نهم ربیعالاول: تفاوت میان نسخهها
imported>Emadmohseny جزبدون خلاصۀ ویرایش |
imported>Emadmohseny جزبدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۵۴: | خط ۵۴: | ||
در [[ایران]] گاه در نهم ربیع الاول به تصور سالروز مرگ خلیفۀ دوم از طرف برخی عوام محفلهایی برگزار میشده است که این مراسم از سوی حکومت [[جمهوری اسلامی ایران]] غیرقانونی اعلام شده {{مدرک}} و هم اکنون اکثریت مردم ایران از چنین مراسمی استقبال نمیکنند. این مراسم با نامهای عیدالزهراء، فرحة الزهراء، عمر کشان یا عمر کشون معروف شده است. به نظر میرسد این مراسم از [[قرن هفتم هجری]] به بعد در بین شیعیان وجود دارد و در عصر [[صفویه|صفویان]] در بین مردم رایج بوده است.<ref>جعفریان، ص835</ref> | در [[ایران]] گاه در نهم ربیع الاول به تصور سالروز مرگ خلیفۀ دوم از طرف برخی عوام محفلهایی برگزار میشده است که این مراسم از سوی حکومت [[جمهوری اسلامی ایران]] غیرقانونی اعلام شده {{مدرک}} و هم اکنون اکثریت مردم ایران از چنین مراسمی استقبال نمیکنند. این مراسم با نامهای عیدالزهراء، فرحة الزهراء، عمر کشان یا عمر کشون معروف شده است. به نظر میرسد این مراسم از [[قرن هفتم هجری]] به بعد در بین شیعیان وجود دارد و در عصر [[صفویه|صفویان]] در بین مردم رایج بوده است.<ref>جعفریان، ص835</ref> | ||
بنا بر نقل [[ابن طاووس]](م664)، گروهی از عجمان در این روز جشن بر پا می کردند. از عبارت وی علت اصلی جشن مشخص نمی شود بلکه فقط به مردن یکی از دشمنان [[اهل بیت]] است. <ref>اقبال، ج3، 113 </ref>با این حال گویی خودش آن نظر را قبول ندارد. <ref>جعفریان، ص835</ref> [[میرخدوم شریفی]] سنی مذهب معاصر صفویه در کتاب [[ | بنا بر نقل [[ابن طاووس]](م664)، گروهی از عجمان در این روز جشن بر پا می کردند. از عبارت وی علت اصلی جشن مشخص نمی شود بلکه فقط به مردن یکی از دشمنان [[اهل بیت]] است. <ref>اقبال، ج3، 113 </ref>با این حال گویی خودش آن نظر را قبول ندارد. <ref>جعفریان، ص835</ref> [[سید محمد بن رسول شریف برزنجی|میرخدوم شریفی]] سنی مذهب معاصر صفویه در کتاب [[نواقض الروافض]] اشاره به این جشن کرده اما قاضی نور الله شوشتری در مجالس المومنین در کتابی به نام مصائب النواصب که بر بر نقض الروافض است می نویسد این کار مورد تایید علما نبود و در زمان ما متروک است. <ref>مصائب النواصب، ج2، 242</ref> | ||
