عطاءالله اشرفی اصفهانی

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
اشرفی اصفهانی
ایت الله اشرفی اصفهانی.jpg
اطلاعات فردی
نام کامل: عطاء الله اشرفی اصفهانی
لقب: از شهدای محراب
تاریخ تولد: ۱۲۸۱ شمسی (۱۳۲۳ قمری)
زادگاه: خمینی شهر اصفهان
تاریخ وفات: ۲۳ مهر ۱۳۶۱
محل دفن: تخت فولاد اصفهان
شهر وفات: کرمانشاه
اطلاعات علمی
استادان: سید حسن مدرس، شیخ عبدالکریم حائری، سید حسین بروجردی، سید روح الله خمینی
محل تحصیل: اصفهان، قم
تألیفات: البیان، در موضوع علوم قرآن، تفسیر قرآن، خلاصه‌ای از تفاسیر شیعه و سنی.
فعالیت‌های اجتماعی-سیاسی
سیاسی: حضور در جبهه‌ جنگ ایران و عراق، نمایندگی امام خمینی در استان کرمانشاه
اجتماعی: توسعه مسجد آیت الله بروجردی در کرمانشاه،تلاش برای وحدت بین تشیع و اهل سنت

عطاءالله اشرفی اصفهانی (۱۲۸۱-۱۳۶۱ه. ش) روحانی شیعی و نماینده امام خمینی در استان کرمانشاه و امام جمعه آن شهر بود. وی مسئولیت حوزه علمیه کرمانشاه را به عهده داشت و حوزه خواهران را نیز در این شهر راه اندازی کرد. تلاش برای وحدت میان شیعه و اهل سنت از فعالیت‌های او بود. وی در جریان برگزاری نماز جمعه به دست سازمان مجاهدین خلق ترور شد. او یکی از امامان جمعه‌ای است که در ایران به شهدای محراب مشهورند.

زندگی نامه و تحصیلات

عطاء الله اشرفی اصفهانی در سال ۱۲۸۱ شمسی (۱۳۲۳ قمری) در خانواده‌ای روحانی در خمینی شهر اصفهان به دنیا آمد. پدرش میرزا اسدالله، ‌فرزند میرزا محمد جعفر ـ از منبریان و امامان جماعت ـ و جد بزرگش از علمای جبل عامل بوده است.[۱] تحصیلات ابتدایی و مقدماتی را در مدرسه «نوریه» یاد گرفت. در نه سالگی کتاب نصاب الصبیان را حفظ کرد. در سن ۱۲ سالگی جهت ادامه تحصیل راهی اصفهان شد و دروس ادبیات و سطح فقه و اصول و نیز یک دوره درس خارج اصول را در درس آیت الله سید مهدی درچه‌ای، آیت الله سید محمد نجف آبادی[۲]، فشارکی و آیت الله سید حسن مدرس شرکت کرد.

مهاجرت به حوزه علمیه قم

آیت الله اشرفی در سن ۲۰ سالگی برای ادامه تحصیل به قم رفت و به مدت بیست و سه سال در مدرسه رضوی و مدرسه فیضیه تحصیل کرد و در سن ۴۰ سالگی به درجه اجتهاد رسید. وی در دروس شیخ عبدالکریم حائری، سید محمد تقی خوانساری، سید صدرالدین صدر، سید محمد حجت و سید حسین بروجردی شرکت کرده و فلسفه را از سید روح الله خمینی فرا گرفت. آیت الله سید محمد تقی خوانساری به وی درجه اجتهاد داد. در دوره‌ای، اشرفی در غیاب آیت الله خوانساری و آیت الله خمینی امامت جماعت مدرسه فیضیه را بر عهده می‌گرفت. آیت الله بروجردی نیز عنایت ویژه به ایشان داشت به طوری که هر وقت اشرفی به اصفهان می‌رفت و بازمی‌گشت، آیت الله بروجردی به دیدار شاگردش به حجره او در مدرسه فیضیه می‌آمد.[۳] اشرفی اصفهانی به دستور آیت الله بروجردی از ممتحنین حوزه شد و کتاب مکاسب را از طلاب امتحان می گرفت.[۴]

