عبدالوهاب حسین
| فعال سیاسی و مبارز بحرینی | |
 | |
| شناسنامه | |
|---|---|
| نام کامل | عبدالوهاب حسین علی احمد اسماعیل |
| لقب | استاد • مُفجّر الثورة |
| زادروز | ۹ اکتبر سال ۱۹۵۴م |
| شهر تولد | روستای الویدرات |
| کشور تولد | بحرین |
| مذهب | شیعه |
| اطلاعات سیاسی | |
| مناصب | رهبر جنبش الوفاء الإسلامی |
عَبدُالوَهّاب حسین علی احمد اسماعیل (متولد ۱۹۵۴م) فعال سیاسی، متفکر و از رهبران مخالف نظام آل خلیفه در انقلاب ۱۴ فوریه بحرین است. او که دارای تحصیلات فلسفه و جامعهشناسی است، فعالیت دینی خود را از جوانی آغاز کرد و در دهه ۱۹۸۰م وارد سیاست شد. حسین بهعنوان مغز متفکر سیاسی بحرین، نقش کلیدی در طراحی ساختار گروههای سیاسی از جمله جمعیت الوفاق داشت اما بعداً بهدلیل اختلافات استراتژیک از آن خارج شد و «جنبش الوفاء» را در سال ۲۰۰۹م تأسیس کرد. او با اعتقاد به ولایت فقیه و ترویج اندیشههای امام خمینی، مطهری و صدر، منتقد سیاستهای بحرین مانند نادیده گرفتن دین، تفرقهافکنی مذهبی به نفع اسرائیل و آمریکا و اعطای شهروندی به سُنّیهای غیربحرینی است.
عبدالوهاب حسین در جنبش ۱۴ فوریه ۲۰۱۱م، نخستین تظاهرات را رهبری کرد و از شعار سرنگونی مسالمتآمیز نظام سخن گفت. او سه بار (۱۹۹۵، ۱۹۹۶، ۲۰۱۱) بازداشت شد و در دادگاههای نظامی نیز نظام حاکم را باطل، ناکارآمد و خائن به مردم خواند. فعالیتهای سیاسی او باعث اخراج از شغل و نهایتاً حبس ابد شده است.
اندیشهها و کنشهای انقلابی عبدالوهاب حسین
عبدالوهاب حسین علی احمد اسماعیل که در میان نیروهای انقلابی بحرین بیشتر با عنوان «استاد»[۱] و لقب «مُفَجِّر الثورة» (یعنی آغازگر انقلاب)[۲] شناخته میشود، از رهبران انقلاب ۱۴ فوریه بحرین وبنیانگذار گروه مبارز «جنبش الوفاء الإسلامی» است.[۳] از او بهعنوان یکی از برجستهترین فیلسوفان و روشنفکران بحرین یاد شده است.[۴] حسین به نظریه ولایت فقیه برای استقرار نظام دینی باور دارد و همواره در بحرین به نشر اندیشههای امام خمینی، مرتضی مطهری و سید محمدباقر صدر میپرداخت.[۵] وی به سیاستهای نظام بحرین از جمله نادیده گرفتن دین در عرصه سیاست، دامن زدن به اختلافات مذهبی به سود رژیم صهیونیستی و آمریکا، و اعطای شهروندی بحرینی به سنیهای غیربحرینی با هدف تغییر ترکیب جمعیتی اهل سنت، انتقاداتی جدی مطرح کرده است.[۶]
فعالیتهای سیاسی و تشکیلات
عبدالوهاب حسین از دهه ۱۹۸۰م به عرصه سیاست وارد شد و طراحی ساختار اولیه بسیاری از گروهها و جمعیتهای سیاسی، بهویژه جمعیت الوفاق، توسط او صورت گرفته است.[۷] با این حال، در سال ۲۰۰۳م او خواستار تحریم انتخابات پارلمانی جدید شد و هنگامی که الوفاق تصمیم به شرکت در انتخابات گرفت، از آن جدا شد.[۸] وی در سال ۲۰۰۹م گروه سیاسی «جنبش اسلامی الوفاء» را به همراه شیخ عبدالجلیل المقداد و شیخ سعید النوری تأسیس کرد[۹] که خواستار سرنگونی نظام پادشاهی و تأسیس جمهوری دموکراتیک بود.[۱۰] بیشتر افراد درگیر با الوفاء مدت کوتاهی پس از تأسیس آن دستگیر شدند.[۱۱]
