مهدیه
مَهْدیه مکانی مذهبی است که مراسم‌های مرتبط با امام مهدی(عج)، مانند خواندن دعای ندبه و جشن نیمه شعبان در آن برگزار می‌شود. علی‌اصغر عابدزاده، اولین مهدیه ایران را در سال ۱۳۲۵ش در مشهد ساخت. مهدیه تهران مشهورترین مهدیه ایران و از مراکز مذهبی مهم این شهر از اواخر دهه ۱۳۴۰ش است. برخی مهدیه‌ها علاوه بر فعالیت‌های مذهبی، خدمات اجتماعی مانند کمک به محرومان و اداره درمانگاه نیز ارائه می‌دهند. مهدیه مانند حسینیه احکام مسجد را ندارد.
معرفی
مَهدیه مکانی مذهبی است که مراسم‌های مرتبط با امام مهدی(ع) مانند دعای ندبه و جشن نیمه شعبان در آن برگزار می‌شود.[۱] مهدیه احکام مسجد را ندارد.[۲] همچنین مکان‌هایی با نام‌های همچون قائمیه، منتظریه، بیت‌المهدی، دار المهدی در فرهنگ شیعیان با هدف مشابه وجود دارند.[۳]
تاریخچه
اولین مهدیه ایران توسط علی‌اصغر چراغچی‌باشی آستانه، معروف به عابدزاده، در سال ۱۳۲۵ش با هزینه شخصی در مشهد ساخته شد.[۴] این مکان با فعالیت‌های مختلف به یکی از مهم‌ترین مراکز مذهبی مشهد تبدیل شد و موفقیت آن، زمینه ساخت مهدیه‌های دیگر در شهرهای مختلف را فراهم کرد.[۵] احمد کافی در شهرهای مختلف ۷۲ مهدیه با کمک اهالی بنا کرد.[۶] به گفته برادرش، حسن کافی ۳۶ مهدیه دیگر در شهرهای مختلف ساخت.[۷] تا نیمه دهه ۱۳۹۰ش، حدود ۱۶۵ مهدیه در ایران فعال بودند و مهدیه تهران نقش محوری داشت.[۸]
مهدیه‌های مشهور
مهدیه تهران: مشهورترین مهدیه ایران و از مراکز مذهبی مهم تهران از اواخر دهه ۱۳۴۰ش است.[۹] این مهدیه در ۱۹ بهمن ۱۳۴۷ش به همت احمد کافی و با حمایت تعدادی از بازاریان تأسیس شد.[۱۰] علاوه بر مراسم مذهبی، خدمات اجتماعی و فرهنگی مانند بخش قرض‌الحسنه، درمانگاه، حوزه علمیه و کتابخانه ارائه می‌کرد. پس از درگذشت کافی، فعالیت‌ها کاهش یافت، اما از میانه دهه ۱۳۷۰ش دوباره رونق گرفت و مجالس هیئت رزمندگان اسلام در آن برگزار شد.[۱۱]
مهدیه حاجی عابدزاده یا مهدیه عابدزاده (مشهد): نخستین مهدیه ایران است که در سال ۱۳۲۵ش توسط علی‌اصغر چراغچی‌باشی بنا شد.[۱۲] عابدزاده از مبلغان مذهبی و منبریان مشهد بود و هزینه ساخت مهدیه را از حلبی‌سازی تأمین کرد.[۱۳] برنامه‌های این مهدیه شامل جشن یک هفته‌ای نیمه شعبان، عزاداری محرم، درس سید محمدهادی میلانی و سخنرانی سید ابوالقاسم کاشانی و سید مجتبی نواب صفوی بود.[۱۴] ساختمان مهدیه در سال ۱۳۹۴ش تخریب شد و گفته شده با طراحی مناسب بازسازی خواهد شد.[۱۵]
مهدیه اصفهان: مجتمع خیریه مهدیه اصفهان در سال ۱۳۷۴ش با ترکیبی از موقوفات امام مهدی(عج) و زیر نظر سید احمد روضاتی آغاز به کار کرد. اهداف آن شامل فعالیت فرهنگی و مذهبی، امور خیریه، حمایت از محرومان و احداث درمانگاه و مجتمع ورزشی است.[۱۶]
پانویس
- ↑ تونه‌ای، موعودنامه، ۱۳۸۴ش، ص۷۲۰؛ سلیمیان، فرهنگ‌نامه مهدویت، ۱۳۸۸ش، ص۴۳۷.
- ↑ فاضل لنکرانی، اعتکاف و احکام آن، ۱۴۲۷ق، ص۴۰؛ منتظری، رساله استفتائات، ج۳، ص۵۶؛ بهجت، استفتائات، ۱۴۲۸ق، ج۲، ص۶۷.
- ↑ تونه‌ای، موعودنامه، ۱۳۸۴ش، ص۷۲۰.
- ↑ میردامادی، «مهدیه»، ص۴۷۱.
- ↑ میردامادی، «مهدیه»، ص۴۷۱ و ۴۷۳.
- ↑ «یادی از شیخ احمد کافی بنیان‌گذار مهدیه تهران»، شیعه‌نیوز.
- ↑ «حکایت مهدیه‌ساز مشهدی که کافه‌ها را کتابخانه کرد»]، خبرگزاری مهر.
- ↑ طاووسی مسرور، «مهدیه تهران»، ص۴۷۵.
- ↑ طاووسی مسرور، «مهدیه تهران»، ص۴۷۴.
- ↑ طاووسی مسرور، «مهدیه تهران»، ص۴۷۴.
- ↑ طاووسی مسرور، ص۴۷۴ـ۴۷۵.
- ↑ میردامادی، ص۴۷۱.
- ↑ «مهدیه عابدزاده»، سایت دانشنامه مشهد.
- ↑ میردامادی، ص۴۷۳.
- ↑ «بازسازی مهدیه عابدزاده تا دو سال دیگر»، مشهد چهره.
- ↑ «معرفی مهدیه اصفهان»، مهدیه اصفهان.
منابع
- «بازسازی مهدیه عابدزاده تا دو سال دیگر»، مشهد چهره، ۲۱ آذر ۱۴۰۱ش، بازدید: ۲ مرداد ۱۴۰۳ش.
- بهجت، محمدتقی، استفتائات، قم، دفتر آیت‌الله بهجت، ۱۴۲۸ق.
- تونه‌ای، مجتبی، موعودنامه، قم، انتشارات میراث ماندگار، ۱۳۸۴ش.
- «حکایت مهدیه‌ساز مشهدی که کافه‌ها را کتابخانه کرد»، خبرگزاری مهر، ۳۰ تیر ۱۳۹۴ش، بازدید: ۵ مرداد ۱۴۰۳ش.
- طاووسی مسرور، سعید، «مهدیه تهران»، در فرهنگ سوگ شیعی، سرویراستار: محسن حسام مظاهری، خیمه، تهران، ۱۳۹۵ش.
- فاضل لنکرانی، محمد، اعتکاف و احکام آن، قم، مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)، ۱۴۲۷ق.
- «معرفی مهدیه اصفهان»، مهدیه اصفهان.
- منتظری، حسینعلی، رساله استفتائات، قم، چاپ اول.
- میردامادی، سید صدرا، «مهدیه»، در فرهنگ سوگ شیعی، خیمه، تهران، ۱۳۹۵ش.