سکونت در کرمانشاه

در سال ۱۳۳۵ه. ش به دستور آیت‌الله بروجردی به همراه برخی از علما به کرمانشاه هجرت کرد و با اداره حوزه علمیه تازه تاسیس آیت الله بروجردی در باختران، تدریس معارف اسلامی را با ۶۰ نفر از طلاب شروع کرد. از جمله فعالیت های وی در این دوره می‌توان به تکمیل ساخت مدرسه آیت الله بروجردی و توسعه کتابخانه آن مدرسه اشاره کرد. [۵]

اساتید

آثار

  • البیان، در موضوع علوم قرآن، به زبان فارسی.
  • تفسیر قرآن، خلاصه‌ای از تفاسیر شیعه و سنی.
  • مجمع الشتات، در اصول دین و عقاید و کلام، به زبان عربی در چهار جلد.
  • مجموعه‌ای پیرامون حروف مقطعه قرآن، به زبان فارسی.
  • کتابی در موضوع «غیبت امام عصر» (عج).[۶]

فعالیت­ها

آیت الله خمینی و آیت الله اشرفی اصفهانی.jpg
  • پس از درگذشت آیت اللّه بروجردی، اهالی غرب کشور را به تقلید از آیت الله خمینی تشویق کرد.[۷] وی از آن ایام چنین یاد می‌کنند: «اینجانب بر حسب تشخیص خود و تفحّصی هم که از شخصیت‌های بزرگ علمی نجف اشرف و حوزه علمیه قم نمودم، حضرت امام خمینی را شایسته برای مقام مقدس مرجعیت معرفی نمودم و عامه مردم را در امر تقلید به سوی ایشان سوق دادم که این موضوع، با مخالفت و کارشکنی بعضی‌ها رو به رو شد و همچنین تهدید ساواک به تبعید بنده را در پی داشت».[۸]
  • در اوایل پیروزی انقلاب، امام خمینی با شناختی که از او داشتند و به درخواست علمای کرمانشاه آیت اللّه اشرفی را به امامت جمعه آن شهر تعیین کردند.[۹]
  • اشرفی اصفهانی با شروع جنگ، به بسیج همه جانبه مردم برای حضور در جبهه پرداخت. وی در خطبه‌های نماز جمعه و پیام‌ها و مصاحبه‌های خود به حضور مردم در جبهه‌ تأکید می‌کرد. با حضور در جبهه‌ها ضمن دیدار با رزمندگان برای آنان سخنرانی می‌کرد.[۱۰] پس از آزادی قصر شیرین به آن شهر سفر کرد و دو رکعت نماز شکر در مسجد آن شهر به رسم سپاس گذاری به جای آورد. در دوم فروردین ۱۳۶۱ در قرارگاه عملیات فتح المبین حضور یافت و با پیشنهاد ایشان این عملیات به نام حضرت زهرا نام گذاری شد. پس از آزادی خرمشهر نیز در دومین سفر خود عازم اهواز شد و مردم این شهر نماز شکر را به همراه او به جای آوردند.[۱۱]

برخی از دیگر اقدامات ایشان عبارت است از:

  • توسعه مسجد آیت الله بروجردی در کرمانشاه.
  • تجدید بناء مسجد ولی عصر (ع) در خمینی شهر با مساحت بیش از ۳۰۰ متر مربع با سبک جدید.
  • ساختن مسجد امام حسین (ع) در خمینی شهر به مساحت ۲۰۰ متر مربع که در سال ۱۳۶۱ افتتاح شد.
  • تأسیس حوزه علمیه امام خمینی در کرمانشاه که در تاریخ ۲۰/۱/۱۳۶۵ افتتاح شد.
  • ساختمان مکتب الزهراء (ع) جهت تربیت خواهران و تدریس معارف اسلامی، علوم فقه و عربی که در سال ۱۳۶۱ افتتاح شده و با شروع به کار آن، بیش از ۳۰۰ خواهر مشغول تحصیل علوم دینی شدند.
  • کوشش در امور تبلیغی روحانیان و مبلغان در استان که مسئولیت آن از سوی امام خمینی به او واگذار شده بود.
  • تلاش برای وحدت بین تشیع و اهل سنت.[۱۲]