در جریان انتفاضه دهه ۱۹۹۰م عبدالوهاب حسین بههمراه گروه «اصحاب المبادرة» بازداشت شد. این گروه از امیر سابق بحرین (عیسی بن سلمان) درخواست بازگشایی مجدد مجلس و احیای قانون اساسی سال ۱۹۷۳م را مطرح کردند، اما نظام به این خواستهها اعتنایی نکرد.[۱۲]
نقش در جنبش ۱۴ فوریه ۲۰۱۱
با شروع تحولات بیداری اسلامی در غرب آسیا، عبدالوهاب حسین بهعنوان یکی از رهبران بحرینی، هدایت بخشی از جنبش ۱۴ فوریه را بر عهده گرفت. وی نخستین فردی بود که در سال ۲۰۱۱ به تظاهرات علیه نظام حاکم پرداخت و از این رو در میان بخشی از مردم بحرین به آغازگر انقلاب ملقب است.[۱۳] وی در ابتدا خواهان اصلاحات در نظام بود، اما زمانی که حکومت بحرین با اقدام نظامی چندین جوان را به شهادت رساند، خواسته «سرنگونی مسالمتآمیز نظام» را در پیش گرفت.[۱۴]
راهبرد سیاسی و تحلیل از نظام
عبدالوهاب حسین ریشه جنبش ۲۰۱۱م را به دهههای ۱۹۸۰، ۱۹۹۰ و ۱۹۹۱ مرتبط میداند و حکومت را مسئول افزایش سقف خواستههای مردم و خشونت علیه آنان میشمارد. او تلاش میکند تا تقسیمبندیهای شیعه و سنی را که از سوی نظام مطرح شده بود، بیاساس دانسته و بهجای آن، قطببندی نظام در برابر مردم را جایگزین کند. وی معتقد است ساختار سیاسی حاکم برای سلطه بر مردم ناگزیر از زور، اجبار و ترساندن آنان است. حسین از زندانیان سیاسی بهعنوان «افراد شریف و کرامتمند» دفاع میکند که در این نظام استبدادی برای نیل به آزادی و کرامت، بهای سنگینی میپردازند.[۱۵]
سابقه بازداشتها
عبدالوهاب حسین در طول زندگی سیاسی خود سه بار توسط نظام بحرین بازداشت شده است:[۱۷]
- ۱۹۹۵م: در تاریخ ۱۷ مارس ۱۹۹۵م بازداشت و در تاریخ ۱۰ سپتامبر همان سال (حدود ۶ ماه) آزاد شد.[۱۸]
- ۱۹۹۶م: در تاریخ ۱۴ ژانویه ۱۹۹۶م برای بار دوم بازداشت شد و این بار تا ۵ فوریه ۲۰۰۱م، بهمدت ۵ سال، در زندان انفرادی بهسر برد.[۱۹] او نهایتاً در مارس ۲۰۰۰م آزاد شد، اما تنها یک ساعت بعد دوباره دستگیر گردید.[۲۰] سرانجام در فوریه ۲۰۰۱م و بهدنبال عفو همگانی پادشاه وقت، حَمَد بن عیسی آل خلیفه، بهعنوان بخشی از یک برنامه اصلاحات، آزاد شد.[۲۱]
- ۲۰۱۱م: در پی رهبری جنبش ۱۴ فوریه، در تاریخ ۱۷ مارس ۲۰۱۱م بازداشت شد.[۲۲] گزارش خبری سال ۲۰۱۲م نیز تأکید میکند که او بههمراه عبدالهادی الخواجه و حسن مشیمع بهدلیل درخواست برای تبدیل پادشاهی بحرین به جمهوری، به حبس ابد محکوم شد.[۲۳]
مواضع در دادگاههای نظامی
