پرش به محتوا

ام غانم (صاحبة الحصاة)

رده ناقص
از ویکی شیعه
(تغییرمسیر از ام غانم)

اُمّ غانم (صاحبة الحصاة)، از زنان راوی حدیث بود.[۱] از او اطلاعات زیادی در دست نیست. هرکدام از ام‌غانم و ام اسلم و حبابه والبیه را با لقب صاحبة الحصاة (صاحب سنگ‌ریزه‌ها) می‌شناسند. علت نام‌گذاری این سه نفر به این لقب این است که در مورد هر سه نفر روایت داریم که سنگ‌ریزه‌هایی از جانب امامان معصوم(ع) برای آنان بر حقانیت و تعیین امام معصوم، شهادت داده است.[۲]

در روایتی آمده، او به دنبال امام بعد از حسین بن علی(ع) بود و می‌دانست نام او علی است، علی بن عبدالله بن عباس را به او معرفی کردند، پیش او رفت ولی او ام‌غانم را دروغگو خواند. اما وقتی پیش علی بن حسین(ع) رفت او انگشتر بر سنگ‌ریزه‌ها گذاشت و بر امامتش شهادت دادند.[۳] گفته شده پسر ام‌غانم بعد از دیدن این امر ابیات ذیل را سرود.

اتیت علیا ابتغی الحق عنده
و عند علی عبرة لا تحاول
فشدّوا وثاقی ثم قال لی اصبطر
كانی مخبوء رآنی خابل
فقلت لحاك اللّه و اللّه لم اكن
لا كذب فی قولی الذی انا قائل
و خلی سبیلی بعد ضنك فاصبحت
مخلاة نفسی و سربی سابل
فاقبلت یا خیر الانام مؤمما
لك الیوم عند العالمین اسائل
فقلت و خیر القوم ما كان صادقا
و لا یستوی فی الدّین حق و باطل
و لا یستوی من كان بالحق عالما
كآخر یمسی و هو للحق جاهل
و انت امام الحق یعرف فضله
و ان قصرت عنه النهی و الفضائل
و انت وصی الاوصیاء محمد ص
ابوك و من نیطت الیه الوسائل

[۴]

در روایتی دیگر، مهجع بن الصلت بن عقبه بن سمعان بن غانم بن ام‌غانم، از نوادگان ام غانم پیش امام حسن عسکری(ع) رفته و سنگ‌ریزه‌هایی در اختیار داشته که همه امامان تا امام هادی(ع) (در برخی منابع به نقش بستن نام تمامی امامان تا امام هادی(ع) اشاره ای نشده است) بر آن مهر زده بودند و نامشان بر آن نقش بسته بود در این دیدار امام حسن عسکری(ع) او را معرفی می کند و از او می خواهد که سنگ ریزه ها را نشان بدهد و امام عسکری(ع) نیز با انگشترش بر یکی از آنها نامش را نقش می کند او نیز پس از این ماجرا به حقانیت امیرالمؤمنین(ع) وسایر امامان و امام عسکری(ع) گواهی می دهد.[۵][یادداشت ۱]

پانویس

  1. غروی نایینی،، تاریخ حدیث شیعه (تا قرن پنجم)، ۱۳۸۶ش، ص۱۴۵.
  2. بحرانی، مدینة المعاجز، ۱۴۱۳ق، ج۴، ص۲۲۰ ؛ محلاتی، ریاحین الشریعه، دارالکتب الاسلامیه، ج۳، ص۳۶۱؛ طبرسی، اعلام الوری، ۱۴۱۷ق، ص۳۷۲ ؛ امین، أعیان الشیعه، ۱۴۰۳ق، ج۳، ص۴۸۳ ؛ حسون، أعلام النساء المؤمنات، ۱۳۷۹ش، ص۲۰۸.
  3. محلاتی، ریاحین الشریعة، دارالکتب الاسلامیه، ج۳، ص۴۲۱-۴۲۰ ؛ بحرانی، مدینة المعاجز، ۱۴۱۳ق، ج۴، ص۲۲۰
  4. محلاتی، ریاحین الشریعة، دارالکتب الاسلامیه، ج۳، ص۴۲۱
  5. کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۳۴۷، محلاتی، ریاحین الشریعة، دارالکتب الاسلامیه، ج۳، ص۴۲۲؛ حسون، أعلام النساء المؤمنات، ۱۳۷۹ش، ص۲۰۷-۲۰۶؛ امین، أعیان الشیعة، ۱۴۰۳ق، ج۳، ص۴۸۳؛ طبرسی، إعلام الوری، ۱۴۱۷ق، ص۳۷۲-۳۷۱.

یادداشت

  1. أَشْهَدُ بِاللَّهِ إِنَّ حَقَّكَ لَوَاجِبٌ كَوُجُوبِ حَقِّ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ ع وَ الْأَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِهِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ أَجْمَعِينَ

منابع

  • امین، محسن، أعیان الشیعة، بیروت،‌ دار التعارف للمطبوعات، ۱۴۰۳ق.
  • بحرانی، سید هاشم بن سلیمان، مدینة معاجز الائمة الاثنی عشر و دلائل الحجج علی البشر، تصحیح عزت‌الله مولائی نیا همدانی و سایرین، قم، موسسة المعارف الاسلامیة، ۱۴۱۳ق.
  • حسون، محمد و ام‌علی مشکور، أعلام النساء المؤمنات، اسوه، تهران، ۱۳۷۹ش.
  • طبرسی، فضل بن حسن، اعلام الوری باعلام الهدی، قم، مؤسسة آل البیت (علیهم السلام) لإحیاء التراث، ۱۴۱۷ق.
  • غروی نایینی، نهله، تاریخ حدیث شیعه (تا قرن پنجم)، قم، مرکز نشر شیعه شناسی، ۱۳۸۶ش.
  • کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق علی‌اکبر غفاری و محمد آخوندی، تهران، دار الکتب الاسلامیة، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق‏.
  • محلاتی، ذبیح الله، ریاحین الشریعه در ترجمه بانوان دانشمند شیعه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، بی‌تا.