ویژگی های شخصی

ساده زیستی: اشرفی اصفهانی زندگی بسیار ساده ای داشت و بعد از پذیرفتن مسئولیت امامت جمعه کرمانشاه هم زندگی اش تغییری نکرد. او در خانه ای بسیار کوچک و قدیمی زندگی می کرد و در پاسخ به اصرار اطرافیان برای تعمیر خانه می گفتند: «خانه های مردم را هواپیماهای عراقی خراب کرده اند و بندگان خدا زیر چادرها زندگی می کنند، [آن وقت] شما می خواهید خانه را تعمیر کنید. پولی را که برای گچ می خواهید بدهید، به جنگ زده ها بدهید [که[ ثوابش خیلی بیشتر است».[۱۳]

ارتباط با خدا: فرزندش میگوید: "در مدت شانزده یا هفده سالی که با ایشان بودم، یک شب ندیدم که نماز شب ایشان ترک بشود". همچنین امام خمینی در تجلیل از او گفت: "هر وقت آقای اشرفی اصفهانی را می بینم، به یاد خدا می افتم»".[۱۴]

شهادت

آیت الله اشرفی اصفهانی در مدّت نمایندگی امام خمینی در استان کرمانشاه دوبار مورد سوء قصد قرار گرفت و در ظهر جمعه ۲۳ مهر ۱۳۶۱ در نماز جمعه مسجد جامع کرمانشاه و توسط سازمان مجاهدین خلق به شهادت رسید. پیکر او پس از تشییع در کرمانشاه و خمینی شهر در گلزار شهدای تخت فولاد اصفهان به خاک سپرده شد.[۱۵] وی بنا به وصیت خودش در تخت فولاد اصفهان و در کنار آیت‌الله سید ابوالحسن شمس‌آبادی به خاک سپرده شد. بخشی از بدن وی که بعدها پیدا شد، در گورستان باغ فردوس کرمانشاه به خاک سپرده شد.در تهران بزرگراهی به نام وی نام‌گذاری شده‌است. او یکی از امامان جمعه‌ای است که در ایران به شهدای محراب مشهورند.

امام خمینی در پیام تسلیتی خود را از ارادتمندان شهید اشرفی دانست و از صفای نفس و آرامش روح و اطمینان قلب و خالی از هواهای نفسانی و تارک هوی بودن او یاد کرده و مجاهدت‌های او را ستوده است.[۱۶]

پانویس

  1. اشرفی اصفهانی، محمد، ج اول، ص ۲۵.
  2. گلشن ابرار ، جلد ۲ ، ۱۳۸۵، ص ۹۰۱.
  3. روز‌ها و رویداد‌ها، ۱۳۷۸، ص ۱۲۱.
  4. مجله حضور، شماره ۴۶ ، ص ۲۰۷.
  5. اشرفی اصفهانی، محمد، ص ۸۱.
  6. گلشن ابرار ، جلد ۲ ، ۱۳۸۵، ص ۹۰۱.
  7. مجله حضور . شماره ۴۶. ص ۲۰۹.
  8. مجله گلبرگ . مهر ۱۳۸۲، شماره ۴۳.
  9. مجله گلبرگ . مهر ۱۳۸۲، شماره ۴۳.
  10. مجله حضور . شماره ۴۶. ص ۲۱۴.
  11. اشرفی اصفهانی، محمد، ج دوم، ص ۱۸۰.
  12. مجله مبلغان - مهر و آبان ۱۳۸۵، شماره ۸۳.
  13. مجله گلبرگ . مهر ۱۳۸۲، شماره ۴۳.
  14. مجله گلبرگ . مهر ۱۳۸۲، شماره ۴۳.
  15. اشرفی اصفهانی، محمد؛ ج دوم، ص ۱۸۰.
  16. صحیفه امام، ج۱۷، ص: ۴۹-۵۱.

منابع

  • اشرفی اصفهانی، محمد؛ محراب خونین باختران، کرمانشاه، بیتا، انتشارات سروش، ج اول.
  • روز‌ها و رویداد‌ها، مرکز فرهنگی تربیتی نور ولیت، انتشارات پیام مهدی، ۱۳۷۸.
  • مجله حضور . شماره ۴۶.
  • مجله مبلغان - مهر و آبان ۱۳۸۵، شماره ۸۳.
  • مجله گلبرگ . مهر ۱۳۸۲، شماره ۴۳.
  • جمعی از نویسندگان. گلشن ابرار ، جلد ۲ ، ۱۳۸۵، قم.
  • صحیفه امام، ج‏۱۷، ص: ۴۹-۵۱.