پرش به محتوا

ویکی شیعه:Featured articles/2026/35

حضرت محمد (۵۳ قبل از هجرت-۱۱ق/۵۷۰-۶۳۲م) پیامبر دین اسلام و آورنده کتاب قرآن، که تأثیرگذارترین شخصیت تاریخ بشری خوانده شده است. در قرن ۲۱ میلادی، پیروان او دومین دین بزرگ جهان را شکل داده‌اند. مسلمانان او را از پیامبران اولوالعزم، آخرین پیامبر خدا، رحمةُ للعالمین، و نمونه انسان کامل برای زیست فردی، اجتماعی، اخلاقی، معنوی و سیاسی می‌دانند. او در قرآن با القابی مانند نبی، رسول و احمد یاد شده، و آیه ۲۱ سوره احزاب او را الگوی برتر برای مؤمنان معرفی کرده است. سخنان محمد نیز از مهم‌ترین منابع شناخت اسلام و منبع رفتار و باورهای دینی مسلمانان است. هر سال میلیون‌ها مسلمان مرقد او در مدینه را زیارت می‌کنند و در مسجدی که او بنا کرده نماز می‌گزارند. نام محمد یکی از پرتکرارترین نام‌های مردانه در جهان است. محمد در ۴۰ سالگی رسالت خود را آغاز، و مردم را به یگانه‌پرستی و ترک بت‌پرستی دعوت کرد. نخستین ایمان‌آورندگان به او، علی و خدیجه دانسته‌ شده‌اند. محمد پس از سه سال دعوت خود را آشکار کرد و پس از ده سال، در ۵۳ سالگی به مدینه رفت و حاکم آنجا شد. پیامبر اسلام، هشت سال بعد، مکه را فتح کرد و پس آن در مدت دو سال تمام شبه‌جزیره عربستان مسلمان شدند. یاران حضرت محمد(ص) که صحابه خوانده می‌شوند عبارت بودند از خاندان او یعنی بنی‌هاشم، هجرت‌کنندگان از مکه (مهاجرین) و ساکنان مدینه (انصار) بودند. در دوران رسالت حضرت محمد(ص)، سه گروه مشرکان مکه، منافقان در مدینه، و یهودیان ساکن در مدینه و اطراف آن، با او در تقابل بودند. کتاب‌های بسیاری درباره زندگانی حضرت محمد(ص) با موضوع سیره‌نگاری، شمایل‌نگاری، مناقب‌نویسی، مغازی‌نگاری، دلایل‌نویسی و مانند آن از سوی پژوهندگان مسلمان و غیرمسلمان نوشته شده است. مسلمانان احادیث رسیده از پیامبر را در کتاب‌های حدیثی گردآوری کرده‌اند. حدیث غدیر، حدیث منزلت و حدیث ثقلین مشهورترین حدیث‌ها نزد شیعیان هستند که به مسئله جانشینی پیامبر نیز ارتباط دارند. محمد در ۲۵ سالگی با خدیجه ازدواج کرد، و فاطمه دختر پیامبر حاصل این ازدواج است. محمد پس از خدیجه با زنان دیگری نیز ازدواج کرد، ولی از هیچ‌یک فرزندی باقی نماند. زندگی حضرت محمد بسیار ساده توصیف شده است؛ به‌گونه‌ای که وقتی در سال ۱۱ هجری قمری از دنیا رفت، به جز سلاح و مرکبش مال چندانی باقی نگذاشت. بخشی از اموالش را در قالب مزرعه فدک به دخترش فاطمه بخشیده بود. به باور شیعیان، محمد در روزهای پایانی عمر تلاش کرد با معرفی علی بن ابی‌طالب در خطبه غدیر و فرستادن مدعیان خلافت در قالب سپاه اسامه به بیرون مدینه و نگارش یک وصیت‌نامه تکلیف جانشینی خودش را روشن کند.

ادامهٔ مطلب ...