پرش به محتوا

کشافة الامام المهدی

از ویکی شیعه
(تغییرمسیر از کشافة المهدی)
کشافة الامام المهدی
نهاد وابسته به حزب‌الله • بزرگترین تشکل پیشاهنگی لبنان
نشان‌واره مؤسسه
نشان‌واره مؤسسه
اطلاعات کلی
نام‌های دیگرسازمان پیشاهنگان امام مهدی
نام پیشینجمعیة کشافة المهدی
تأسیس۱۹۸۵م
بنیانگذارحزب‌الله لبنان
وابسته بهحزب‌الله لبنان
رویکردفرهنگی • تربیتی
شعارکمک به ساختن دنیایی بهتر • با هم برای خدمت
نوع فعالیتآموزشی
گستره فعالیتلبنان
اهداففعالیت‌های یشاهنگی با آموزش‌های دینی و تربیتی بر اساس خط مشی حزب‌الله
فعالیت‌هافعالیت‌های عمومی و پیشاهنگی • برنامه‌های دینی، اعتقادی و فرهنگی اختصاصی • خدمات اجتماعی و بشردوستانه • اجرای سرود سلام فرمانده
وظایفآماده‌سازی نیروها برای پروژه‌های سیاسی-نظامی حزب‌الله
مکانلبنان
رئیس/مسئولنزیه فیاض
سایر
مراکز وابستهمدارس المهدی • شهرک پیشاهنگی امام خمینی • شهر پیشاهنگی شهید سید عباس موسوی»
وضعیتفعال
فعالیت به زبانعربی
مرتبطمدارس المهدی
وبگاهhttps://www.almahdiscouts.org.lb/


کَشّافَة الامام المَهدی (به فارسی: پیشاهنگان امام مهدی) نهادی فرهنگی-تربیتی وابسته به حزب‌الله لبنان است که در سال ۱۹۸۵م تأسیس شده و با بیش از ۷۵ هزار عضو، بزرگترین تشکل پیشاهنگی لبنان شناخته می‌شود. این سازمان در سال ۱۹۹۲م مجوز رسمی دریافت کرد و از ۱۹۹۸م به‌عضویت اتحادیه جهانی پیشاهنگی درآمده است. کشافة المهدی که در مناطق جنوب لبنان، بیروت، بقاع و نبطیه فعال است؛ شعبه‌هایی در سوریه و عراق دارد و هدف راهبردی آن تربیت نسلی متعهد به مفاهیم ولایت فقیه، جهاد و مقاومت، مصون‌سازی جوانان از جریان‌های فکری رقیب و تأمین نیروی انسانی برای پروژه‌های حزب‌الله است.

سازمان پیشاهنگی مهدی با تلفیقی از فعالیت‌های پیشاهنگی جهانی، آموزش‌های دینی-اعتقادی اختصاصی و خدمات اجتماعی، زمینه‌ساز پیوستن اعضا پس از ۱۵-۱۶ سالگی به شاخه نظامی یا شاخه زنان حزب می‌شود. با وجود رصد مستمر توسط مراکز صهیونیستی و اتهاماتی نظیر القای اصول ایرانی و شخصیت‌پرستی رهبران ایران، مسئولان آن هرگونه جذب اجباری را تکذیب کرده و فعالیت‌ها را داوطلبانه و در چارچوب فرهنگ مقاومت می‌دانند.

هویت، جایگاه و ساختار کلی سازمان

کَشّافةالمهدی، سازمانی با هویتی شیعی و وابسته به حزب‌الله، به‌عنوان نهادی فرهنگی-تربیتی فعالیت می‌کند که هدف اصلی آن شکل‌دهی به هویت دینی و سیاسی کودکان و نوجوانان بر پای اعتقادات تشیع است.[۱] این سازمان، بزرگترین تشکل پیشاهنگی در لبنان (از میان ۳۲ جمعیت پیشاهنگی) به‌شمار می‌رود و یکی از ارکان قدرت حزب‌الله، همچنین از مهم‌ترین نهادهای فرهنگی و بازوی جوانان این جنبش محسوب می‌شود.[۲] کشّافةالمهدی با تلفیق آموزش‌های مذهبی، اخلاقی و فرهنگی حول محور مقاومت و ولایت‌پذیری، نیروی انسانی متعهد و آماده‌ای را برای پروژه‌های سیاسی-نظامی حزب پرورش می‌دهد.[۳]