عبدالوهاب حسین در دادگاههای نظامی با صراحت از مواضع خود دفاع کرده است. او خود را «فعال سیاسی مخالف حکومت بحرین» معرفی کرده و نظام حاکم را «باطل»، «خائن» و «ناآگاه از منافع مردم» خوانده است.[۲۴] حسین انحلال مجلس ملی در ۱۹۷۵م و تعلیق قانون اساسی را «کودتایی سیاسی» علیه اکثریت مردم دانسته[۲۵] و نظام را ناتوان از بهروزرسانی ساختار سیاسی، پذیرش مدرنیته و ایجاد نهادهای قانونی توصیف کرده است.[۲۶] او برای توصیف این نظام از واژگانی چون «دیکتاتوری»، «نامشروع» و «ناکارآمد» بهره برده است.[۲۷]
واکنشها و تحرکات بینالمللی
پرونده عبدالوهاب حسین و دیگر زندانیان سیاسی بحرین همواره مورد توجه نهادهای بینالمللی بوده است. در پانزدهمین سالگرد قیام ۲۰۱۱م، پارلمان بریتانیا در یک طرح پیشنهادی (Early Day Motion) خواستار آزادی فوری زندانیان سیاسی مسن و بیمار از جمله عبدالوهاب حسین شد. همچنین محکومیتهای بینالمللی و درخواست برای اعمال تحریم علیه مقامات بحرینی مطرح شده است.[۲۸] سازمان «آمریکاییها برای دموکراسی و حقوق بشر در بحرین» (ADHRB) نیز کمپینی برای آزادی او با هشتگ #FreeHussain به راه انداخته است.[۲۹]
زندگی و تحصیلات
عبدالوهاب حسین در ۹ اکتبر سال ۱۹۵۴م در روستای الویدرات بحرین متولد شد.[۳۱] او مراحل ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان را در بحرین و دوره دانشگاه را در کویت سپری کرد و در سال ۱۹۷۷م در رشته فلسفه و جامعهشناسی از دانشگاه کویت فارغالتحصیل شد. حسین از جوانی فعالیت دینی و فرهنگی خود را آغاز کرد که شامل امامت جماعت، ارائه دروس و سخنرانیهای دینی و نیز تألیف و نویسندگی میشود.[۳۲] وی از سال ۱۹۶۹م تا ۱۹۹۲م، همراه با شیخ عیسی قاسم و شیخ عبدالامیر الجمری به فعالیت دینی و فرهنگی اشتغال داشت. پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، وی نقشی کلیدی در پاسخ به پرسشهای جوانان بحرینی برای آشنایی با ایدئولوژی انقلاب اسلامی ایفا کرد.[۳۳]
حسین متأهل و دارای پنج فرزند است. پس از فارغالتحصیلی، بهعنوان معلم و مددکار اجتماعی مشغول به کار شد.[۳۴] با این حال، او به دلیل فعالیتهای حقوق بشری خود، از سمتهایش اخراج و مجبور به بازنشستگی اجباری گردید.[۳۵]
آثار
کتابهای تألیفشده توسط عبدالوهاب حسین به این شرح است:
- إضاءات على درب سيد الشهداء
- إضاءات فكرية
- اِغتيالُ البَصيرة
- الإسلام دينُ الفطرة
- الإسلام والعلمانية
- الإنسان – رؤية قرآنية
- الجمري في كلمات أمينة وخليله
- الدولة والحكومة
- القُدس صَرخَةُ حَق
- اللامنطق في الفكر والسلوك
- المَهدوية في الفكر الولائي
- الشهادة رحلة العشق الإلهي
- تفسير سورة الضحى
- ذاكرة شَعْب
- رسولُ الرّحمة
- في رحاب أهل البيت
- في رحاب مدرسة الإمام الخميني
- قراءة في بيانات ثورة الإمام الحسين.[۳۶]
پانویس
- ↑ «استاد» آغازگر انقلاب بحرین، سایت پرسمان.
