دانش‌نامه اهل‌بیت (کتاب)

تصویر جلد اول دانش‌نامه اهل‌بیت

دانش‌نامه اهل‌بیت(ع) _ جلد اول

اطلاعات کتاب
نویسنده	سیدعلیرضا واسعی، مصطفی صادقی کاشانی، یدالله حاجی‌زاده، سیدعلیرضا عالمی، نعمت‌الله صفری فروشانی، محمدتقی ذاکری، معصومه اخلاقی.
موضوع	اهل‌بیت(ع)
زبان	فارسی
ویراستار	محمدباقر انصاری
تعداد صفحات	۸۰۷
قطع	وزیری
اطلاعات نشر
ناشر	پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی وابسته به دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم
محل نشر	قم
تاریخ نشر	بهار ۱۴۰۳
نوبت چاپ	اول
شمارگان	۵۰۰
شابک	۸-۹۱۵-۱۹۵-۶۰۰-۹۷۸
وبسایت ناشر	https://isca.ac.ir/Portal/Home/

دانش‌نامه اهل‌بیت(ع) دانش‌نامه‌ای اختصاصی در موضوع اهل‌بیت(ع) است که به صورت الفبایی و در چارچوب قواعد و ضوابط دانش‌نامه‌ای، به معرفی اهل‌بیت(ع)، معارف و دیگر موضوعات مربوط به آنان می‌پردازد. متولی این دانشنامه، پژوهشکده تاریخ و سیره پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی است. نگارش مدخل‌های دانشنامه اهل‌بیت از سال ۱۳۹۲ش آغاز شده و نخستین جلد آن در سال ۱۴۰۳ش منتشر شد. امور علمی و اجرایی دانش‌نامه را یک گروه علمی در پژوهشکده تاریخ و سیره بر عهده دارد.

معرفی

دانش‌نامه اهل‌بیت(ع)، مجموعه مقالاتی درباره تاریخ اهل‌بیت(ع)، معارف، مفاهیم و مصطلحات گوناگون قرآنی، کلامی، اخلاقی، فقهی، سیاسی و اجتماعی و خاندان‌ها، اماکن، کتب، شخصیت‌ها، فرقه‌ها، جریان‌ها، قبایل، آداب و رسوم مربوط به آنان است که به صورت الفبایی تدوین و نخستین جلد آن در بیش از ۸۰۰ صفحه و دربرگیرنده مداخل حضرت محمد(ص)، امام علی(ع)، حضرت فاطمه(س) و امام حسن(ع) در سال ۱۴۰۳ش به چاپ رسید. این اثر طی مراسمی و با حضور شخصیت‌های علمی، رونمایی و تحسین‌ها و نقدهایی را در فضای علمی کشور به دنبال داشت.

اهداف و سیاست‌ها

دانش‌نامه اهل‌بیت(ع) با اهدافی همچون تبیین مستند شخصیت اهل‌بیت(ع)، بازآرایی تعالیم آنان با توجه به نیازهای معاصر و زدودن غبار جهل و خرافات از آموزه‌های اهل‌بیت(ع) است. این دانشنامه با این اهداف و اهدافی دیگر همچون تبیین جایگاه اهل‌بیت(ع) در علوم و پاسخگویی روشمند و علمی به سوالات و شبهات مطرح شده درباره آنان، سیاستِ محورْ قراردادنِ اهل‌بیت(ع) را در تقریب و وحدت اسلامی دنبال می‌کند.

ویژگی‌های دانش‌نامه اهل‌بیت(ع)

از ویژگی‌‌های دانش‌نامه اهل‌بیت(ع) می‌توان به تنظیم و ارائه به صورت الفبایی، ایجاد شبکه‌ای از اطلاعات موجود در هر موضوع و تلاش برای حفظ قلمرو موضوعی هر مقاله و پرهیز از خروج موضوعی اشاره کرد.

امکان تکمیل مطالب هر مقاله در ویراست‌های بعدی، استنادسازی همه مطالب ارائه‌شده و نیز استناد به منابع دست اول و بررسی تطور موضوع و گزارش مستند از دانش انبوه تولیدشده در هر موضوع از دیگر ویژگی‌های آن است.

همچنین دسته‌بندی اطلاعات موجود در هر موضوع، پرهیز از زیاده‌نویسی‌های بیهوده در عین جامعیت و غنای محتوا، امکان نوآوری و تحلیل جدید برای مولف و سرعت دسترسی به اطلاعات مورد نیاز خود و آگاهی مخاطبان از منابع دست اول و تک‌نگاشته‌های مهم در هر موضوع از ویژگی‌های قابل ذکر دیگر است.

از جمله ویژگی‌های شکلی این دانش‌نامه نیز قطع وزیری، ارجاعات به صورت پاورقی، معرفی مداخل مرتبط در ابتدا و پیشینه تحقیق در انتهای هر مدخل و قراردادن مداخل چهارده معصوم(ع) خارج از ترتیب الفبایی و در سه جلد نخست است.

رونمایی از جلد اول دانش‌نامه ا‌هل‌بیت(ع)

سازمان علمی و اجرایی

دانش‌نامه اهل‌بیت(ع) در قالب یک گروه ویژه ذیل پژوهشکده تاریخ و سیره اهل‌بیت(ع) از پژوهشکده‌های پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی وابسته به دفتر تبلیغات اسلامی در سال ۱۳۹۲ش تأسیس شد.

سیاست‌گذاری‌ها، گزینش و تأیید نهایی مداخل دانش‌نامه اهل‌بیت(ع) بر عهده شورای علمی دانش‌نامه و رئیس این شورا، همزمان مدیرگروه دانش‌نامه است که یک مدیر اجرایی با پست همزمان دبیری شورای علمی او را یاری می‌دهد.

سه کارگروه «تاریخ و سیره»، «کلام و اندیشه سیاسی و اجتماعی» و «فقه و اخلاق» که هر کارگروه دارای یک مدیر، یک کارشناس و چند عضو است، فرایند واگذاری، نظارت، ارزیابی و تایید مداخل تالیف‌شده را عهده‌دار هستند.

دانش‌نامه اهل‌بیت(ع) دارای پایگاهی اینترنتی به آدرس http://ahlebeitpedia.com است که فهرست مدخل‌ها، تحقیقات مرتبط و اخبار دانش‌نامه را پوشش می‌دهد.