سازمان پیشاهنگان امام مهدی(عج) در سال ۱۹۸۵م در لبنان تأسیس شد؛[۴] در سال ۱۹۹۲م مجوز رسمی خود را از وزارت آموزش لبنان دریافت کرد و در سال ۱۹۹۸م به‌عنوان عضو رسمی اتحادیه جهانی پیشاهنگی (WOSM) و نماینده پیشاهنگان لبنان در این اتحادیه به رسمیت شناخته شد.[۵]

ایده اولی تشکیل این سازمان در ذهن فعالان متدین طی سال‌های مقاومت (۱۹۸۲-۱۹۸۵) شکل گرفت و از سال ۱۹۸۲ تا ۱۹۸۵م دور فعالیت پنهان و غیررسمی را سپری کرد.[۶] این سازمان، ایده‌پذیری خود را از انقلاب اسلامی و بسیج ایران می‌داند و سرانجام در سال ۱۹۸۵م، همزمان با انتشار نخستین بیانیه سیاسی حزب‌الله، با گردهم آمدن تمام ابتکارات پراکنده در بیروت، بقاع و جنوب، فعالیت رسمی خود را آغاز کرد.[۷]

این سازمان در همکاری با مدارس المهدی (تأسیس ۱۹۹۳م)، فعالیت ویژه‌ای در بیش از ۱۵ مدرسه وابسته به این مؤسسه و همچنین مدارس دولتی و خصوصی دارد و الگوی خود را به سوریه و عراق نیز صادر کرده است.[۸]

سازمان پیشاهنگان مهدی در چهلمین سالگرد تأسیس خود و دومین سالگرد شهادت سید حسن نصرالله و سید هاشم صفی‌الدین از رهبران حزب‌الله، گردهمایی پیشاهنگی برگزار کرد که به‌عنوان «بزرگ‌ترین گردهمایی پیشاهنگی در جهان با مشارکت بیش از ۷۰ هزار پیشاهنگ» در ورزشگاه کمیل شمعون در بیروت یاد شد و نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله لبنان، در آن سخنرانی کرد.[۹]

هدف و چشم‌انداز راهبردی

شیخ نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله، هدف این سازمان را «تربیت سربازان راه عدالت و پایداری در دین» بیان کرده[۱۰] و هدف نهایی آن، تربیت نسلی آگاه، متعهد، خودکفا و حامل فرهنگ مقاومت برای دفاع از کشور و مقابله با تهاجم فرهنگی غرب گفته شده است.[۱۱] منابع خبری در این راستا، تثبیت مفاهیم اعتقادی کلیدی نظیر «ولایت فقیه»، «جهاد مقدس»، «تکلیف شرعی» و «دولت صاحب‌الزمان»، «مصون‌سازی نسل جوان از جریان‌های چپ، ناسیونالیستی و فرقه‌های انحرافی»، و «تأمین منابع انسانی تجدیدپذیر برای حزب‌الله» را از اهداف اصلی آن اعلام کرده‌اند.[۱۲]

نشان‌واره (آرم) قدیمی سازمان کشافة المهدی

محدوده‌ جغرافیایی و گسترش فرامرزی

حوزه اصلی فعالیت این سازمان در مناطق جنوب لبنان، بیروت (به‌ویژه حومه جنوبی)، جبل عامل، نبطیه و بقاع متمرکز است که همگی از پایگاه‌های مردمی حزب‌الله به‌شمار می‌روند.[۱۳] ستاد اصلی این سازمان در منطقهٔ «بئر حسن» در حومه جنوبی بیروت، نزدیک به پایگاه‌های حزب‌الله قرار دارد.[۱۴]

