جون بن حوی

از ويکی شيعه
(تغییرمسیر از جون غلام ابوذر)
پرش به: ناوبری، جستجو
آرامگاه شهدای کربلا در سمت چپ تصویر در کنار ضریح امام حسین(ع)

جَون بن حُوَی از شهدای کربلا و غلام سیاه پوست ابوذر غفاری. روز عاشورا امام حسین(ع) جون را از رفتن به میدان بازداشت ولی او خطاب به امام گفت: به خدا سوگند هرگز از شما جدا نمی‌شوم تا خون من با خون شما درآمیزد.[۱]

او یکی از کسانی است که پس از شهادتش، امام حسین(ع) بر سر بالین او آمد و برایش دعا کرد.[۲]

نام

شیخ مفید نام او را «جُوَین»[۳]، بلاذری[۴] و طبری[۵]«حُوَی»، ابن شهرآشوب «جُوَین بن ابی‌مالک»[۶] و ابوالفرج اصفهانی[۷] و شیخ طوسی[۸] و سید بن طاووس[۹] «جَون» ضبط کرده‌اند.

سرگذشت

او فردی سیاه پوست اهل نوبه (منطقه‌ای در آفریقا) و غلام فضل بن عباس بن عبدالمطلب بود که امام علی(ع) او را خرید و به ابوذر بخشید. او تا زمان وفات ابوذر (سال ۳۲ه.ق) در ربذه همراه او بود و سپس به نزد امام علی برگشت و در کنار اهل بیت ماند. گویا او در تعمیر و آماده سازی اسلحه مهارت داشته و در نقلی از امام سجاد آمده است: شب عاشورا جون در چادر امام حسین(ع) بود و شمشیر او را آماده می‌کرد.[۱۰]

روز عاشورا

رجز جون هنگام جنگ:
کیف یری الفجار ضرب الأسود بالسیف صلتا عن بنی محمد
أذب عنهم باللسان و الید أرجو بذلک الفوز عند المورد

بدکاران چگونه می‌بینند ضربت این سیاه را، با شمشیری که در راه فرزندان محمد کشیده شده است؛ من با دست و زبان از آنان حمایت می‌کنم، و با این کار، بهشت را در روز ورود به محشر امید دارم.

انساب الاشراف، بلاذری، ج۳، ص۱۹۶

روز عاشورا امام حسین(ع) جون را از رفتن به میدان بازداشت ولی او خطاب به امام گفت: به خدا سوگند هرگز از شما جدا نمی‌شوم تا خون من با خون شما درآمیزد.[۱۱]

جون پس از عمرو بن قرظه[۱۲] و بنا بر نقلی دیگر پس از اقامه نماز جماعت همراه امام حسین،[۱۳] از ایشان اجازه گرفت و به میدان رفت و رجز خواند و پس از کشتن ۲۵ نفر[۱۴] به شهادت رسید.

نقل شده است که امام حسین بر سر بالینش آمد و این گونه دعا کرد:

«اَللّهُمَّ بَیِّض وَجهَهُ وَ طَیِّب ریحَهُ وَ احشُرهُ مَعَ الأبرارِ وَ عَرِّف بَینَهُ و بَینَ مُحمدٍ و آلِ مُحمدٍ»[۱۵]
خدایا! رویش را سفید و بویش را خوش گردان و با نیکان محشور کن و با محمد و آل محمد آشنا ساز.

دفن پیکر

پیکر او همراه دیگر شهدا پایین پای امام حسین(ع) به خاک سپرده شد. اما مجلسی روایتی را نقل می‌کند که بدن وی پس از ده روز از دفن شهدا پیدا شده و بوی عطر از آن به مشام می‌رسید.[۱۶] نام او در زیارت الشهدا آمده است: «اَلسَّلَامُ عَلَی جَوْنٍ مَوْلَی أَبِی‌ذَرٍّ الْغِفَارِی»

جستارهای وابسته

پانویس

  1. اعیان الشیعه، ج۱، ص۶۰۵
  2. اعیان الشیعه، ج۱، ص۶۰۵؛ نفس المهموم، شیخ عباس قمی، ص۲۶۳
  3. الارشاد، ج۲، ص۹۳
  4. انساب الاشراف، بلاذری، ج۳، ص۱۹۶.
  5. تاریخ الطبری، ج۴، ص۴۲۰
  6. مناقب ابن شهرآشوب، ج۴، ص۱۰۳
  7. مقاتل الطالبیین، ص۱۱۳
  8. رجال طوسی، ص۹۹
  9. الملهوف علی قتلی الطفوف، ص۱۶۳
  10. الارشاد، مفید، ج۲، ص۹۳؛ تاریخ طبری، ج۵، ص۴۲۰
  11. اعیان الشیعه، ج۱، ص۶۰۵
  12. الملهوف علی قتلی الطفوف، ص۱۶۳
  13. دایره المعارف تشیع، ص۵۲۱
  14. مناقب شهرآشوب، ج۴، ص۱۰۳
  15. اعیان الشیعه، ج۱، ص۶۰۵؛ نفس المهموم، شیخ عباس قمی، ص۲۶۳
  16. بحار الأنوار (ط - بیروت)، ج۴۵، ص: ۲۳

منابع

  • الارشاد فی معرفه حجج الله علی العباد، شیخ مفید، چاپ کنگره شیخ مفید، اول، قم، ۱۴۱۳ق.
  • أنساب الأشراف، احمد بن یحیی بلاذری،‌دار الفکر، اول، بیروت،۱۴۱۷ق.
  • تاریخ الأمم و الملوک، محمد بن جریر طبری،‌دار التراث، بیروت، دوم، ۱۳۸۷ ق.
  • مقاتل الطالبیین، ابوالفرج اصفهانی،‌دار المعرفة، بیروت.
  • المناقب، ابن شهرآشوب، علامه، قم، ۱۳۷۹ ق.
  • أعیان الشیعة، سید محسن امین عاملی،‌دار التعارف، بیروت، ۱۴۰۳ ق.
  • مجلسی، محمدباقر(۱۱۱۰ق)، بحار الانوار،‌دار احیاءالتراث العربی، بیروت، ۱۴۰۳ش، چاپ دوم.