سید ماجد بن هاشم بحرانی

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
سید ماجد بن هاشم بحرانی
اطلاعات فردی
لقب: ابوعلی بحرانی
زادگاه: روستای جد حفص
تاریخ وفات: ۲۱ رمضان ۱۰۲۸ق‌
محل دفن: حرم شاهچراغ
شهر وفات: شیراز
اطلاعات علمی
استادان: شیخ بهایی*محمد بن احمد ابن خاتون
شاگردان: ملامحسن فیض کاشانی
محل تحصیل: بحرین*اصفهان
تألیفات: الرسالة الیوسفیة*رساله‌ای در مقدمه واجب
سایر: امام جمعه بحرین*قضاوت

جمال الدین ماجد بن هاشم بن علی حسینی مشهور به ابوعلی بحرانی و سید ماجد بحرانی (متوفی ۱۰۲۸ق‌/۱۶۱۹م‌)، فقیه، محدّث و شاعر شیعی‌. شیخ بهایی استاد وی بوده است. از شاگردان وی می‌توان ملامحسن فیض کاشانی را نام برد. کتاب الرسالة الیوسفیة نوشته اوست که درباره اعتقادات شیعه و نیز احکام نماز است.

ولادت و وفات

او در روستای جد حفص در منطقه بحرین به دنیا آمد[۱] و در کودکی یک چشم خود را از دست داد.[۲]

بحرانی در شب ۲۱ رمضان ۱۰۲۸ق‌/ ۲۲ اوت ۱۶۱۹م درگذشت و در جوار امام‌زاده شاه ‌چراغ به خاک سپرده شد.[۳] تحصیلات== او در بحرین به تحصیل علوم دینی پرداخت‌[۴] و در تحصیل چنان کوششی از خود نشان داد که برخی از منابع او را در مذاهب مختلف فقهی مجتهد دانسته‌اند.[۵]

اساتید و شاگردان

گویا وی مدتی نیز در اصفهان تحصیل کرده و از جمله از شیخ بهایی بهره برده است‌.[۶] از دیگر استادان او می‌توان به محمد بن احمد ابن خاتون (متوفی ۱۰۳۸ق‌/۱۶۲۹م‌) اشاره کرد.[۷]

برخی از شاگردان ابوعلی عبارتند از:

مناصب

بحرانی مدتی امامت جمعه بحرین را عهده‌دار شد و به علاوه متولی منصب قضاوت آنجا گردید.

او سپس راهی شیراز شد و آن شهر را که تا آن زمان کمتر مورد توجه طلاب علوم دینی بود، حوزه درس و بحث خویش قرار داد و به عنوان شیخ‌الاسلام‌ شیراز شناخته شد.[۹]

بحرانی همچنین امامت جمعه و نیز منصب قضاوت شیراز را عهده‌دار شد و تا پایان عمر در آنجا ماند.[۱۰]

جایگاه علمی

شیخ یوسف بحرانی او را محققی پردقت و ادیبی شاعر دانسته‌، اشاره می‌کند که وی سخنوری بلیغ بود.[۱۱] سید علی خان مدنی او را در شعر بسیار توانا دانسته‌، به ذکر برخی از اشعار او پرداخته است‌.[۱۲]

او با شاعر هم‌عصر خود ابوالبحر خطی، ارتباطی نزدیک داشت و آن دو از شعر یکدیگر بهره‌مند می‌شدند.[۱۳]

برخی از دیدگاههای فقهی و اصولی بحرانی همچون مبحث نذر، در مقایسه با نظرات فقهای بزرگی چون سید مرتضی و ابن زهره‌، مورد توجه علما بوده است.[۱۴] از برخی نظرات فقهی وی می‌توان به اعتقاد او به وجوب نماز جمعه‌، اشاره کرد.[۱۵]