سازمان پیشاهنگان امام مهدی(عج) فعالیت خود را به خارج از لبنان نیز گسترش داده است. در سال ۲۰۱۲م، شعبه‌ای از این سازمان با نام «پیشاهنگان ولایت سوریه» در سوریه تأسیس شد و در ۱۰ نوامبر ۲۰۱۹م، شعبه‌ای در دیرالزور راه‌اندازی گردید که جذب دانش‌آموزان مدارس دولتی را آغاز کرد.[۱۵] همچنین در سال ۲۰۱۲م، تفاهم‌نامه‌ای با «کشّافه‌الحسین» وابسته به کتائب حزب‌الله عراق امضا شد تا دو طرف در زمینه آموزش مهارت‌های پیشاهنگی و رهبری همکاری کنند؛ این تفاهم‌نامه بخشی از «تجمع شباب الشریعه» محسوب می‌شود.[۱۶]

ارتباط با رهبران حزب‌الله و نقش در تأمین نیروی انسانی

ارتباط این سازمان با رهبران حزب‌الله بسیار تنگاتنگ گزارش شده است. سید حسن نصرالله از پیش از دبیرکلی با پیشاهنگان در ارتباط بود؛ از سال ۱۹۹۴م به‌عنوان فرمانده کل منصوب شد و دیدارهای منظم سالانه‌ای با کادرها داشت.[۱۷] همچنین سید عباس موسوی شخصاً از اردوگاه‌ها بازدید می‌کرد و عماد مغنیه نیز به‌طور غیرعلنی پیگیر امور بود.[۱۸]

سخنرانی سید حسن نصرالله در سالگرد تأسیس کشافة المهدی

این سازمان به‌عنوان مجموعه‌ای تربیتی-تفریحی، زمینه‌ساز آماده‌سازی عقیدتی، فرهنگی و بدنی اعضا برای پیوستن به صفوف نظامی حزب در سنین بالاتر است؛ به‌گونه‌ای که بسیاری از خانواده‌هایی که با روش‌های سنتی جذب نیرو همراهی نمی‌کنند، از طریق کشّافه به حزب متصل می‌شوند.[۱۹]

مسئولان پیشاهنگان تأکید کرده‌اند که پس از سنین ۱۵-۱۶ سالگی، مقاومت اسلامی به‌عنوان یکی از پایه‌های دفاع در برابر اسرائیل و جهاد علیه اسرائیل به‌عنوان یکی از مفاهیم اسلامی به اعضا آموزش داده می‌شود؛ با این حال، پیوستن به شاخه نظامی اجباری نیست و به نیازها و خواسته‌های فردی توجه می‌شود.[۲۰] برای دختران نیز این سازمان مقدمه‌ای برای ورود به «هیئت نسائی» (شاخه زنان حزب) محسوب می‌شود.[۲۱]

آمار اعضا و ساختار سنی

گزارش‌های مربوط به تعداد اعضا متفاوت است، اما منابع وابسته به حزب‌الله رقم بیش از ۷۵ تا ۸۰ هزار عضو را برای این سازمان ذکر کرده‌اند.[۲۲] در مقابل، برخی گزارش‌های دیگر نظیر روزنامه «دیلی‌میل» رقم ۴۵ هزار عضو و پایگاه «جنوبیه» حدود ۵ هزار عضو را مطرح کرده‌اند.[۲۳] بر اساس آمار داخلی، این سازمان در سال ۱۹۹۲م تنها ۱,۶۰۰ عضو داشته و اکنون به ۷۵,۰۰۰ عضو فعال (۴۰٪ دختر و ۶۰٪ پسر) در رده‌های سنی ۶ تا ۱۸ سال رسیده است و حدود ۶,۰۰۰ فرمانده داوطلب با میانگین سنی زیر ۲۲ سال دارد.[۲۴]

برنامه‌های این سازمان برای گروه‌های سنی مختلف شامل پسران و دختران، در سه رده «خردسالان» (کوچک‌ترین رده)، «پیشاهنگان» (رده میانی) و «پیشتازان» (رده بزرگ‌تر) طراحی شده و چشم‌انداز آینده آن، ایجاد چارچوب رسمی برای گروه سنی ۱۸ تا ۲۵ سال در نقش فرماندهی است.[۲۵]

رژه نیروهای کشافة الامام المهدی

برنامه‌ها و فعالیت‌های آموزشی، فرهنگی و اجتماعی

سازمان پیشاهنگان امام مهدی(عج) خود را یک جنبش تفریحی-آموزشی با شعار رسمی «کمک به ساختن دنیایی بهتر» و «با هم برای خدمت» معرفی می‌کند[۲۶] و فعالیت‌های آن در سه سطح قابل دسته‌بندی است:

