ستارگان حرم (کتاب)

کتاب ستارگان حرم
اطلاعات کتاب
عنوان اصلی	ستارگان حرم
نویسنده	گروهی از نویسندگان
موضوع	معرفی عالمان دینی مدفون در قم
زبان	فارسی
تعداد جلد	۳۳
اطلاعات نشر
ناشر	زائر
محل نشر	قم
ترجمه فارسی
نام کتاب	ستارگان حرم
نسخه الکترونیکی	نسخه الکترونیکی کتاب در سایت پژوهشکده علامه طباطبایی

ستارگان حرم کتابی مفصل در معرفی عالمان دینی مدفون در قم است که توسط گروهی از نویسندگان تألیف شده است. اطلاعات گوناگونی درباره صدها عالم دینی از سده‌های نخستین اسلامی تا عصر حاضر در این کتاب گردآوری شده است. تا سال ۱۳۹۸ش، سی و سه جلد از این کتاب از سوی انتشارات زائر منتشر شده است.

معرفی اجمالی

«ستارگان حرم» کتابی است که به معرفی علما و محدثان و برخی از مشاهیر مدفون در قم پرداخته است. جمعی از نویسندگان ماهنامه فرهنگ کوثر (نشریه آستان حضرت معصومه) با نظارت یک گروه علمی عهده‌دار تألیف این کتاب شده‌اند.^[۱] پیشنهاد نگارش این کتاب در ابتدا توسط آیت الله خامنه‌ای مطرح گردیده است.^[۲] نگارش این کتاب با حمایت‌های آستان حضرت معصومه(س) انجام شده است.^[۳] تا جلد سی و سوم کتاب ستارگان حرم، بیش از چهارصد شخصیت مورد بررسی قرار گرفته‌اند.^[۴] این افراد شامل فقها، مفسران قرآن، مورخان، فیلسوفان، متکلمان، راویان حدیث، مُبَلِّغان و... از قرون اولیه اسلام تا عصر حاضر می‌باشند.^[۵] بخش‌هایی از این کتاب در قالب مقالاتی در ماهنامه فرهنگ کوثر نیز به چاپ رسیده است. ^[۶]

ساختار و محتوا

در هر جلد حدود پانزده شخصیت معرفی شده‌اند. چینش مجموع افراد مذکور در کل کتاب بر اساس ترتیب خاصی همچون الفبا یا تاریخ وفات نیست اما گاهی شخصیت‌های معرفی شده در یک جلد بر اساس الفبا چیده شده‌اند.^[۷] برای معرفی هر شخصیت ابتدا نام وی به همراه ویژگی بارز او ذکر و سپس تلاش شده است تا طیف متنوعی از اطلاعات از جمله وضعیت خانوادگی و خاندان، شخصیت‌های مشهور منتسب به وی، تحصیلات، تألیفات و آثار برجای مانده، ارتباط وی با امامان شیعه، سفرهای زیارتی یا تبلیغی، اساتید و شاگردان معروف، نقش آفرینی‌های اجتماعی و سیاسی، خاطرات و نگاه دیگران درباره وی مورد اشاره قرار بگیرد.^[۸] در این کتاب تلاش شده است تا زندگینامه راويان و وكلای امامان كه معمولاً در كتب تراجم و رجال به صورت مختصر ياد شده به صورت جامع آورده شود.^[۹] در نگارش این کتاب از حدود ۵۰ منبع استفاده شده است.^[۱۰]

برخی از شخصیت‌هایی که در کتاب معرفی شده‌اند عبارتند از:

زکریا بن آدم (محدث سده دوم و سوم)^[۱۱]
عبدالله بن جعفر حمیری (محدث سده سوم و چهارم)^[۱۲]
ملاعبدالرزاق لاهیجی (فیلسوف سده یازدهم)^[۱۳]
میرزای قمی (فقیه و اصولی سده دوازدهم و سیزدهم)^[۱۴]
محمد جواد انصاری همدانی (عارف سده چهاردهم)^[۱۵]
سید مجتبی نواب صفوی (مبلغ و فعال سیاسی در سده چهاردهم)^[۱۶]
سید صدر الدین صدر (مرجع تقلید شیعه سده چهاردهم)^[۱۷]
سید محمدحسین طباطبایی (فیلسوف و مفسر قرآن سده چهاردهم)^[۱۸]
مهدی الهی قمشه ای (فیلسوف و قرآن پژوه سده چهاردهم)^[۱۹]
مسلم قلی‌پور گیلانی (مؤلف و استاد فقه و اصول در سده پانزدهم)^[۲۰]

