حبیب‌الله چایچیان

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
حبیب‌الله چایچیان
حبیب الله چایچیان.jpg
اطلاعات
زمینه فعالیت: مدح و مرثیه اهل بیت
دیوان اشعار: ‌ای اشک‌ها بریزید، خلوتگاه راز و...
تخلص: حسان
علت شهرت: شعر
تأثیرپذیرفته از: علامه امینی و علامه عسکری

حبیب‌الله چایچیان (۱۳۰۲-۱۳۹۶ش)، متخلّص به حسان، شاعر و مرثیه‌سرای اهل بیت(ع) در قرن چهاردهم شمسی. بیشتر سروده‌های او مدح و مرثیه اهل بیت(ع) است. او از علامه امینی و عسکری تأثیر پذیرفته است. علامه امینی و آیت الله خامنه‌ای او را تحسین و تشویق کرده‌اند. دیوان اشعار او در سه جلد به چاپ رسیده است. «امشب شهادت نامه عشاق امضا می‌شود» و «آمدم‌ ای شاه پناهم بده» از سروده‌های معروف او است.

زندگی و تحصیلات

حبیب الله فرزند محمدحسین در سال ۱۳۰۲ش در تبریز زاده شد. شش ساله بود که همراه خانواده‌اش به تهران مهاجرت کرد. چایچیان تحصیلات خود را در تهران در مدرسه ایران و آلمان به پایان رساند؛ سپس به استخدام بانک ملی ایران درآمد.[۱] او در روز پنج‌شنبه ۹ آذر سال ۱۳۹۶ش درگذشت [۲] و در بهشت زهرای تهران به خاک سپرده شد. [۳] آیت الله خامنه‌ای در پیامی درگذشت او را تسلیت گفت. [۴]

شعر

نخستین شعری که سرود در ۱۵ سالگی و در رثای پدرش بود.

پدرم رخت از این جهان بربست‌ کمرم از غم و محن بشکست
می‌کنم لیک شکر یزدان را گر پدر نیست باز مادر هست[۵]

چایچیان با تشویق مادرش، به سرودن اشعار در مدح و مرثیه ائمه(ع) پرداخت.[۶] وی پس از سفر به کربلا فقط به سرودن مدح‌های آل علی(ع) پرداخت، و آثار دیگرش را در آتش افکند.[۷] اشعارش مورد توجه جامعه مذهبی ایران و پارسی‌زبانان است و در جمع عزاداران عاشورایی زمزمه می‌شود.

آثار

گل‌های پرپر، خزان گلریز، باغستان عشق، سایه‌های غم،‌ای اشک‌ها بریزید(جلد اول دیوان اشعار)، خلوتگاه راز (جلد دوم دیوان اشعار)، چهل حدیث جالب از علی بن ابی‌طالب(ع) و جلد سوم دیوان اشعار از جمله آثار او است.[۸].

وی کتاب «بَطَلَةُ کربلا»، اثر «دکتر بنتُ الشّاطی» را با نام «زینب(سلام الله علیها) بانوی قهرمان کربلا» به فارسی ترجمه نمود.[۹]

فاطمه زهرا ام‌ابیها؛ مجموعه‌ای از مطالب علامه امینی درباره حضرت زهرا(س) است که توسط وی گردآوری شده است.[۱۰]

ارتباط با عالمان دینی

به گفتۀ چایچیان، زمانی که علامه امینی در نجف ساکن بوده است، نامه‌هایی به او می‌فرستاده و او را شاعر اهل بیت خطاب می‌کرده است. کریم دستمالچی او را به عبدالحسین امینی معرفی کرده است.[۱۱]

علامه امینی از کسانی است که چایچیان را مورد تحسین و تشویق قرار داد. وسیله آشنایی وی با علامه امینی، شعری بود که از زبان عباس بن علی(ع) در شب عاشورا خطاب به امام حسین(ع) سروده است.[۱۲] چایچیان نیز اشعاری را درباره الغدیر، علامه امینی و کتابخانه او سروده است.[۱۳]

دوست دارم شمع باشم تا که خود تنها بسوزم بر سر بالینت امشب از غم فردا بسوزم
دوست دارم هاله باشم تا ببوسم روی ماهت یا شوم پروانه، از شوق تو بی‌پروا بسوزم
دوست دارم ماه باشم، تا سحر بیدار باشم تا چو مشعل بر سر راهت درین صحرا بسوزم
دوست دارم سایه باشم تا در آغوشم بخوابی چشم دوزم بر جمالت، ز آن رخ گیرا بسوزم[۱۴]

چایچیان، به تاثیر پذیری خود از اندیشه‌های علامه عسکری نیز اشاره دارد.[۱۵] او بارها در حضور رهبر انقلاب ایران آیت الله خامنه‌ای شعر خوانده و مورد تشویق ایشان نیز قرار گرفته است.[۱۶]

نمونه‌ای از شعر

امشب شهادت نامۀ عشاق امضا می‌شود فردا ز خون عاشقان، این دشت دریا می‌شود
امشب کنار یکدگر، بنشسته آل مصطفی فردا پریشان جمعشان، چون قلب زهرا می‌شود
آمدم‌ای شاه پناهم بده خط امانی ز گناهم بده
ای حرمت ملجأ درماندگان دور مران از در و راهم بده[۱۷]

پانویس

  1. مجاهدی، کاروان شعر عاشورا، ص۵۸۰؛ محمدزاده، دانشنامۀ شعر عاشورایی، ج‌۲، ص۱۲۱۶.
  2. خبرگزاری مهر. مرور لینک ۹ آذر ۹۶.
  3. خبرگزاری تسنیم؛ پیکر حبیب الله چایچیان تشییع شد، انتشار ۱۰ آذر ۱۳۹۶، بازبینی ۱۱ آذر ۱۳۹۶ش.
  4. پیام تسلیت در پی درگذشت مرحوم چایچیان (حسان)، پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آيت‌الله‌ خامنه‌ای
  5. محمد زاده دانشنامۀ شعر عاشورایی، ج‌۲، ص۱۲۱۶.
  6. محمد زاده دانشنامۀ شعر عاشورایی، ج‌۲، ص۱۲۱۶.
  7. تقریظ حبیب چایچیان (حسان)
  8. مجاهدی، کاروان شعر عاشورا، ص۵۸۰؛ محمد زاده دانشنامۀ شعر عاشورایی، ج‌۲، ص۱۲۱۶.
  9. تقریظ حبیب چایچیان (حسان)
  10. محمد زاده دانشنامۀ شعر عاشورایی، ج‌۲، ص۱۲۱۶.
  11. خبرگزاری حوزه؛ دمی با شاعر اهل‌بیت(ع)
  12. محمد زاده دانشنامۀ شعر عاشورایی، ج‌۲، ص۱۲۱۶.
  13. خبرگزاری حوزه؛ دمی با شاعر اهل‌بیت(ع)
  14. مجاهدی، کاروان شعر عاشورا، ص۵۸۰.
  15. رسانه مجازی نگاه
  16. شعرخوانی حبیب‌الله چایچیان (حسان)
  17. خبرگزاری فارس.مرور لینک.۹ آذر ۹۶.

منابع