المؤسسة الاسلامية للتربية و التعليم
| نهاد وابسته به حزبالله | |
 نشانواره مؤسسه | |
| اطلاعات کلی | |
|---|---|
| نامهای دیگر | مؤسسه اسلامی تعلیم و تربیت • مؤسسه اسلامی آموزش و پرورش |
| تأسیس | ۱۹۹۳م |
| بنیانگذار | حزبالله لبنان |
| وابسته به | حزبالله لبنان |
| نوع فعالیت | آموزشی |
| گستره فعالیت | لبنان |
| اهداف | ساختن نسل متعهد به نظام ارزشی اسلامی |
| وظایف | تأسیس مدارس و مؤسسات آموزشی • تربیت معلمان • تدوین برنامههای درسی-تربیتی |
| مکان | لبنان |
| سایر | |
| مراکز وابسته | مدارس المهدی |
| وضعیت | فعال |
| فعالیت به زبان | عربی |
| منابع مالی | حمایت ایران • وجوهات شرعی • شهریه دانشآموزان |
اَلمؤسّسةُ الإسلاميّةُ لِلتّربيَة وَالتّعليم (به فارسی: مؤسسه اسلامی پرورش و آموزش) از مراکز وابسته به حزبالله لبنان و نهاد مادر و متولی اصلی شبکه «مدارس المهدی» در این کشور است. این مؤسسه در سال ۱۹۹۳م توسط حزبالله تأسیس شد و مستقیماً زیر نظر شورای اجرایی این حزب فعالیت میکند. مدارس المهدی بهعنوان بزرگترین بازوی آموزشی حزبالله، با حمایت ایران، وجوه شرعی و شهریه دانشآموزان اداره میشود.
این مؤسسه ۲۶ شعبه در لبنان و یک شعبه در قم دارد و حدود ۴۵ هزار دانشآموز را تحت پوشش قرار داده است. برنامه درسی، تلفیقی از آموزش رسمی لبنان و ترویج فرهنگ مقاومت و وفاداری به رهبران ایران است. حزبالله این مدارس را مایه افتخار و پرورشدهنده شهیدان میداند، اما منتقدان آن را عاملی برای تضعیف هویت ملی و دولت مرکزی لبنان معرفی میکنند.
هویت و ماهیت نهادی
المؤسسة الإسلامية للتربية والتعليم، انجمنی آموزشی و فرهنگی در لبنان است[۱] که به تأسیس مدارس و مؤسسات آموزشی، تربیت معلمان و تدوین برنامههای درسی-تربیتی میپردازد.[۲] این مؤسسه در سال ۱۹۹۳م (۱۳۷۲ش) توسط حزبالله بنیانگذاری شد و بهعنوان بزرگترین بازوی آموزشی این حزب شناخته میشود.[۳]
این نهاد، سازمان مادر و متولی اصلی شبکه «مدارس المهدی» است و مستقیماً زیر نظر شورای اجرایی حزبالله فعالیت میکند.[۴] بهگفته مدیرکل وقت مؤسسه، این مدارس از همان آغاز با تبرک به نام امام زمان(عج) تأسیس شدند تا با پرورش نسلها، زمینهساز ظهور گردند و نام و سیره ائمه را در اندیشه و عمل دانشآموزان نهادینه سازند.[۵]
بنابر گزارش منابع خبری، بودجه مدارس المهدی، ترکیبی از حمایت ایران، وجوهات شرعی (خمس) و شهریه دانشآموزان تعریف شده است.[۶] این مدارس بارها در رویدادها و تحولات جنگی اسرائیل علیه اهداف حزبالله، آسیب دیده و روند آموزش و تحصیل دانشآموزان را مختل کرده است.[۷]
نقش و کارکرد اجتماعی-سیاسی
مدارس المهدی بیشتر برای اقشار متوسط و پایینتر جامعه و فرزندان رزمندگان کشتهشده حزبالله طراحی شدهاند و شهریه کمتری دارند.[۸] بسیاری از دانشآموزان این مدارس پس از پایان تحصیل یا حتی پیش از آن، وارد تشکیلات پیشاهنگی المهدی میشوند که تعداد اعضای آن حدود ۷۵ هزار نفر برآورد میشود. این تشکیلات بهعنوان پلی برای جذب جوانان به بخش نظامی حزبالله عمل میکند.[۹] گزارشهای تحلیلی، شبکه مدارس المهدی را اینگونه معرفی کردهاند که در چارچوب وفاداری ایدئولوژیک به جریان مقاومت حزبالله و همسویی با آرمانهای انقلاب اسلامی ایران فعالیت میکند.[۱۰]
