سید ماجد بن هاشم بحرانی

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

جمال الدین ماجد بن هاشم بن علی حسینی مشهور به ابوعلی بحرانی و سید ماجد بحرانی (متوفی ۱۰۲۸ق‌/۱۶۱۹م‌)، فقیه، محدّث و شاعر شیعی‌. شیخ بهایی استاد وی بوده است. از شاگردان وی می‌توان ملامحسن فیض کاشانی را نام برد. کتاب الرسالة الیوسفیة نوشته اوست که درباره اعتقادات شیعه و نیز احکام نماز است.

تولد و تحصیلات

او در روستای جد حفص در منطقه بحرین به دنیا آمد[۱] و در کودکی یک چشم خود را از دست داد.[۲]

او در بحرین به تحصیل علوم دینی پرداخت‌[۳] و در تحصیل چنان کوششی از خود نشان داد که برخی از منابع او را در مذاهب مختلف فقهی مجتهد دانسته‌اند.[۴]

اساتید و شاگردان

گویا وی مدتی نیز در اصفهان تحصیل کرده و از جمله از شیخ بهایی بهره برده است‌.[۵] از دیگر استادان او می‌توان به محمد بن احمد ابن خاتون (متوفی ۱۰۳۸ق‌/۱۶۲۹م‌) اشاره کرد.[۶]

برخی از شاگردان ابوعلی عبارتند از:

مناصب

بحرانی مدتی امامت جمعه بحرین را عهده‌دار شد و به علاوه متولی منصب قضاوت آنجا گردید.

او سپس راهی شیراز شد و آن شهر را که تا آن زمان کمتر مورد توجه طلاب علوم دینی بود، حوزه درس و بحث خویش قرار داد و به عنوان شیخ‌الاسلام‌ شیراز شناخته شد.[۸]

بحرانی همچنین امامت جمعه و نیز منصب قضاوت شیراز را عهده‌دار شد و تا پایان عمر در آنجا ماند.[۹]

شخصیت علمی

شیخ یوسف بحرانی او را محققی پردقت و ادیبی شاعر دانسته‌، اشاره می‌کند که وی سخنوری بلیغ بود.[۱۰] سید علی خان مدنی او را در شعر بسیار توانا دانسته‌، به ذکر برخی از اشعار او پرداخته است‌.[۱۱]

او با شاعر همعصر خود ابوالبحر خطی، ارتباطی نزدیک داشت و آن دو از شعر یکدیگر بهره‌مند می‌شدند.[۱۲]

برخی از دیدگاههای فقهی و اصولی بحرانی همچون مبحث نذر، در مقایسه با نظرات فقهای بزرگی چون سید مرتضی و ابن زهره‌، مورد توجه علما بوده است.[۱۳] از برخی نظرات فقهی وی می‌توان به اعتقاد او به وجوب نماز جمعه‌، اشاره کرد.[۱۴]

وفات

بحرانی در شب ۲۱ رمضان ۱۰۲۸ق‌/ ۲۲ اوت ۱۶۱۹م درگذشت و در جوار امام‌زاده شاه ‌چراغ به خاک سپرده شد.[۱۵]