  • فعالیت‌های عمومی و پیشاهنگی (مشابه با پیشاهنگی جهانی): شامل اردوها، کوهپیمایی، ماهی‌گیری، ورزش‌های تیمی، آموزش کامپیوتر، ساخت طناب، جهت‌یابی، کشاورزی، تمیزکاری خیابان‌ها و ساحل‌ها، و کارگاه‌های تئاتر و موسیقی.[۲۷]
  • برنامه‌های دینی، اعتقادی و فرهنگی اختصاصی: این برنامه‌ها شامل کلاس‌های آموزشی نماز، روزه و مفاهیم اسلامی، کارگاه‌های فن بیان، مذاکره، مدیریت، رهبری و هوش مصنوعی، و نیز نشست‌های روان‌شناختی به‌صورت وبینار است. این سازمان در مراسم عاشورا، روز شهدا، روز جهانی قدس و جشن‌های حزب‌الله مشارکت فعال دارد و تمام فعالیت‌ها بر محور مبارزه با اسرائیل، عشق به خدا و وفاداری به رهبران (امام خمینی، آیت‌الله خامنه‌ای و حسن نصرالله) استوار است.[۲۸] همچنین انتشار «مجله المهدی» برای کودکان و نوجوانان ۹ تا ۱۶ ساله[۲۹]، چاپ کتاب‌هایی با عناوینی مانند «دشمن خود را بشناسید»، «حقایقی درباره صهیونیسم» و «شارون شریر»[۳۰] و اجرای سرود سلام فرمانده به زبان عربی، از ابتکارات سازمان پیشاهنگی امام مهدی گزارش شده است.[۳۱]
  • خدمات اجتماعی و بشردوستانه: شامل کمک‌های معیشتی، امدادرسانی به زلزله‌زدگان سوریه، کمک‌رسانی گسترده در ماه رمضان (تحت عنوان گروه امام زین‌العابدین)، تمیز کردن مساجد و کلیساها، و کمک به معلولان و کم‌توانان ذهنی.[۳۲] از سال ۲۰۲۲م، «گروه‌های خدمت اجتماعی» به‌طور رسمی راه‌اندازی شده و کمیساریای «توسعه‌ جامعه» در دو محور آگاهی‌بخشی و ارائه خدمات اجتماعی فعالیت می‌کند.[۳۳]

زیرساخت‌ها و تأسیسات

پس از جنگ ۳۳ روزه (۲۰۰۶م)، این سازمان پروژه‌های زیرساختی گسترده‌ای راه‌اندازی کرد که مهم‌ترین آنها «شهرک پیشاهنگی امام خمینی» به مساحت ۱۵۰,۰۰۰ متر مربع (تأسیس ۲۰۰۹) و «شهر پیشاهنگی شهید سید عباس موسوی» در ریاق (بقاع) است.[۳۴] همچنین «آکادمی مهارت‌ها و هنرها» با ارائه دوره‌های هنر، موسیقی، کارگردانی و رسانه با گواهی رسمی از وزارت آموزش، و «آژانس مهدی برای رسانه» برای آموزش و تولید محتوای رسانه‌ای از دیگر تأسیسات این سازمان است.[۳۵]

اتهامات اسرائیل و محور غربی-عربی

مراکز صهیونیستی و محور غربی-عربی سازمان پیشاهنگی را «بسیار خطرناک» ارزیابی کرده‌اند و آن را به‌طور مستمر رصد می‌کنند، زیرا اعضای آن منسجم، آموزش‌دیده و متعهد به آرمان‌های مقاومت تربیت می‌شوند.[۳۶] بنابر گزارش منابع خبری، در سال ۲۰۲۰م، سازمان جهانی پیشاهنگی (WOSM) تحقیقاتی درباره ارتباط کشّافه با حزب‌الله آغاز کرد که به‌دلیل نفوذ گسترده‌ حزب در نهادهای دولتی لبنان، تأثیر عملی چندانی بر فعالیت آن نداشته است.[۳۷]