- ↑ بیگی، عبدالوهاب حسین و انقلاب ۱۴ فوریه بحرین، ۱۳۹۷ش، ص۵۷.
- ↑ درخشه و بیگی، «مطالعه تطبیقی نظریه حکومت در اندیشه عیسی قاسم و عبدالوهاب حسین»، ص۶۷.
- ↑ «Abdulwahab Husain»، مؤسسه بحرین برای حقوق و دموکراسی.
- ↑ مجیدی و بیگی، «واکاوی کنش انقلابی عبدالوهاب حسین، پیشگام جنبش ۱۴ فوریه بحرین»، ص۶۱.
- ↑ مجیدی و بیگی، «واکاوی کنش انقلابی عبدالوهاب حسین، پیشگام جنبش ۱۴ فوریه بحرین»، ص۶۱و۶۲.
- ↑ مجیدی و بیگی، «واکاوی کنش انقلابی عبدالوهاب حسین، پیشگام جنبش ۱۴ فوریه بحرین»، ص۵۹.
- ↑ «Abdulwahab Hussain: February’s Champion for Justice»، سایت سازمان آمریکاییها برای دموکراسی و حقوق بشر در بحرین (ADHRB).
- ↑ مجیدی و بیگی، «واکاوی کنش انقلابی عبدالوهاب حسین، پیشگام جنبش ۱۴ فوریه بحرین»، ص۵۹.
- ↑ «Abdulwahab Hussain: February’s Champion for Justice»، سایت سازمان آمریکاییها برای دموکراسی و حقوق بشر در بحرین (ADHRB).
- ↑ «Abdulwahab Husain»، مؤسسه بحرین برای حقوق و دموکراسی.
- ↑ درخشه و بیگی، «مطالعه تطبیقی نظریه حکومت در اندیشه عیسی قاسم و عبدالوهاب حسین»، ص۶۷.
- ↑ مجیدی و بیگی، «واکاوی کنش انقلابی عبدالوهاب حسین، پیشگام جنبش ۱۴ فوریه بحرین»، ص۶۰و۶۱.
- ↑ درخشه و بیگی، «مطالعه تطبیقی نظریه حکومت در اندیشه عیسی قاسم و عبدالوهاب حسین»، ص۶۷و۶۸.
- ↑ مجیدی و بیگی، «واکاوی کنش انقلابی عبدالوهاب حسین، پیشگام جنبش ۱۴ فوریه بحرین»، ص۶۱.
- ↑ «abdul wahab hussein»، سایت گتی ایمیجز.
- ↑ مجیدی و بیگی، «واکاوی کنش انقلابی عبدالوهاب حسین، پیشگام جنبش ۱۴ فوریه بحرین»، ص۵۹و۶۰.
- ↑ مجیدی و بیگی، «واکاوی کنش انقلابی عبدالوهاب حسین، پیشگام جنبش ۱۴ فوریه بحرین»، ص۵۹و۶۰؛ درخشه و بیگی، «مطالعه تطبیقی نظریه حکومت در اندیشه عیسی قاسم و عبدالوهاب حسین»، ص۶۷.
- ↑ درخشه و بیگی، «مطالعه تطبیقی نظریه حکومت در اندیشه عیسی قاسم و عبدالوهاب حسین»، ص۶۷.
- ↑ «Abdulwahab Husain»، مؤسسه بحرین برای حقوق و دموکراسی.
- ↑ «Abdulwahab Husain»، مؤسسه بحرین برای حقوق و دموکراسی.
- ↑ درخشه و بیگی، «مطالعه تطبیقی نظریه حکومت در اندیشه عیسی قاسم و عبدالوهاب حسین»، ص۶۷.
- ↑ «Bahrain delays verdict in protest leaders' retrial»، رویترز؛ بیگی، عبدالوهاب حسین و انقلاب ۱۴ فوریه بحرین، ۱۳۹۷ش، ص۵۲.
- ↑ درخشه و بیگی، «مطالعه تطبیقی نظریه حکومت در اندیشه عیسی قاسم و عبدالوهاب حسین»، ص۶۸.