آثار

جستارهای وابسته

پانویس

  1. لؤلؤة البحرین‌، ص۱۳۶.
  2. نجوم السماء فی تراجم العلماء، ص۳۵.
  3. انوار البدرین‌، ص۸۸؛ قس‌: لولوة البحرین، ص۱۳۸.
  4. سلافة العصر‌، ص۴۹۲.
  5. فارس‌نامه ناصری، ص۱۱۵۱.
  6. نک: الوافی‌، ج۱، ص۲۸-۲۹؛ نیز لولوة البحرین، ص۱۳۵-۱۳۶؛ الذریعة، ج۶، ص۱۲، ج۱۲، ص۲۱۰.
  7. روضات الجنات‌، ج۶، ص۷۵.
  8. الوافی‌، ج۱، ص۲۸-۲۹؛ روضات الجنات‌، ج۶، ص۷۵؛ نجوم السماء فی تراجم العلماء، ص۳۷؛ انوار البدرین‌، ص۸.
  9. امل الامل‌، ج۲، ص۲۲۶؛ بحارالانوار‌، ج۱۰۶، ص۱۳۶؛ سلافة العصر، ص۴۹۲.
  10. سلافة العصر، ص۴۹۲؛ نیز نک: امل الامل‌، ج۲، ص۲۲۵-۲۲۶.
  11. سلافة العصر، ص۴۹۲.
  12. برای نمونه‌، نک: ص ۴۹۲-۴۹۶؛ نیز خلاصة الاثر، ج۳، ص۳۰۷.
  13. لولوة البحرین، ص۱۳۶-۱۳۷؛ روضات الجنات، ج۶، ص۷۳.
  14. روضات الجنات، ج۶، ص۷۶.
  15. ریاض العلماء، ج۵، ص۵.
  16. برای نسخ متعدد خطی‌، نک: مرعشی‌، ج۶، ص۲۳۳؛ فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی، ج۱۶، ص۴۵۰؛ الذریعة‌، ج۲۵، ص۳۰۰-۳۰۱.
  17. فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه عمومی آیت‌الله العظمی گلپایگانی‌، ج۳، ص۱۳۳.
  18. فهرست آل بابویه و علماء البحرین، ص۷۳.
  19. فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرعشی‌، ج۴، ص۳۱۹، ج۱۵، ص۲۰۷؛ نیز الذریعة‌، ج۲۱، ص۴۰۲.
  20. الذریعة، ج۲۱، ص۴۰۲.
  21. الذریعة، ج۲۲، ص۸.
  22. نک: سلافة العصر، ص.۴۹۲
  23. فهرست المخطوطات المصوره (الادب‌)، ج۱، ص۱۸۹.
  24. برای دیگر آثار منتسب به وی، نک: ریاض العلماء، ج۵، ص۵؛ انوار البدرین‌، ص۸۷.

منابع

  • آقابزرگ‌، الذریعه.
  • استادی، رضا، فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه عمومی آیت‌الله العظمی گلپایگانی‌، قم‌، ۱۴۰۲ق‌.
  • افندی، عبدالله‌، ریاض العلماء، به کوشش احمد حسینی و محمود مرعشی‌، قم‌، ۱۳۶۹ش‌.
  • بحرانی‌، سلیمان‌، فهرست آل بابویه و علماء البحرین‌، به کوشش احمد حسینی و محمود مرعشی‌، قم‌، ۱۴۰۴ق.
  • بحرانی‌، یوسف‌، لؤلؤة البحرین‌، به کوشش محمد صادق بحرالعلوم‌، نجف‌، ۱۳۸۶ق‌.
  • بلادی بحرانی‌، علی‌، انوار البدرین‌، قم‌، ۱۴۰۷.
  • حرعاملی‌، محمد، امل الا¸مل‌، به کوشش احمد حسینی‌، بغداد، ۱۳۸۵ق‌.
  • خوانساری، محمدباقر، روضات الجنات‌، قم‌، ۱۳۵۱ش‌.
  • علی‌خان مدنی‌، سلافة العصر، تهران‌، ۱۳۴۶ق‌.
  • فسایی‌، حسن‌، فارس‌نامه ناصری، به کوشش منصور رستگار فسایی‌، تهران‌، ۱۳۶۷ش.
  • فیض کاشانی‌، ملامحسن‌، الوافی‌، اصفهان‌، ۱۴۰۶ق‌.
  • کشمیری، محمدعلی‌، نجوم السماء فی تراجم العلماء، قم‌، ۱۳۹۴ق‌.
  • مجلسی‌، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت‌، ۱۴۰۳ق‌/۱۹۸۳م‌.
  • محبی دمشقی‌، محمدامین‌، خلاصة الاثر، قاهره‌، ۱۲۸۴ق‌.
  • مدنی‌، منیرمحمد، فهرست المخطوطات المصوره (الادب‌)، قاهره‌، ۱۴۰۰ق‌/۱۹۸۰م‌.
  • مرعشی‌، خطی‌.
  • مرکزی، خطی‌.

پیوند به بیرون