ارتباط با ایران و رهبری
برخی منابع خبری، ارتباط مدارس المهدی با ایران را چنان عمیق توصیف کردهاند که آیتالله سید علی خامنهای، دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، مستقیماً به نامه دانشآموزان آنها پاسخ داده است.[۱۱] بهدنبال مسابقهای با عنوان «نامههایی به رهبر» در مدارس المهدی لبنان، مجموعهای از نامههای دانشآموزان لبنانی به رهبر انقلاب اسلامی تقدیم شد و آیتالله خامنهای در پاسخ، دانشآموزان را به خلق جهانی امنتر، انسانیتر و اخلاقیتر فراخواند.[۱۲]
اهداف و راهبرد کلان
هدف اعلامشده این مدارس، «ساختن نسلی متعهد به نظام ارزشی اسلامی» است.[۱۳] دبیرکل حزبالله، شیخ نعیم قاسم، در سخنرانیهای خود مستقیماً این مدارس را بخشی از نظام آموزشی حزب معرفی کرده و از آنها به عنوان مؤسسهای برای تربیت نسلی بر اساس «مقاومت و جهاد» نام برده است.[۱۴] بر اساس گزارشها و تحلیلهای متعدد، فعالیت این مدارس فراتر از آموزش است و بر ترویج فرهنگ مقاومت و جهاد و همچنین اطاعت از رهبران جمهوری اسلامی ایران تأکید دارد.[۱۵]
محتوای آموزشی و برنامههای درسی
مدارس المهدی ضمن تدریس برنامه درسی رسمی لبنان، بر آموزش دینی و ارزشهای مقاومت تأکید داشته و فارغالتحصیلان خود را بهعنوان نیروی انسانی برای آینده حزبالله تربیت میکنند.[۱۶] در این مدارس، تصاویر سید روحالله خمینی و سید حسن نصرالله نصب و دانشآموزان به سرودهایی در ستایش رهبران ایران و شهادت تشویق میشوند.[۱۷] این مدارس به القای ایدئولوژی انقلاب اسلامی ایران و وفاداری به رهبری آن میپردازند و فعالیتهایی مانند آموزش زبان فارسی و برگزاری جشنهای مذهبی-سیاسی دارند.[۱۸]
گستره جغرافیایی و آمار (شعب و دانشآموزان)
شمار بناهای آموزشی المؤسسة الاسلامية للتربية و التعليم به بیستوشش باب رسیده است که در شهرهای بیروت، جنوب لبنان و بقاع پراکندهاند؛[۱۹] افزون بر شهر قم که در آن نیز مدرسهای برای پذیرش فرزندان جامعه لبنانی مقیم حوزه علمیه تأسیس شده است.[۲۰] در برخی آمارها، این مدارس با ۱۷ شعبه و بیش از ۲۰ هزار دانشآموز[۲۱] و در برخی با ۲۳ شعبه در لبنان (و یک شعبه در قم) و حدود ۴۵,۰۰۰ دانشآموز تحت پوشش ذکر شدهاند.[۲۲]
نقدها و دیدگاههای مقابل
حزبالله مؤسسه اسلامی تربیت و تعلیم را نهادی آموزشی معرفی میکند که به برنامه درسی رسمی لبنان پایبند است؛[۲۳] اما منتقدان، از جمله تحلیلگران لبنانی، معتقدند که این مدارس بهجای ایجاد هویت ملی، به ترویج هویت فراقومی وابسته به ایران میپردازند و به فضایی بسته و یکدستشده فکری تبدیل شدهاند که مخالف را برنمیتابد و این امر به تضعیف دولت مرکزی لبنان میانجامد.[۲۴] در مقابل، مقامات حزبالله مانند نعیم قاسم، دبیرکل این گروه، این مدارس را مایه افتخار دانسته که شهیدانی از میان معلمان، دانشآموزان و والدین آنان تقدیم جبهه مقاومت کرده است.[۲۵]
پانویس
- ↑ احمد نزار، علی طریق حزب الله، ۱۴۳۱ق، ص۹۲.