- ↑ >مجیدی و بیگی، «واکاوی کنش انقلابی عبدالوهاب حسین، پیشگام جنبش ۱۴ فوریه بحرین»، ص۶۰.
- ↑ درخشه و بیگی، «مطالعه تطبیقی نظریه حکومت در اندیشه عیسی قاسم و عبدالوهاب حسین»، ص۶۸.
- ↑ >مجیدی و بیگی، «واکاوی کنش انقلابی عبدالوهاب حسین، پیشگام جنبش ۱۴ فوریه بحرین»، ص۶۰.
- ↑ «15th anniversary of the Bahrain pro-democracy uprising»، سایت پارلمان بریتانیا.
- ↑ «Abdulwahab Hussain: February’s Champion for Justice»، سایت سازمان آمریکاییها برای دموکراسی و حقوق بشر در بحرین (ADHRB).
- ↑ «abdul wahab hussein»، سایت گتی ایمیجز.
- ↑ مجیدی و بیگی، «واکاوی کنش انقلابی عبدالوهاب حسین، پیشگام جنبش ۱۴ فوریه بحرین»، ص۵۸؛ «Abdulwahab Husain»، مؤسسه بحرین برای حقوق و دموکراسی.
- ↑ نویدری، أعلام الثقافة الإسلامیة فی البحرین خلال ۱۴ قرناً، ۲۰۱۵م، ج۱، ص۶۷.
- ↑ مجیدی و بیگی، «واکاوی کنش انقلابی عبدالوهاب حسین، پیشگام جنبش ۱۴ فوریه بحرین»، ص۵۸و۵۹.
- ↑ «Abdulwahab Husain»، مؤسسه بحرین برای حقوق و دموکراسی.
- ↑ «Abdulwahab Hussain: February’s Champion for Justice»، سایت سازمان آمریکاییها برای دموکراسی و حقوق بشر در بحرین (ADHRB).
- ↑ «المؤلفات»، البصیرة.
منابع
- «استاد» آغازگر انقلاب بحرین، سایت پرسمان دانشگاهیان، تاریخ انتشار: ۸ مهر ۱۳۹۱ش.
- «المؤلفات»، البصیرة، تاریخ بازدید: ۱۳ خرداد ۱۴۰۵ش.
- بیگی، علیرضا، عبدالوهاب حسین و انقلاب ۱۴ فوریه بحرین، قم، شهید کاظمی، ۱۳۹۷ش.
- درخشه، جلال؛ بیگی، علیرضا، «مطالعه تطبیقی نظریه حکومت در اندیشه عیسی قاسم و عبدالوهاب حسین؛ براساس روش قصدگرای هرمنوتیک اسکینر، پژوهشهای سیاسی جهان اسلام، بهار ۱۳۹۸ - شماره ۳۰.
- مجیدی، حسن؛ بیگی، علیرضا، «واکاوی کنش انقلابی عبدالوهاب حسین، پیشگام جنبش ۱۴ فوریه بحرین، بر اساس نظریه پییر انسار»، مطالعات سیاسی جهان اسلام، زمستان ۱۳۹۸ - شماره ۳۲.
- نویدری، أعلام الثقافة الإسلامیة فی البحرین خلال ۱۴ قرناً، بیجا، مرکز أوال للدراسات و التوثیق، ۲۰۱۵م.
- «Abdulwahab Husain»، مؤسسه بحرین برای حقوق و دموکراسی، تاریخ انتشار: ۱۷ مارس ۲۰۱۱م.
- «Abdulwahab Hussain: February’s Champion for Justice»، سایت سازمان آمریکاییها برای دموکراسی و حقوق بشر در بحرین (ADHRB)، تاریخ انتشار: ۳ فوریه ۲۰۱۴م.
- «15th anniversary of the Bahrain pro-democracy uprising»، سایت پارلمان بریتانیا، تاریخ انتشار: ۹ فوریه ۲۰۲۶م.
- «abdul wahab hussein»، سایت گتی ایمیجز، تاریخ بازدید: ۱۳ خرداد ۱۴۰۵ش.