انتشار

تا سال ۱۳۹۸ش، سی و سه جلد از کتاب ستارگان حرم از سوی انتشارات زائر در قم منتشر شده است. جلد اول آن در سال ۱۳۷۶ش و جلدهای بعدی نیز به تدریج در سال‌های بعد انتشار یافتند.^[۲۱] جلد سی و سوم در سال ۱۳۹۸ش منتشر گردید.^[۲۲] نسخه مجازی این کتاب در برخی از کتابخانه‌های دیجیتال در دسترس است.^[۲۳] این کتاب مورد استقبال عده‌ای از پژوهشگران قرار گرفته و منبع برخی از مقالات بوده است.^[۲۴]

پانویس

↑ گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، تابستان ‍‍‍‍‍۱۳۹۸ش، ج۳۳، ص۱۹؛ «واحد ستارگان حرم»، پژوهشکده علامه طباطبایی.
↑ «شناسایی سه هزار عالم ربانی مدفون در جوار حرم حضرت معصومه(س)»، خبرگزاری رسمی حوزه.
↑ «واحد ستارگان حرم»، پژوهشکده علامه طباطبایی.
↑ گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، تابستان ۱۳۹۸ش، ج۳۳، ص۲۰.
↑ از نویسندگان، ستارگان حرم، تابستان ‍‍‍‍‍۱۳۹۸ش، ج۳۳، ص۱۹؛ «شناسایی سه هزار عالم ربانی مدفون در جوار حرم حضرت معصومه(س)»، خبرگزاری رسمی حوزه؛ «واحد ستارگان حرم»، پژوهشکده علامه طباطبایی.
↑ برای نمونه نگاه کنید به محمدی کرمانشاهی، «قامت غیرت، غلامرضا سعیدی»، ص۶۹؛ حیدریان، «محمد بن قولویه، مردی از سلاله پاکان»، ص۱۹؛ محمدی کرمانشاهی، «شهید غلامحسین حقانی، رایت تبلیغ»، ص۶۴.
↑ برای نمونه نگاه کنید به گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، تابستان ۱۳۹۸ش، ج۲۸، ص۴؛ گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، تابستان ۱۳۹۸ش، ج۳۳، ص۵.
↑ «شناسایی سه هزار عالم ربانی مدفون در جوار حرم حضرت معصومه(س)»، خبرگزاری رسمی حوزه.
↑ «شناسایی سه هزار عالم ربانی مدفون در جوار حرم حضرت معصومه(س)»، خبرگزاری رسمی حوزه.
↑ «شناسایی سه هزار عالم ربانی مدفون در جوار حرم حضرت معصومه(س)»، خبرگزاری رسمی حوزه.
↑ گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، ۱۳۷۶ش، ج۱، ص۹.
↑ گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، ۱۳۷۸ش، ج۴، ص۷۸.
↑ گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، ۱۳۷۶ش، ج۱، ص۱۴۵.
↑ گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، ۱۳۷۶ش، ج۱، ص۷۹.
↑ گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، ۱۳۹۱ش، ج۲۸، ص۶۳.
↑ گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، ۱۳۹۸ش، ج۳۲، ص۳۰۵.
↑ گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، ۱۳۷۷ش، ج۳، ص۲۰۵.
↑ گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، ۱۳۹۷ش، ج۳۱، ص۱۸۳.
↑ گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، ۱۳۷۷ش، ج۲، ص۱۳۳.
↑ گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، تابستان ۱۳۹۸ش، ج۳۳، ص۲۹۷.
↑ گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، تابستان ۱۳۹۸ش، ج۳۳، ص۱۹.
↑ « ستارگان حرم(جلد۳۳)»، پژوهشکده علامه طباطبایی.
↑ «تراجم و رجال»، پژوهشکده علامه طباطبایی.
↑ برای نمونه نگاه کنید به ادهم نژاد، «حاج شیخ عباس قمی، حدیث نجابت»، ص ۱۱۶؛ اصفهانی، «شهید هاشمی نژاد، طلایه‌دار مبارزه و مقاومت در خراسان، ص۴۷.

