کاربر:Naghavi/صفحه تمرین
فهرست فتواهای جهاد
lkuie-ojoc-5-YLUWNHA
قاسم بن مماه در سال ۲۶۵ق در اصفهان علیه دلف بن عبدالعزیز شورید و او را کشت. در مقابل، یاران دلف به قاسم حمله کردند و او را نیز از میان بردند. پس از او احمد بن عبدالعزیز به جانشینی رسید.[۱]
فهرست فتواهای جهاد
نمونههایی از مهمترین فتاوایی که از سوی فقیهان و مراجع تقلید شیعه در ادوار مختلف تاریخی درباره وجوب جهاد صادر شده بدین شرح است:
.jpg)
- با هجوم روسیه در سالهای ۱۲۴۱ تا ۱۲۴۳ق، به کشور ایران و تصرف مناطقی از آن، برخی عالمان شیعه همچون جعفر کاشفالغطاء، سیدعلی طباطبایی، میرزای قمی، ملا احمد نراقی و سیدمحمد مجاهد در راستای حمایت از حکومت قاجار در دفاع از مردم مسلمان ایران، فتوای جهاد برای مقابله و دفاع در برابر هجوم نیروهای روسیه صادر کردند.[۲] این فتواها، بههمراه رسالههایی در احکام جهاد، بهدستور عباسمیرزا، فرزند و ولیعهد فتحعلیشاه، و توسط میرزا عیسی قائممقام فراهانی، در مجموعهای با عنوان احکام الجهاد و اسباب الرشاد، گردآوری شده است.[۳] محمدتقی شیرازی نیز در سال ۱۳۲۹ق پس از حمله نیروهای روس به شمال ایران و کشتار آزادیخواهان، فتوایی در لزوم مقابله با آنان صادر کرد.[۴]
- فتوای جهاد محمدتقی شیرازی از فتواهای اثرگذار بود که در برابر سلطه و نفوذ انگلیس در عراق، در ۲۰ ربیع الاول ۱۳۳۷ق، صادر شد.[۵] متن فتوا بدین قرار است: «مطالبه حقوق بر عراقیان واجب است و بر آنان واجب است در ضمن درخواستهای خویش، رعایت آرامش و امنیت را بنمایند و در صورتی که انگلستان از پذیرش درخواستهایشان خودداری ورزد، جایز است به قوه دفاعی متوسل شوند.»[۶] سیدمحمدکاظم یزدی و شیخالشریعه اصفهانی نیز همراه شیرازی اِعلان جهاد کردند.[۷]
- مهدی خالصی در جنگ جهانی اول (۱۹۱۴ـ۱۹۱۸م) همگام با میرزا محمدتقی شیرازی (متوفی ۱۳۳۸)، و شماری دیگر از علما برضد انگلیسیها فتوای جهاد صادر کرد.[۸]
- فتوای جهاد علیه ایتالیا در حمله به لیبی؛ آخوند خراسانی به همراه سید اسماعیل صدر و شیخ عبدالله مازندرانی و شیخ الشریعه اصفهانی بیانیه صادر کردند و از مسلمین خواستند که به دفاع از ممالک اسلامی برخیزند.[۹] در متن حکم آمده است: «هجوم روس به ایران و ایتالیا به طرابلس موجب ذهاب اسلام و اضمحلال شریعت و قرآن است. بر عموم اسلامیان واجب است اجتماع نموده و از دولت متبوعه خود رفع تعدیات غیرقانونی روس و ایتالیا را جداً بخواهند. و تا رفع این غائله عظمی نشود آسایش و استقرار را بر خود حرام و این حرکت اسلامپرورانه را جهاد فی سبیل الله مثل مجاهدین بدر و حنین شناسند.» محمد کاظم خراسانی، اسماعیل بن صدرالدین عاملی، عبدالله مازندرانی، شیخ الشریعه اصفهانی[۱۰]
- در جنگ جهانی اول سید عبدالحسین موسوی لاری دستوراتی برای سردار عشایر قشقایی، صولت الدوله صادر نموده و بر جهاد علیه انگلیسیها تاکید کرد. در پیامی از او آمده است: «من که مجتهد و جانشین پیغمبر اسلام هستم، به این وسیله فتوا میدهم که جهاد با این کفار حربی، انگلیسیها واجب است.»[۱۱]
