عبدالحسین حویزی

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
عبدالحسين بن عمران حويزى
زادروز ربیع الاول ۱۲۸۷ یا ۱۲۸۹ق
زادگاه نجف
درگذشت ۱۳۳۵ش - کربلا
استادان شیخ هادی تهرانی، سید ابراهیم طباطبائی، سید محمد عاملی و...
لقب خیاط
جنبش حامی مشروطه خواهان
دین اسلام
مذهب امامیه
آثار دیوان، فريدةالبيان

عبدالحسين بن عمران حويزى، معروف به خَياط، از ادیبان و شعرای شیعه بود. او مشروطه خواهان را مدح و دشمنان‌شان را هجو می‌نمود. حویزی، مُخمَّسى طولانى در مدح علی (ع) و اهل بیت (ع) و همچنين اشعارى در رثاى علما و بزرگان شیعه سروده است.

زندگانی

عبدالحسین حویزی در ربیع الاول ۱۲۸۷، و به نقلى در ۱۲۸۹، در نجف به دنيا آمد. جدّ اعلاى او، يوسف، از حويزه/ هویزه به عراق مهاجرت كرد. فرزندان يوسف پس از فوت پدر به نجف، محل دفن وى، رفتند و در آنجا اقامت گزيدند و به تجارت پرداختند. عمران، پدر حويزى، پس از ورشكستگى در تجارت پارچه، به خياطى مشغول شد. حويزى تا زمان مرگ پدر در كار و تجارت همراه وى بود.[۱] و پس از حمله سربازان عثمانی و ورشكستگى در تجارت، در ۱۳۳۵ به کربلا رفت و در آنجا اقامت گزيد.[۲] حويزى در فقر زندگى كرد و از او فرزندى به جا نماند.[۳] وى در ۱۳۳۰ش، و به نقلى در ۱۳۳۵ش، در کربلا درگذشت.[۴]

اساتید

او بسيارى از علوم را نزد شیخ هادی تهرانی، ادبيات را نزد سید ابراهیم طباطبائی (از اديبان و شعراى عصر خود) و علوم بلاغى را از سید محمد عاملی معروف به صحّاف فراگرفت. در فقه از درس شیخ عباس بن شیخ علی آل كاشف الغطاء استفاده برد. نهایة الاحکام علامه حلّى و معالم را نزد شیخ عباس مشهدی خواند و با علومى مانند رياضيات، هندسه، جَفْر، رمل، اوفاق، سيميا و کیمیا آشنا شد و در بعضى از اين علوم رساله نوشت.[۵]

از شاعران شیعه

حويزى با گروهى از شعرا، همچون جمیل صدقی زَهاوی، معروف رُّصافی، عبدالرحمان البنّاء و خیری الهنداوى همنشینی داشت و بارها در جمع بزرگان امتحان شده بود.[۶] وى با اينكه همطراز شعراى متكلف قديم به شمار مى رفت، در نظم به تكلف نيفتاد.[۷]

شعری از عبدالحسین حویزی در گریه برای امام حسین (ع):
كل شيء في عالم الكون أرخى عينه بالدموع يبكي حسينا
نزّه اللّه عن بكا، و علي قد بكاه-و كان للّه عينا-
تمام آن‌چه در هستی است است چشم‌اش از گریه بر حسین پُرآب است
خداوند از گریه بری است، اما علی که چشم خداست بر او می‌گرید
أدب الطف، ج۱، ص۳۳

خصوصیات

حويزى اديبى جسور و آزادانديش بود؛ مشروطه خواهان را مدح و دشمنان شان را هجو نمود. وى از راه تجارت زندگی را می‌گذراند.[۸]

موضوعات شعری

موضوعات شعرى او بيشتر مدح، وصف و تغزّل است.[۹] وى مُخمَّسى طولانى در مدح اميرمؤمنان و اهل بیت(ع) و همچنين اشعارى در رثاى علما و بزرگان شیعه سروده است.[۱۰]

تالیفات

حويزى از روايات شفاهى (ادبيات عاميانه) اطلاعات دقيقى داشت. از وى قصه‌هاى بسيار و حدود پانزده ديوان بر جاى مانده است.[۱۱] دو جلد از ديوان او در نجف به چاپ رسيده است: جلد اول در ۱۳۸۴/۱۹۶۴ در ۷۰ صفحه و جلد دوم به كوشش حميد مجيد هدو در ۱۳۸۵/۱۹۶۵ در ۳۰۰صفحه.[۱۲] عواد،[۱۳] مجلد دوم را چاپ بیروت ذكر كرده است.

از ديگر آثار وى، شعر حماسى فريدةالبيان است كه در ۱۳۷۵/۱۹۵۵ در نجف به چاپ رسيده است.[۱۴] او تقريظى نيز بر الغيث الزّابد فى ذرّية محمد العابد، تأليف سید عبدالله بلادی، نوشته است.[۱۵]

پانویس

  1. امين، ج۷، ص۴۴۹؛ خاقانى، ج۵، ص۲۳۱
  2. خاقانى، ج۵، ص۲۳۲
  3. ر.ک:خاقانى، ج۵، ص۲۳۷
  4. امين، ج۷، ص۴۴۹؛ عوّاد، ج۲، ص۲۲۷؛ امينى، ص۱۷۸
  5. خاقانى، ج۵، ص۲۳۲
  6. خاقانی، ج ۵، ص ۲۳۳ـ۲۳۴
  7. خاقانى، ج ۵، ص ۲۳۷
  8. خاقانی، ج۵، ص۲۳۲ـ۲۳۳
  9. ر.ک:خاقانی، ج ۵، ص ۲۳۷ـ۲۶۴
  10. ر.ک: بحرالعلوم، ج۱، ص۱۴۲ـ۱۴۳، ۱۴۷؛ امين، ج۷، ص۴۴۹ـ۴۵۰؛ خاقانى، ج۵، ص۲۶۴ـ۲۶۶
  11. خاقانى، ج‌۵، ص‌۲۳۵ـ۲۳۶
  12. عواد، ج‌۲، ص‌۲۲۷؛ امينى، ص‌۱۷۸ـ۱۷۹
  13. عواد، ج‌۲، ص۲۲۷
  14. امينى، ص۲۶۴
  15. آقابزرگ طهرانى، ج۱۳، ص۳۴

منابع

  • آقابزرگ طهرانى.
  • امين.
  • محمدهادى امينى، معجمالمطبوعات النجفية: منذ دخول الطباعة الى النجف حتى الآن، نجف، ۱۳۸۵ق/ ۱۹۶۶م.
  • محمدمهدى بن مرتضى بحرالعلوم، رجال السيد بحرالعلوم، المعروف بالفوائد الرجالية، چاپ محمدصادق بحرالعلوم و حسين بحرالعلوم، تهران، ۱۳۶۳ش.
  • على خاقانى، شعراء الغرى، او، النجفيات، نجف، ۱۳۷۳/۱۹۵۴، چاپ افست قم، ۱۴۰۸ق.
  • كوركيس عواد، معجم المؤلفين العراقيين فى القرنين التاسع عشرو العشرين، بغداد، ۱۹۶۹م.

پیوند به بیرون