE CAUSE: AN ANALYSIS OF SUICIDE TERRORISM, Colorado State University 2011.
- Annual Review of Political Science, "The Rise and Spread of Suicide Bombing", Annual Review Website, Published: February 11, 2015, Accessed: September 13, 2023
- Rashid, Ahmed, , Muhammad Ali Baig, and, Saif ur Rehman Malik, "The Pashtuns use of Suicide Bombing as a Military Operation in Afghanistan and Pakistan", Jurnal Ilmu Pemerintahan, 2021.
- Karzai, Hekmat, "Suicide Terrorism: The Case of Afghanistan", Security & Terrorism, Issue No. 5, 2007
- Cambridge Dictionary, "suicide bomber", Dictionary website, Accessed: Sep 4, 2023.
- Choi, Seung-Whan, Acosta, Benjamin, "Sunni Suicide Attacks and Sectarian Violence", Terrorism and Political Violence, June 2018.
- HOMELAND SECURITY AFFAIRS, "Causes & Explanations of Suicide Terrorism: A Systematic Review", Homeland security website, Published: December 2018, Accessed:September 14, 2023.
- Martin, Susanne, HANDBOOK OF TERRORISM PREVENTION AND PREPAREDNESS, Chapter 25, International Centre for Counter-Terrorism (ICCT), 2021.
- Wilkens, Ann, "Suicide Bombers and Society", FOI, Swedish Defence Research Agency, 2011