- پس از آنکه در سال ۲۰۱۴م، داعش بر برخی از مناطق غربی و شمالی عراق سیطره یافته بود و بهسوی سایر مناطق پیشروی میکرد، سیدعلی سیستانی برای مقابله با پیشرویهای داعش، فتوای جهاد صادر نمود.[۱۲] مطابق این فتوا، بر شهروندان عراقی که توانایی حمل سلاح و مبارزه با تروریستها را داشتند، واجب کفایی بود تا به دفاع از کشور، ملت و مقدسات بپردازند و به نیروهای امنیتی بپیوندند.[۱۳]
- فتوای جهاد برای مقابله با حمله وهابیها به عتبات: فتوای شیخ جعفر کاشفالغطاء در حمله وهابیها به نجف و کربلا در سال ۱۲۱۷ق، وی بههمراه دویست نفر از فقها و مجاهدان توانست وهابیها را دور کند.[۱۴]
- فتوای جهاد با اسرائیل: فقیهانی نظیر محمدحسین کاشفالغطاء،[۱۵] آیتالله بروجردی[۱۶] و امام خمینی[۱۷] به وجوب دفاع از مردم فلسطین فتوا دادهاند. عبدالکریم زنجانی، از فقیهان شیعه قرن چهاردهم قمری، پس از اعلام موجودیت دولت اسرائیل و جنگ اسرائیل با اعراب در ۱۹۴۸م/۱۳۲۷ش، فتوای جهاد علیه اسرائیل صادر کرد.[۱۸]
در نظر جوادی آملی به لحاظ کلامی اگر کافر ذمی پس از اثبات معجزهای از اسلام و روشنشدن حق و باطل مسلمان نشود برای اعمالش اجر و ثوابی ندارد و از عذاب قیامت در امان نیست.[۱۹]
پانویس
- ↑ ابناثیر، الکامل فی التاریخ، ۱۳۸۵ق، ج۷، ص۳۲۷.
- ↑ زرگرینژاد، «بررسی احکام الجهاد و اسباب الرشاد (نخستین اثر در ادبیات تکوین ادبیات جهادی تاریخ معاصر ایران)»، ص۳۸۳.
- ↑ زرگرینژاد، «بررسی احکام الجهاد و اسباب الرشاد (نخستین اثر در ادبیات تکوین ادبیات جهادی تاریخ معاصر ایران)»، ص۳۸۲-۳۸۳.
- ↑ رهیمی، تاریخ جنبش اسلامی در عراق، ص۱۲۶.
- ↑ آقابزرگ تهرانی، طبقات أعلام الشیعة و هو نقباء البشر فی القرن الرابع عشر، ۱۴۰۴ق، ج۱، ص۲۶۳.
- ↑ آقابزرگ تهرانی، طبقات أعلام الشیعة و هو نقباء البشر فی القرن الرابع عشر، ۱۴۰۴ق، ج۱، ص۲۶۳.
- ↑ ابوالحسنی، فراتر از روش «آزمونوخطا»، ۱۳۸۹ش، ص۶۲۷.
- ↑ یاسری، ص۹؛ ج۱۰، ص۱۵۷
- ↑ ترکمان، اسنادی درباره هجوم انگلیس و روس به ایران، ۴۸۶.
- ↑ ترکمان، اسنادی درباره هجوم انگلیس و روس به ایران، ۴۸۶.
- ↑ رنجبر، «سیری در زندگی، فعالیتها و اندیشه سیاسی سید عبدالحسین موسوی لاری»، ص۲۰۷.
- ↑ حطاب، «توظیف الحشد الشعبی فی المدرک السیاسی العراقی»، ص۱۰۷-۱۰۸.
- ↑ حطاب، «توظیف الحشد الشعبی فی المدرک السیاسی العراقی»، ص۱۰۷-۱۰۸.
- ↑ آلمحبوبه، ماضی النجف و حاضرها، ۱۴۰۶ق، ج۱، ص۳۲۶.
- ↑ «المرجعیة الشیعیة و قضایا العالم الإسلامی من فتاوی و مواقف الإمام الشیخ محمد الحسین آل کاشف الغطاء عن فلسطین»، مجله الموسم، ص۱۹۱.
- ↑ اباذری، آیتالله بروجردی آیت اخلاص، ۱۳۸۳ش، ص۱۱۷.
- ↑ امام خمینی، صحیفه امام، ۱۳۸۹ش، ج۲، ص۱۹۹.
- ↑ سرحدی، «علمایی که نسبت به مسئله فلسطین واکنش نشان دادند»، پژوهشکده تاریخ معاصر.
- ↑ جوادی آملی، تسنیم، ج۵، ص۷۵.
یادداشت
منابع
- ابوالحسنی، علی، فراتر از روش «آزمونوخطا»؛ زمانه و کارنامه آیتالله العظمی آقا سید محمدکاظم طباطبایی یزدی، «صاحبْعروه»، تهران، مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، ۱۳۸۹ش.