منابع

ادهم نژاد، محمدتقی، «حاج شیخ عباس قمی، حدیث نجابت»، در مجله مبلغان، ش ۹۰، سال ۱۳۸۶ش.
اصفهانی، عبدالله، «شهید هاشمی نژاد، طلایه‌دار مبارزه و مقاومت در خراسان»، در مجله پاسدار اسلام، ش ۳۹۱ و ۳۹۲، سال ۱۳۹۳ش.
حیدریان، محمدرضا، «محمد بن قولویه، مردی از سلاله پاکان»، در مجله فرهنگ کوثر، شماره ۵، سال ۱۳۷۶ش.
گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، قم، انتشارات زائر، ۱۳۷۶-۱۳۹۸ش.
محمدی کرمانشاهی، اسماعیل، «شهید غلامحسین حقانی، رایت تبلیغ»، در مجله فرهنگ کوثر، شماره ۲۹، سال ۱۳۷۸ش.
محمدی کرمانشاهی، اسماعیل، «قامت غیرت، سید غلامرضا سعیدی»، در مجله فرهنگ کوثر، شماره ۲۵، سال ۱۳۷۸ش.
«تراجم و رجال»، پژوهشکده علامه طباطبایی، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ بازدید: ۲۵ بهمن ۱۴۰۴ش.
«شناسایی سه هزار عالم ربانی مدفون در جوار حرم حضرت معصومه(س)»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۱۱ آبان ۱۳۹۵ش، تاریخ بازدید: ۲۵ بهمن ۱۴۰۴ش.
«واحد ستارگان حرم»، پژوهشکده علامه طباطبایی، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ بازدید: ۲۵ بهمن ۱۴۰۴ش.

[1] گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، تابستان ‍‍‍‍‍۱۳۹۸ش، ج۳۳، ص۱۹؛ «واحد ستارگان حرم»، پژوهشکده علامه طباطبایی.

[2] «شناسایی سه هزار عالم ربانی مدفون در جوار حرم حضرت معصومه(س)»، خبرگزاری رسمی حوزه.

[3] «واحد ستارگان حرم»، پژوهشکده علامه طباطبایی.

[4] گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، تابستان ۱۳۹۸ش، ج۳۳، ص۲۰.

[5] از نویسندگان، ستارگان حرم، تابستان ‍‍‍‍‍۱۳۹۸ش، ج۳۳، ص۱۹؛ «شناسایی سه هزار عالم ربانی مدفون در جوار حرم حضرت معصومه(س)»، خبرگزاری رسمی حوزه؛ «واحد ستارگان حرم»، پژوهشکده علامه طباطبایی.

[6] برای نمونه نگاه کنید به محمدی کرمانشاهی، «قامت غیرت، غلامرضا سعیدی»، ص۶۹؛ حیدریان، «محمد بن قولویه، مردی از سلاله پاکان»، ص۱۹؛ محمدی کرمانشاهی، «شهید غلامحسین حقانی، رایت تبلیغ»، ص۶۴.

[7] برای نمونه نگاه کنید به گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، تابستان ۱۳۹۸ش، ج۲۸، ص۴؛ گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، تابستان ۱۳۹۸ش، ج۳۳، ص۵.

[8] «شناسایی سه هزار عالم ربانی مدفون در جوار حرم حضرت معصومه(س)»، خبرگزاری رسمی حوزه.

[9] «شناسایی سه هزار عالم ربانی مدفون در جوار حرم حضرت معصومه(س)»، خبرگزاری رسمی حوزه.