آثار

جستارهای وابسته

پانویس

  1. لؤلؤة البحرین‌، ص۱۳۶.
  2. نجوم السماء فی تراجم العلماء، ص۳۵.
  3. سلافة العصر‌، ص۴۹۲.
  4. فارس‌نامه ناصری، ص۱۱۵۱.
  5. نک: الوافی‌، ج۱، ص۲۸-۲۹؛ نیز لولوة البحرین، ص۱۳۵-۱۳۶؛ الذریعة، ج۶، ص۱۲، ج۱۲، ص۲۱۰.
  6. روضات الجنات‌، ج۶، ص۷۵.
  7. الوافی‌، ج۱، ص۲۸-۲۹؛ روضات الجنات‌، ج۶، ص۷۵؛ نجوم السماء فی تراجم العلماء، ص۳۷؛ انوار البدرین‌، ص۸.
  8. امل الامل‌، ج۲، ص۲۲۶؛ بحارالانوار‌، ج۱۰۶، ص۱۳۶؛ سلافة العصر، ص۴۹۲.
  9. سلافة العصر، ص۴۹۲؛ نیز نک: امل الامل‌، ج۲، ص۲۲۵-۲۲۶.
  10. سلافة العصر، ص۴۹۲.
  11. برای نمونه‌، نک: ص ۴۹۲-۴۹۶؛ نیز خلاصة الاثر، ج۳، ص۳۰۷.
  12. لولوة البحرین، ص۱۳۶-۱۳۷؛ روضات الجنات، ج۶، ص۷۳.
  13. روضات الجنات، ج۶، ص۷۶.
  14. ریاض العلماء، ج۵، ص۵.
  15. انوار البدرین‌، ص۸۸؛ قس‌: لولوة البحرین، ص۱۳۸.
  16. برای نسخ متعدد خطی‌، نک: مرعشی‌، ج۶، ص۲۳۳؛ فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی، ج۱۶، ص۴۵۰؛ الذریعة‌، ج۲۵، ص۳۰۰-۳۰۱.
  17. فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه عمومی آیت‌الله العظمی گلپایگانی‌، ج۳، ص۱۳۳.
  18. فهرست آل بابویه و علماء البحرین، ص۷۳.
  19. فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرعشی‌، ج۴، ص۳۱۹، ج۱۵، ص۲۰۷؛ نیز الذریعة‌، ج۲۱، ص۴۰۲.
  20. الذریعة، ج۲۱، ص۴۰۲.
  21. الذریعة، ج۲۲، ص۸.
  22. نک: سلافة العصر، ص.۴۹۲
  23. فهرست المخطوطات المصوره (الادب‌)، ج۱، ص۱۸۹.
  24. برای دیگر آثار منتسب به وی، نک: ریاض العلماء، ج۵، ص۵؛ انوار البدرین‌، ص۸۷.

منابع

  • آقابزرگ‌، الذریعه.
  • استادی، رضا، فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه عمومی آیت‌الله العظمی گلپایگانی‌، قم‌، ۱۴۰۲ق‌.
  • افندی، عبدالله‌، ریاض العلماء، به کوشش احمد حسینی و محمود مرعشی‌، قم‌، ۱۳۶۹ش‌.
  • بحرانی‌، سلیمان‌، فهرست آل بابویه و علماء البحرین‌، به کوشش احمد حسینی و محمود مرعشی‌، قم‌، ۱۴۰۴ق.
  • بحرانی‌، یوسف‌، لؤلؤة البحرین‌، به کوشش محمد صادق بحرالعلوم‌، نجف‌، ۱۳۸۶ق‌.
  • بلادی بحرانی‌، علی‌، انوار البدرین‌، قم‌، ۱۴۰۷.
  • حرعاملی‌، محمد، امل الا¸مل‌، به کوشش احمد حسینی‌، بغداد، ۱۳۸۵ق‌.
  • خوانساری، محمدباقر، روضات الجنات‌، قم‌، ۱۳۵۱ش‌.
  • علی‌خان مدنی‌، سلافة العصر، تهران‌، ۱۳۴۶ق‌.
  • فسایی‌، حسن‌، فارس‌نامه ناصری، به کوشش منصور رستگار فسایی‌، تهران‌، ۱۳۶۷ش.
  • فیض کاشانی‌، ملامحسن‌، الوافی‌، اصفهان‌، ۱۴۰۶ق‌.
  • کشمیری، محمدعلی‌، نجوم السماء فی تراجم العلماء، قم‌، ۱۳۹۴ق‌.
  • مجلسی‌، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت‌، ۱۴۰۳ق‌/۱۹۸۳م‌.
  • محبی دمشقی‌، محمدامین‌، خلاصة الاثر، قاهره‌، ۱۲۸۴ق‌.
  • مدنی‌، منیرمحمد، فهرست المخطوطات المصوره (الادب‌)، قاهره‌، ۱۴۰۰ق‌/۱۹۸۰م‌.
  • مرعشی‌، خطی‌.
  • مرکزی، خطی‌.

پیوند به بیرون