برگزاری این مراسم در ایران ممنوع است و در سالهای اخیر توسط نیروهای انتظامی از برگزاری آن جلوگیری میشود. این مراسم در زمان رهبری [[امام خمینی]] ممنوع شد و وزیر کشور وقت به شدت با برگزارکنندگان این مراسم مقابله کرد.<ref>[http://khublink.ir/imikcm/%20%D8%A8%D9%87%20%D9%86%D8%A7%D9%85%20%DA%A9%DB%8C%D8%9F%D8%A8%D9%87%20%DA%A9%D8%A7%D9%85%20%DA%A9%DB%8C%D8%9F.html مقاله به نام کی؟به کام کی؟]</ref>{{منبع بهتر}} همچنین در سال ۱۳۸۶ش آرامگاه منسوب به [[ابولؤلؤ]] در [[کاشان]] به دلیل برگزاری چنین مراسمی تعطیل شد.<ref>[http://iranshahr.org/?p=265 مصاحبه با مهندس غلامرضا حسنی مقدم، رئیس میراث فرهنگی کاشان]</ref> | برگزاری این مراسم در ایران ممنوع است و در سالهای اخیر توسط نیروهای انتظامی از برگزاری آن جلوگیری میشود. این مراسم در زمان رهبری [[امام خمینی]] ممنوع شد و وزیر کشور وقت به شدت با برگزارکنندگان این مراسم مقابله کرد.<ref>[http://khublink.ir/imikcm/%20%D8%A8%D9%87%20%D9%86%D8%A7%D9%85%20%DA%A9%DB%8C%D8%9F%D8%A8%D9%87%20%DA%A9%D8%A7%D9%85%20%DA%A9%DB%8C%D8%9F.html مقاله به نام کی؟به کام کی؟]</ref>{{منبع بهتر}} همچنین در سال ۱۳۸۶ش آرامگاه منسوب به [[ابولؤلؤ]] در [[کاشان]] به دلیل برگزاری چنین مراسمی تعطیل شد.<ref>[http://iranshahr.org/?p=265 مصاحبه با مهندس غلامرضا حسنی مقدم، رئیس میراث فرهنگی کاشان]</ref> | ||
نسخهٔ ۱۶ نوامبر ۲۰۱۵، ساعت ۱۰:۴۰
روز نهم ربیع الاول روز آغاز امامت امام زمان(عج) و از طرفی روز کشتهشدن عمر بن سعد از قاتلین امام حسین(ع) است. گاه در این روز محافلی به نامهای عمر کُشان، عیدُ الزهراء و فرحةُ الزهراء، به عنوان روز قتل خلیفه دوم عمر بن خطاب برگزار میشود. بنابر نقلهای تاریخی، عمر بن خطاب در روز بیست و سوم ذی الحجه توسط شخصی به نام فیروز غلام مغیرة بن شعبه ضربت خورد و سه روز بعد کشته شد.
آغاز امامت امام زمان (عج)
در روز هشتم ربیع الاول، امام حسن عسکری (ع) توسط معتمد خلیفه عباسی به شهادت رسید و پسر ایشان با نام مهدی به امامت رسید.[۱] این روز برای شیعیان به عنوان روز آغاز امامت یا تاجگذاری امام مهدی (عج) عید دانسته شده و مراسم و جشنهایی در این روز دایر میگردد.[۲]
روز قتل عمر بن سعد
عمر بن سعد پسر سعد بن ابی وقاص صحابی پیامبر (ص) و از جمله اعضای شورای شش نفره تعیین خلیفه سوم است. عمر بن سعد از سوی عبید الله بن زیاد به فرماندهی سپاه کوفیان برای مقابله با امام حسین (ع) منصوب شد و در روز دهم محرم امام حسین (ع) و هفتاد و دو تن از یارانش را به شهادت رساند.
علامه مجلسی در زاد المعاد بیان میکند بنابر قولی عمر بن سعد در روز نهم ربیع الاول به دست مختار بن ابوعبیده ثقفی کشته شد.[۳]
روز قتل خلیفه دوم
به نوشته منابع تاریخی عمر بن خطاب خلیفه دوم در روز بیست و سوم ذی الحجه سال ۲۳ هجری توسط پیروز یا فیروز ملقب به ابولؤلؤ غلام مغیرة بن شعبه مجروح شد و سه روز بعد کشته شد.