- ↑ «المؤسسة الإسلامية للتربية والتعليم»، منصة المهدی التعلیمیة.
- ↑ عباس هدلا، «التعليم عند شيعة لبنان من التربية الوطنية إلى تنشئة أشبال "الولاية"»، سایت نداء الوطن.
- ↑ عباس هدلا، «التعليم عند شيعة لبنان من التربية الوطنية إلى تنشئة أشبال "الولاية"»، سایت نداء الوطن.
- ↑ «مدارس المهدی»، ص۵۵؛ «المؤسسة الإسلامية للتربية والتعليم»، منصة المهدی التعلیمیة.
- ↑ «Hezbollah's educational mobilization»، بیروتر؛ مارجوری میلر، «Hezbollah’s Schools of Thought»، لسآنجلستایمز.
- ↑ «مؤسسه اسلامی آموزش و پرورش لبنان: تخریب دبیرستان «المهدی(ع)» توسط صهیونیستها جنایتی علیه آموزش است»، خبرگزاری شبستان؛ «المؤسسة الاسلامية للتربية والتعليم ـ مدارس المهدي (ع): 13 مدرسة ومشروع واعد في الحدث»، خبرگزاری العهد.
- ↑ «Hezbollah's educational mobilization»، بیروتر.
- ↑ اسرار چبارو، «Hezbollah’s Schools of Hate»، خبرگزاری الحرة.
- ↑ اسرار چبارو، «Hezbollah’s Schools of Hate»، خبرگزاری الحرة.
- ↑ «Imam Khamenei replies to letters from students of Lebanon’s Al-Mahdi schools: prepare yourselves for a better world»، خبرگزاری ابنا.
- ↑ «Leader to Lebanese students: Get ready to create more humane, moral world»، سایت ایران پرس.
- ↑ «Hezbollah's educational mobilization»، بیروتر.
- ↑ «Analysis: Naim Qassem delivers defiant speech to mark anniversary of Mahdi Schools»، سایت لانگ وار ژورنال؛ «Secretary General of Hezbollah in Lebanon: Iran is capable of defeating America and Israel»، خبرگزاری صدای افغان.
- ↑ اسرار چبارو، «Hezbollah’s Schools of Hate»، خبرگزاری الحرة.
- ↑ عباس هدلا، «التعليم عند شيعة لبنان من التربية الوطنية إلى تنشئة أشبال "الولاية"»، سایت نداء الوطن.
- ↑ اسرار چبارو، «Hezbollah’s Schools of Hate»، خبرگزاری الحرة.
- ↑ «Hezbollah's educational mobilization»، بیروتر.
- ↑ احمد نزار، علی طریق حزب الله، ۱۴۳۱ق، ص۹۳و۹۴.
- ↑ «المؤسسة الإسلامية للتربية والتعليم»، منصة المهدی التعلیمیة.
- ↑ «Leader to Lebanese students: Get ready to create more humane, moral world»، سایت ایران پرس.
- ↑ عباس هدلا، «التعليم عند شيعة لبنان من التربية الوطنية إلى تنشئة أشبال "الولاية"»، سایت نداء الوطن؛ دیوید داوود، «Naim Qassem delivers defiant speech to mark anniversary of Mahdi Schools»، سایت FDD.
- ↑ «Secretary General of Hezbollah in Lebanon: Iran is capable of defeating America and Israel»، خبرگزاری صدای افغان.