اتهامات اصلی مخالفان، القای اصول رادیکال ایرانی، ترویج شخصیت‌پرستی از رهبر ایران، تشویق به خواندن کتاب «شارون شریر» و ادعای دریافت بودجه و پشتیبانی نظامی از ایران گفته شده است.[۳۸] در مقابل، مسئولان لبنانی این سازمان هرگونه ارتباط با جذب نظامی اجباری و آموزش سلاح را تکذیب کرده‌اند و تأکید دارند که تمام کارها داوطلبانه است. آنها این گزارش‌ها را حمله‌ای سازمان‌یافته برای نابودی فرهنگ مقاومت می‌دانند.[۳۹]

پانویس

  1. «پیشاهنگان مهدی(عج)؛ تشکلی شیعی و بازوی قدرتمند حزب‌الله در مبارزه با جنگ نرم»، خبرگزاری ابنا؛ «كشافة المهدي.. محاضن حزب الله التربوية ومورده البشري»، الجزیره.
  2. «از پیشاهنگان امام مهدی(عج) در لبنان چه می‌دانیم؟»، خبرگزاری فارس؛ «Hezbollah’s Scout brigade»، الجزیره.
  3. حق‌وردی طاقانکی، «پیشاهنگان امام مهدی(عج)»، ص۵۸و۵۹؛ «كشافة الإمام المهدي(عج) الأكبر في لبنان: منبت الرجال وأصالة الثقافة»، خبرگزاری العهد؛ «كشافة المهدي.. محاضن حزب الله التربوية ومورده البشري»، الجزیره.
  4. «از پیشاهنگان امام مهدی(عج) در لبنان چه می‌دانیم؟»، خبرگزاری فارس؛ «Hezbollah’s Scout brigade»، الجزیره.
  5. «سازمان پیشاهنگان امام مهدی(عج) در لبنان: فعالیت‌ها و ویژگی‌ها»، تلویزیون سفیر؛ «Hezbollah’s Scout brigade»، الجزیره.
  6. «كشافة الإمام المهدي(عج) الأكبر في لبنان: منبت الرجال وأصالة الثقافة»، خبرگزاری العهد.
  7. «كشافة الإمام المهدي(عج) الأكبر في لبنان: منبت الرجال وأصالة الثقافة»، خبرگزاری العهد؛ «كشافة المهدي.. محاضن حزب الله التربوية ومورده البشري»، الجزیره.
  8. پیشاهنگان مهدی(عج)؛ تشکلی شیعی و بازوی قدرتمند حزب‌الله در مبارزه با جنگ نرم، خبرگزاری ابنا؛ «كشافة المهدي.. محاضن حزب الله التربوية ومورده البشري»، الجزیره.
  9. « "كشافة المهدي" تُحيي سنويّتها الـ40 وذكرى نصرالله وصفي الدين بـ"أكبر تجمّع كشفي في العالم"»، النهار العربی.
  10. سازمان پیشاهنگان امام مهدی (عج) در لبنان: فعالیت‌ها و ویژگی‌ها، سفیر.
  11. «از پیشاهنگان امام مهدی(عج) در لبنان چه می‌دانیم؟»، خبرگزاری فارس.
  12. «پیشاهنگان مهدی(عج)؛ تشکلی شیعی و بازوی قدرتمند حزب‌الله در مبارزه با جنگ نرم»، خبرگزاری ابنا؛ «كشافة الإمام المهدي(عج) الأكبر في لبنان: منبت الرجال وأصالة الثقافة»، خبرگزاری العهد؛ «كشافة المهدي.. محاضن حزب الله التربوية ومورده البشري»، الجزیره.
  13. «سازمان پیشاهنگان امام مهدی(عج) در لبنان: فعالیت‌ها و ویژگی‌ها»، تلویزیون سفیر.
  14. «The Mahdi Scouts: A Chronicle of Child Recruitment into Iranian Militias»، خبرگزاری داراج.
  15. از پیشاهنگان امام مهدی(عج) در لبنان چه می‌دانیم؟، خبرگزاری فارس؛ «The Mahdi Scouts: A Chronicle of Child Recruitment into Iranian Militias»، خبرگزاری داراج.
  16. «كشافة المهدي.. محاضن حزب الله التربوية ومورده البشري»، الجزیره.
