احمد مهدوی دامغانی
 | |
| شناسنامه | |
|---|---|
| زادروز | ۱۳ شهریور سال ۱۳۰۵ش |
| شهر تولد | مشهد |
| کشور تولد | ایران |
| تاریخ درگذشت | ۲۷ خرداد سال ۱۴۰۱ش |
| شهر درگذشت | فیلادلفیا |
| کشور درگذشت | آمریکا |
| آرامگاه | رواق دارالحجه در حرم امام رضا(ع) |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه امامیه |
| پیشه | استاد دانشگاه |
| اطلاعات علمی و مذهبی | |
| اساتید | میرزا مهدی اصفهانی • محمدتقی آملی • میرزا مهدی آشتیانی |
| تألیفات | از علی آموز اخلاص عمل • شاهدخت والاتبار شهربانو • گلشن معنا |
احمد مهدوی دامغانی (۱۳۰۵–۱۴۰۱ش) مجتهد، نویسنده، پژوهشگر و کارشناس ادبیات فارسی و عرب بود. او همچنین استاد پیشین دانشگاه تهران و دانشگاه هاروارد محسوب میشد. دامغانی سابقه ریاست بر کانون سردفتران اسناد رسمی ایران را داشت و پس از انقلاب اسلامی ایران، به آمریکا مهاجرت کرد و تا پایان عمر در آنجا اقامت داشت.
او از سید شهابالدین مرعشی نجفی، اجازه نقل روایت و از برخی دانشمندان و ادیبان، اجازه ادبی دریافت کرده بود.
جایگاه
احمد مهدوی دامغانی، فرزند محمدکاظم مهدوی دامغانی، که خود از مراجع تقلید مشهد[۱] و اساتید برجستهای چون سید علی سیستانی، حسین وحید خراسانی، محمدتقی شریعتی، محمد واعظزاده خراسانی و حسنعلی مروارید بود.[۲]
احمد مهدوی دامغانی پس از اتمام تحصیلات حوزوی و دانشگاهی، اجازه روایت و ادبی را از شخصیتهایی چون حائری سمنانی، سید شهابالدین مرعشی نجفی، عبدالحمید بدیعالزمانی و سید کریم امیری فیروزکوهی، اجازه روایت و اجازه ادبی دریافت کرد.[۳] او سالها در دانشگاههای هاروارد و پنسیلوانیا به تدریس ادبیات عرب، فارسی، کلام، فقه و علوم اسلامی در مقاطع دکترا و پسادکترا مشغول بود[۴] و با وجود اقامت در آمریکا، از سال ۱۳۹۲ش عضو شورای عالی علمی دایرةالمعارف بزرگ اسلامی شد و با آن همکاری داشت.[۵]
زندگینامه
احمد مهدوی دامغانی در ۱۳ شهریور ۱۳۰۵ش در مشهد متولد شد[۶] و علوم دینی را در حوزه علمیه مشهد نزد استادانی چون پدرش، میرزا مهدی اصفهانی محمدرضا خدایی دامغانی، محمدرضا خانرودی ترابی، محمدعلی مدرسی خیابانی، محمدتقی آملی، محمد روحانی، میرزا مهدی آشتیانی و اکبر داناسرشت فرا گرفت. بدیعالزمان فروزانفر و محمدتقی نیشابوری نیز از استادان او در ادبیات بودند. همدورههای او در حوزه علمیه مشهد شامل شخصیتهایی چون محمدجعفر جعفری لنگرودی، کاظم مدیرشانهچی، محمد واعظزاده، عبدالجواد فلاطوری، سید جعفر سیدان، سید علی سیستانی میشدند.[۷]