[10] «شناسایی سه هزار عالم ربانی مدفون در جوار حرم حضرت معصومه(س)»، خبرگزاری رسمی حوزه.

[11] گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، ۱۳۷۶ش، ج۱، ص۹.

[12] گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، ۱۳۷۸ش، ج۴، ص۷۸.

[13] گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، ۱۳۷۶ش، ج۱، ص۱۴۵.

[14] گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، ۱۳۷۶ش، ج۱، ص۷۹.

[15] گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، ۱۳۹۱ش، ج۲۸، ص۶۳.

[16] گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، ۱۳۹۸ش، ج۳۲، ص۳۰۵.

[17] گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، ۱۳۷۷ش، ج۳، ص۲۰۵.

[18] گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، ۱۳۹۷ش، ج۳۱، ص۱۸۳.

[19] گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، ۱۳۷۷ش، ج۲، ص۱۳۳.

[20] گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، تابستان ۱۳۹۸ش، ج۳۳، ص۲۹۷.

[21] گروهی از نویسندگان، ستارگان حرم، تابستان ۱۳۹۸ش، ج۳۳، ص۱۹.

[22] « ستارگان حرم(جلد۳۳)»، پژوهشکده علامه طباطبایی.

[23] «تراجم و رجال»، پژوهشکده علامه طباطبایی.

[24] برای نمونه نگاه کنید به ادهم نژاد، «حاج شیخ عباس قمی، حدیث نجابت»، ص ۱۱۶؛ اصفهانی، «شهید هاشمی نژاد، طلایه‌دار مبارزه و مقاومت در خراسان، ص۴۷.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

[۱۷]

[۱۸]

[۱۹]

[۲۰]

[۲۱]

[۲۲]

[۲۳]

[۲۴]

ن ب و کتاب‌های تراجم شیعه
قرن ۱۱ق	مجالس المؤمنین (۱۰۱۹ق)
قرن ۱۲ق	امل الآمل (۱۱۰۴ق) • الدرجات الرفیعة (۱۱۲۰ق) • ریاض العلماء (۱۱۳۰ق) • تعلیقة امل الآمل (۱۱۳۰ق) • تتمیم امل الآمل (۱۱۹۷ق)
قرن ۱۴ق	قصص العلماء (۱۳۰۲ق) • تذکرة العلماء (۱۳۰۲ق) • خیرات حسان (۱۳۱۳ق) • روضات الجنات (۱۳۱۳ق) • تذکرة القبور (۱۳۳۹ق) • انوار البدرين (۱۳۴۰ق) • آینه دانشوران (۱۳۵۴ق) • تکملة امل الآمل (۱۳۵۴ق) • تحفة الاحباب (۱۳۵۹ق) • الفوائد الرضویة (۱۳۵۹ق) • هدیة الاحباب (۱۳۵۹ق) • الکنی و الالقاب (۱۳۵۹ق) • مراقد المعارف (۱۳۶۵ق) • معارف الرجال (۱۳۶۵ق) • علمای معاصرین (۱۳۶۷ق) • اعیان الشیعة (۱۳۷۱ق) • مستدرکات اعيان الشيعه (۱۳۷۱ق) • ریحانة الادب (۱۳۷۳ق) • مصفی المقال (۱۳۸۹ق) • طبقات اعلام الشیعة (۱۳۸۹ق) • شهداء الفضیلة (۱۳۹۰ق) • مکارم الآثار (۱۳۹۶ق)
قرن ۱۵ق	ریاحین الشریعة (۱۴۰۶ق) • گنجینه دانشمندان (۱۴۲۱ق) • موسوعة طبقات الفقهاء • تذکرة الاعیان • تاريخ العلماء عبر العصور المختلفة • شخصيت‌های اسلامی شيعه • معجم رجال الفکر و الادب • موسوعة عظماء الشيعه • موسوعة مؤلفی الامامیة • جرعه‌ای از دریا
وابسته	تراجم‌نگاری
تراجم‌نگاران شیعه / کتاب‌های رجالی شیعه