برخی از منابعی که به قتل عمر بن خطاب در ماه ذی الحجه اشاره دارند، عبارتند از:
- مرُوج الذَهب، علی بن حسین مسعودی(متوفی ۳۴۶)، ج ۲، ص۱۳۵۲
- تاریخ یعقوبی، یعقوبی(متوفی ۲۸۴)، ج ۲، ص۱۵۹
- تاریخ مدینه، ابن شَبه نمیری(متوفی ۲۶۲)، ج ۳، ص۸۹۵ و ۹۴۳
- تاریخ خلیفه بن خیاط، خلیفه بن خیاط عصفری(متوفی ۲۴۰)، ص۱۰۹
- أخبار الطوال، ابوحنیفه دینوری(متوفی ۲۸۲)، ص۱۳۹
- تاریخ کبیر، بخاری(متوفی ۲۵۶)، ج ۶، ص۱۳۸
- المصنف، ابن أبی شیبه کوفی(متوفی ۲۳۵)، ج ۸، ص۴۱
- تاریخ طبری، طبری(متوفی ۳۱۰)، ج ۳، ص۲۶۵
- المعارف، ابن قُتَیبه دینَوری (متوفی ۲۷۶)، ص۱۸۳
- فتوح، أحمد بن أعثم کوفی(متوفی ۳۱۴)، ج ۲، ص۲۳۲۹
- موطأ، مالک بن انس (متوفی ۱۷۹)، ج ۲، ص۸۲۴
- الآحاد والمثانی، ضحاک(متوفی ۲۸۷)، ج ۱، ص۱۰۲
- المصنف، عبدالرزاق صنعانی(متوفی ۲۱۱)، ج ۱۱، ص۳۱۵
- مسند احمد، احمد بن حنبل(متوفی ۲۴۱)، ج ۱، ص۵۵
- طبقات الکبری، محمد بن سعد(متوفی ۲۳۰)، ج ۳، ص۳۶۴
- أنساب الأشراف، بلاذری (متوفی ۲۷۹)، ج ۱۰، ص۴۳۹
- المحبر، محمد بن حبیب هاشمی بغدادی(متوفی ۲۴۵)، ص۱۴
- الثقات، ابن حبان(متوفی ۳۵۴)، ج ۲، ص۲۳۸
- مسند ابن جعد، علی بن جعد بن عبید(متوفی ۲۳۰)، ص۱۹۵
- التنبیه والإشراف، علی بن حسین مسعودی(متوفی ۳۴۵)، ص۲۵۰
- استیعاب، ابن عبد البِرّ(متوفی ۴۶۳)، ج ۳، ص۱۱۵۲
- المعجم الکبیر، طبرانی(متوفی ۳۶۰)، ج ۱، ص۷۰
- مستدرک، حاکم نیشاپوری (متوفی ۴۰۵)، ج ۳، ص۹۲
- التعدیل والتجریح، سلیمان بن خلف باجی(متوفی ۴۷۴)، ج ۳، ص۱۰۵۴
- سنن کبری، بیهقی(متوفی ۴۵۸)، ج ۸، ص۱۵۰
- البدء و التاریخ، مطهر بن طاهر مقدسی (متوفی ۵۰۷)، ج ۵، ص۱۹۱
- تاریخ مدینۀ دمشق، ابن عساکر(متوفی ۵۷۱)، ج ۴۴، ص۱۴
- صفوه الصفوه، ابن جوزی(متوفی ۵۹۷)، ج ۱، ص۲۹۱
- الإنباء، ابن عمرانی (متوفی ۵۸۰)، ص۴۸
- اُسدالغابه، ابن اثیر(متوفی ۶۳۰)، ج ۴، ص۷۷
- شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید(متوفی ۶۵۶)، ج ۱۲، ص۱۸
در مقابل، منبع تاریخی معتبری که به کشتهشدن عمر بن خطاب در ماه ربیع الاول اشاره داشته باشد، یافت نگردید.
عید الزهراء
در ایران گاه در نهم ربیع الاول به تصور سالروز مرگ خلیفۀ دوم از طرف برخی عوام محفلهایی برگزار میشده است که این مراسم از سوی حکومت جمهوری اسلامی ایران غیرقانونی اعلام شده و هم اکنون اکثریت مردم ایران از چنین مراسمی استقبال نمیکنند. این مراسم با نامهای عیدالزهراء، فرحة الزهراء، عمر کشان یا عمر کشون معروف شده است. به نظر میرسد این مراسم از قرن هفتم هجری به بعد در بین شیعیان وجود دارد و در عصر صفویان در بین مردم رایج بوده است.[۴]
بنا بر نقل ابن طاووس(م664)، گروهی از عجمان در این روز جشن بر پا می کردند. از عبارت وی علت اصلی جشن مشخص نمی شود بلکه فقط به مردن یکی از دشمنان اهل بیت است. [۵]با این حال گویی خودش آن نظر را قبول ندارد. [۶] میرخدوم شریفی سنی مذهب معاصر صفویه در کتاب نواقض الروافض اشاره به این جشن کرده اما قاضی نور الله شوشتری در مجالس المومنین در کتابی به نام مصائب النواصب که بر بر نقض الروافض است می نویسد این کار مورد تایید علما نبود و در زمان ما متروک است. [۷]