- ↑ اسرار چبارو، «Hezbollah’s Schools of Hate»، خبرگزاری الحرة.
- ↑ «Analysis: Naim Qassem delivers defiant speech to mark anniversary of Mahdi Schools»، سایت لانگ وار ژورنال؛ دیوید داوود، «Naim Qassem delivers defiant speech to mark anniversary of Mahdi Schools»، سایت FDD.
منابع
- احمد نزار، حمزه، علی طریق حزب الله، بیروت، دار المحجة البیضاء، ۱۴۳۱ق.
- «مدارس المهدی»، معرفی و نقد، بقیةالله، جمادی الأخری ۱۴۱۹ق - العدد ۸۷.
- «المؤسسة الإسلامية للتربية والتعليم»، منصة المهدی التعلیمیة، تاریخ بازدید: ۶ مرداد ۱۴۰۵ش.
- عباس هدلا، «التعليم عند شيعة لبنان من التربية الوطنية إلى تنشئة أشبال "الولاية"»، سایت نداء الوطن، تاریخ انتشار: ۱۶ ژوئن ۲۰۲۵م، تاریخ بازدید: ۶ مرداد ۱۴۰۵ش.
- «مؤسسه اسلامی آموزش و پرورش لبنان: تخریب دبیرستان «المهدی(ع)» توسط صهیونیستها جنایتی علیه آموزش است»، خبرگزاری شبستان، تاریخ انتشار: ۲۷ تیر ۱۴۰۵ش، تاریخ بازدید: ۶ مرداد ۱۴۰۵ش.
- «المؤسسة الاسلامیة للتربیة والتعلیم مدارس المهدی(ع): ۱۳ مدرسة ومشروع واعد فی الحدث»، خبرگزاری العهد، تاریخ انتشار: ۱۴ دسامبر ۲۰۰۷م، تاریخ بازدید: ۶ مرداد ۱۴۰۵ش.
- اسرار چبارو، «Hezbollah’s Schools of Hate»، خبرگزاری الحرة، تاریخ انتشار: ۲۱ أکتبر ۲۰۲۵م.
- دیوید داوود، «Naim Qassem delivers defiant speech to mark anniversary of Mahdi Schools»، سایت FDD، تاریخ انتشار: ۶ فوریه ۲۰۲۶م، تاریخ بازدید: ۶ مرداد ۱۴۰۵ش.
- مارجوری میلر، «Hezbollah’s Schools of Thought»، لسآنجلستایمز، تاریخ انتشار: ۲۸ نوامبر ۱۹۹۷م، تاریخ بازدید: ۶ مرداد ۱۴۰۵ش.
- «Imam Khamenei replies to letters from students of Lebanon’s Al-Mahdi schools: prepare yourselves for a better world»، خبرگزاری ابنا، تاریخ انتشار: ۱۱ آوریل ۲۰۲۰م، تاریخ بازدید: ۶ مرداد ۱۴۰۵ش.
- «Leader to Lebanese students: Get ready to create more humane, moral world»، سایت ایران پرس، تاریخ انتشار: ۱۵ آگوست ۲۰۲۰م، تاریخ بازدید: ۶ مرداد ۱۴۰۵ش.
- دیوید داوود، «Analysis: Naim Qassem delivers defiant speech to mark anniversary of Mahdi Schools»، سایت لانگ وار ژورنال، تاریخ انتشار: ۶ فوریه ۲۰۲۶م، تاریخ بازدید: ۶ مرداد ۱۴۰۵ش.
- «Hezbollah's educational mobilization»، بیروتر، تاریخ انتشار: ۱۰ دسامبر ۲۰۲۵م، تاریخ بازدید: ۶ مرداد ۱۴۰۵ش.
- «Secretary General of Hezbollah in Lebanon: Iran is capable of defeating America and Israel»، خبرگزاری صدای افغان، تاریخ انتشار: ۳ فوریه ۲۰۲۶م، تاریخ بازدید: ۶ مرداد ۱۴۰۵ش.