  17. «كشافة الإمام المهدي(عج) الأكبر في لبنان: منبت الرجال وأصالة الثقافة»، خبرگزاری العهد.
  18. «كشافة الإمام المهدي(عج) الأكبر في لبنان: منبت الرجال وأصالة الثقافة»، خبرگزاری العهد.
  19. «كشافة المهدي.. محاضن حزب الله التربوية ومورده البشري»، الجزیره.
  20. «از پیشاهنگان امام مهدی(عج) در لبنان چه می‌دانیم؟»، خبرگزاری فارس؛ «Hezbollah’s Scout brigade»، الجزیره.
  21. «كشافة المهدي.. محاضن حزب الله التربوية ومورده البشري»، الجزیره.
  22. «از پیشاهنگان امام مهدی(عج) در لبنان چه می‌دانیم؟»، خبرگزاری فارس؛ «كشافة الإمام المهدي(عج) الأكبر في لبنان: منبت الرجال وأصالة الثقافة»، خبرگزاری العهد.
  23. «كشافة المهدي.. محاضن حزب الله التربوية ومورده البشري»، الجزیره.
  24. از پیشاهنگان امام مهدی(عج) در لبنان چه می‌دانیم؟، خبرگزاری فارس؛ «كشافة الإمام المهدي(عج) الأكبر في لبنان: منبت الرجال وأصالة الثقافة»، خبرگزاری العهد.
  25. «Hezbollah’s Scout brigade»، الجزیره؛ «كشافة الإمام المهدي(عج) الأكبر في لبنان: منبت الرجال وأصالة الثقافة»، خبرگزاری العهد.
  26. «The Mahdi Scouts: A Chronicle of Child Recruitment into Iranian Militias»، خبرگزاری داراج؛ «Hezbollah’s Scout brigade»، الجزیره.
  27. «The Mahdi Scouts: A Chronicle of Child Recruitment into Iranian Militias»، خبرگزاری داراج؛ «Hezbollah’s Scout brigade»، الجزیره.
  28. «پیشاهنگان مهدی(عج)؛ تشکلی شیعی و بازوی قدرتمند حزب‌الله در مبارزه با جنگ نرم»، خبرگزاری ابنا؛ حق‌وردی طاقانکی، «پیشاهنگان امام مهدی(عج)»، ص۵۸و۵۹.
  29. «مجلّة المهدي لأطفال "حزب الله"»، ام‌تی‌وی لبنان.
  30. «Hezbollah’s Scout brigade»، الجزیره.
  31. «هزاران لبنانی سرود «سلام فرمانده» را در بیروت اجرا کردند»، پایگاه خبری الف.
  32. «سازمان پیشاهنگان امام مهدی(عج) در لبنان: فعالیت‌ها و ویژگی‌ها»، سفیر؛ «Hezbollah’s Scout brigade»، الجزیره.
  33. «كشافة الإمام المهدي(عج) الأكبر في لبنان: منبت الرجال وأصالة الثقافة»، خبرگزاری العهد.
  34. «پیشاهنگان مهدی(عج)؛ تشکلی شیعی و بازوی قدرتمند حزب‌الله در مبارزه با جنگ نرم،» خبرگزاری ابنا؛ «كشافة الإمام المهدي(عج) الأكبر في لبنان: منبت الرجال وأصالة الثقافة»، خبرگزاری العهد.
  35. «كشافة الإمام المهدي(عج) الأكبر في لبنان: منبت الرجال وأصالة الثقافة»، خبرگزاری العهد.
  36. «از پیشاهنگان امام مهدی(عج) در لبنان چه می‌دانیم؟»، خبرگزاری فارس؛ حق‌وردی طاقانکی، «پیشاهنگان امام مهدی(عج)»، ص۵۸و۵۹.
  37. «كشافة المهدي.. محاضن حزب الله التربوية ومورده البشري»، الجزیره.
  38. «Is There Link Between The Lebanese Scouts and Hizbollah?»، سایت البوابة؛ «Hezbollah’s Scout brigade»، الجزیره.
  39. «The Mahdi Scouts: A Chronicle of Child Recruitment into Iranian Militias»، خبرگزاری داراج؛ «Hezbollah’s Scout brigade»، الجزیره.

منابع