برگزاری این مراسم در ایران ممنوع است و در سالهای اخیر توسط نیروهای انتظامی از برگزاری آن جلوگیری میشود. این مراسم در زمان رهبری امام خمینی ممنوع شد و وزیر کشور وقت به شدت با برگزارکنندگان این مراسم مقابله کرد.[۸] همچنین در سال ۱۳۸۶ش آرامگاه منسوب به ابولؤلؤ در کاشان به دلیل برگزاری چنین مراسمی تعطیل شد.[۹]
مخالفت مراجع تقلید
آیت الله خامنهای:«بعضیها به نام شادکردن دل فاطمهزهرا(س) این روزها و در این دوران ما کاری میکنند که انقلاب را که محصول مجاهدت فاطمه زهراست، در دنیا لنگ کنند! میفهمید چه میگویم؟ بهترین وسیلهای که دشمنان بزرگ انقلاب پیدا کردند برای اینکه نگذارند انقلاب به کشورهای اسلامی برود، میدانید چه بود؟ گفتند این انقلاب، اسلامی نیست! گفتند اینها دشمن شما- چند صد میلیون مسلمان- هستند! امام بزرگوارمان ایستاد و گفت این انقلاب، اسلامی است؛ شیعه و سنی در کنار هم هستند؛ کنار هم هستند. اگر امروز کسی کاری کند که آن دشمن انقلاب، آن مأمور سیای آمریکا، آن مأمور استخبارات کشورهای مزدور آمریکا، وسیلهای پیدا کند، دلیل پیدا کند، نواری پیدا کند، ببرد اینجا و آنجا بگذارد، بگوید کشوری که شما میخواهید انقلابش را قبول کنید، این است، میدانید چه فاجعهای اتفاق میافتد؟ بعضیها دارند به نام فاطمه زهرا (س) این کار را میکنند. در حالی که فاطمهزهرا (س) راضی نیست. این همه زحمت برای این انقلاب کشیده شد. آن مرد الهی، آن وارث واقعی فاطمهزهرا (س) در زمان ما، آن همه زحمت کشید. این جوانهای پاک ما اینجور رفتند خونهایشان را ریختند تا انقلاب را بتوانند عالمگیر کنند. آن وقت یک نفری که معلوم نیست تحت تأثیر کدام محرکی واقع شده، به نام شادکردن دل فاطمه زهرا، کاری بکند که دشمنان حضرت فاطمهزهرا را شاد کند.»
آیت الله سیستانی: باید بر مشترکات تمرکز کنید و دلیلی ندارد به مسائل اختلافی بپردازید. مشارکت کردن در ایجاد تفرقه حتی به اندازه یک کلمه یا نصف کلمه جایز نیست. واجب است که از ادبیات تشنج آفرین پرهیز شود.[۱۰]
آیت الله محمد تقی بهجت از مراجع تقلید شیعه درباره برگزاری مجالس به مناسبت حضرت زهرا(س) توصیه میکرد که به بیان فضایل اهل بیت (ع) بویژه حضرت زهرا(س) و بیان حدیث ثقلین پرداخته شود. به گفته وی، شیوه آیت الله بروجردی نیز همین بوده است؛ یعنی بیان مشترکات میان شیعه و اهل تسنن و ترک مطاعن و مثالب یا لعن و سب آشکار. همچنین درباره برخی از رفتارها به نام عیدالزهرا بیان کردند: " چه بسا... این کارها موجب اذیت و آزار و یا قتل شیعیانی که در بلاد و کشورهای دیگر در اقلیت هستند گردد در این صورت اگر یک قطره خون از آنها ریخته شود ما مسبب آن و یا شریک جرم خواهیم بود. "
حدیث رفع القلم
در برخی مجالسی که به مناسبت عیدالزهراء برگزار میشود، روایتی بیان میشود که به رفع القلم معروف شده و میگویند این روز «روز رفع القلم» است و گناهان این روز در روز قیامت محاسبه نمیشود و میتوان در این مراسم هر حرفی را زد و این کار گناه نیست. این روایت با برخی آیات قرآن مانند آیه «و من یعمل مثقال ذرة شراً یره»[۱۱] و روایاتی مانند «لا تنال ولایتنا الا بالعمل و الورع»[۱۲] در تضاد است.[۱۳]
مخالفت مراجع
آیت الله ناصر مکارم شیرازی در استفتائی درباره حدیث رفع القلم بیان داشته است:
- اوّلًا: روایتی با عنوان رفع قلم در آن ایام مخصوص، در منابع معتبر نداریم. روایت مزبور از نظر سند اعتباری ندارد.
- ثانیاً: بر فرض، چنین چیزی باشد (که نیست) مخالف کتاب خدا و سنّت است، و چنین روایتی قابل پذیرفتن نیست، و حرام و گناه در هیچ زمانی مجاز نیست، و نباید به نام مقدّس اهل بیت (علیهم السلام) مجالس مشتمل بر گناه تشکیل داد. رفع قلم مخصوص به کودکان نابالغ و دیوانهها و حالت خواب است، و معاذ الله که ائمه معصومین (علیهم السلام) اجازه ارتکاب گناه به افراد در این ایام یا غیر این ایام داده باشند. و بر فرض اعتبار، معنای حدیث این است که اگر کسی لغزشی از او سر زد خداوند او را میبخشد، نه این که عمداً آلوده گناه شود.
- ثالثاً: تولّی دوستان اهل بیت عصمت (علیهم السلام) و تبرّی از دشمنان آنها، جزء ارکان مذهب ماست؛ لکن تولّی و تبرّی راههای صحیحی دارد، نه این راههای خلاف، و نباید کاری کرد که شکاف در صفوف مسلمین بیفتد.[۱۴]
آیت الله جواد تبریزی هم در مورد این روایت معتقد است: «روایت مزبور صحیح نیست و فرقی بین ایام نیست و معصیت، معصیت است.»[۱۵]
آیت الله صافی گلپایگانی نیز در مورد روز ۹ ربیع معتقد است: این روز "با سائر ایام در این جهت فرقی ندارد و مورد رفع القلم نیست.[۱۶]
پانویس
- ↑ مفید، الارشاد، ص۵۱۰
- ↑ صادقی کاشانی، «نهم ربیع، روز امامت و مهدویت»
- ↑ مجلسی، زاد المعاد، ص۲۵۸
- ↑ جعفریان، ص835
- ↑ اقبال، ج3، 113
- ↑ جعفریان، ص835
- ↑ مصائب النواصب، ج2، 242
- ↑ مقاله به نام کی؟به کام کی؟
- ↑ مصاحبه با مهندس غلامرضا حسنی مقدم، رئیس میراث فرهنگی کاشان
- ↑ کتاب نهم ربیع، جهالتها و خسارتها، ص 103 - 119
- ↑ سوره زلزال، آیه ۸
- ↑ وسائل الشیعه، ج۱۵، ص۲۴۷
- ↑ کتاب نهم ربیع، جهالتها و خسارتها، ص 35
- ↑ کتاب نهم ربیع، خسارتها و جهالتها، ص 103 - 119
- ↑ کتاب نهم ربیع، خسارتها و جهالتها، ص 103 - 119
- ↑ کتاب نهم ربیع، خسارتها و جهالتها، ص 103 - 119
منبع
- ابن طاووس، علی بن موسی بن طاووس، تصحیح جواد قیومی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، 1414ق.
- منبع اصلی مقاله: کتاب نهم ربیع، خسارتها و جهالتها نوشته مهدی مسائلی، نشر وثوق، چاپ دوم، ۱۳۸۷ ه.ش.
- جعفریان، رسول، حیات فکری و سیاسی ائمه، قم، نشر انصاریان، چاپ ششم، ۱۳۸۱.
- جعفریان، رسول، تاریخ تشیع در ایران از آغاز تا طلوع دولت صفوی، نشرعلم، تهران، 1390ش.
- حر عاملی، وسائل الشیعه، قم، انتشارات آل البیت (ع) لإحیاء التراث، چاپ دوم، ۱۴۱۴ ه.ق.
- شوشتری، قاضی نورالله، مصائب النواصب، تصحیح قیس العطار، قم، دلیل ما، 1384ش.
- صادقی کاشانی، مصطفی، «نهم ربیع، روز امامت و مهدویت»، مشرق موعود، س۶، ش۲۲ (تابستان ۱۳۹۱).
- عصفری، خلیفه بن خیاط، تاریخ خلیفه بن خیاط، دارالفکر، بیروت.
- مجلسی، محمدباقر، زاد المعاد، بیروت، مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۲۳ ه.ق/ ۲۰۰۳ م.
- مفید، محمد بن نعمان، مسارالشیعه، ۴۱۳، چاپ دوم: دارالمفید، بیروت، ۱۴۱۴ ق- ۱۹۹۳ م.