دامغانی در سال ۱۳۲۷ش مدرک لیسانس الهیات را از دانشگاه تهران دریافت کرد[۸] و سپس مقاطع تحصیلات تکمیلی و تدریس را در همان دانشگاه گذراند. او مدتی در دانشگاه مادرید اسپانیا به تدریس فقه و ادبیات فارسی و عربی پرداخت و پیش از آن نیز سردفتر اسناد رسمی در تهران بود و پس از بازگشت، ریاست کانون سردفتران اسناد رسمی ایران را بر عهده گرفت.[۹] پس از انقلاب، به اتهاماتی بازداشت و محاکمه شد اما تبرئه گردید.[۱۰] در سال ۱۳۶۶ش به آمریکا مهاجرت کرد اما ارتباط خود را با ایران حفظ کرده و در مجلات ایرانی مطلب مینوشت.[۱۱]
درگذشت
احمد مهدوی دامغانی در ۲۷ خرداد ۱۴۰۱ش در فیلادلفیای آمریکا درگذشت.[۱۲] پیکر او ۵ تیر ۱۴۰۱ش به ایران منتقل شد و روز بعد در حرم امام رضا(ع) تشییع و در رواق دارالحجة به خاک سپرده شد.[۱۳] پس از درگذشتش نیز شماری از مراجع، علما و شخصیتهای سیاسی و مذهبی، از جمله سید علی سیستانی،[۱۴] محمدجواد علوی بروجردی،[۱۵] علی کریمی جهرمی،[۱۶] سید ابراهیم رئیسی،[۱۷] سید محمد خاتمی،[۱۸] احمد مروی،[۱۹] علیاکبر ولایتی،[۲۰] دفاتر لطفالله صافی گلپایگانی و حسینعلی منتظری[۲۱] پیامهای تسلیت صادر کردند.
آثار
| بخش | عنوان اثر |
|---|---|
| مجموعه مقالات | حاصل اوقات |
| مقالاتی در حدیث دیگران | |
| یاد یاران و قطرههای باران | |
| یاد عزیزان در برگریزان | |
| در برف پیری | |
| تألیفات | از علی آموز اخلاص عمل[۲۲] |
| رساله دربارهٔ خضر[۲۳] | |
| شاهدخت والاتبار شهربانو، والده محترمه حضرت امام علی بن الحسین السجاد(ع)[۲۴] | |
| در باغ روشنایی، گزیده حقیقتالحقیقه[۲۵] | |
| گزیدهای از شعر سعدی به زبان عربی و برگردان به نثر فارسی[۲۶] | |
| گلشن معنا: مجموعهای از مدایح معصومین(ع)[۲۷] | |
| مآخذ ابیات عربی کلیله و دمنه[۲۸] | |
| مآخذ ابیات عربی مرزباننامه[۲۹] | |
| تحقیق و تصحیح | کشف الحقائق نَسَفی[۳۰] |
| المجدی فی أنساب الطّالبیّین[۳۱] | |
| نَسمةالسَّحر بذکر من تشیَّع و شعر[۳۲] | |
| دیوان خازن (عبداللّٰه بن احمد خازن)[۳۳] | |
| الوحشیات (ابوتمام)[۳۴] |
کتابشناسی
درباره زندگینامه و شخصیت احمد مهدوی دامغانی آثار متعددی منتشر شده است، از جمله:
- «آیینه در برابر خورشید»، به کوشش سیدحسین حسینی نورزاد و سید محسن علویزاده، که در اسفند ۱۳۹۹ش توسط انتشارات نی منتشر شد. این کتاب به دیدار و شناخت زندگی دکتر احمد مهدوی دامغانی اختصاص دارد و شامل یک زندگینامه مفصل از او به نقل از چند مصاحبه است.[۳۵]
- «دکتر احمد مهدوی دامغانی و میراث ادبی و فرهنگی» اثر منصور رستگار فسایی، «سایه سرو» اثر میثم کرمی و «حاصل اوقات» اثر سید علیمحمد سجادی که به زندگی و شخصیت مهدوی دامغانی پرداختهاند.
- انتشارات دی گرویتر نیز کتابی با عنوان Essays in Islamic Philology, History, and Philosophy (اقیانوس تعلیم و تربیت) به مناسبت ۹۰ سالگی مهدوی دامغانی در برلین، پایتخت آلمان، چاپ کرده است.[۳۶]
در مرداد ۱۴۰۱ش، مراسم بزرگداشتی برای مهدوی دامغانی در ایران برگزار شد که در آن، از کتاب «گلشن معنا»، اثر دامغانی، پردهبرداری شد.[۳۷]
پانویس
- ↑ «پیکر مرحوم مهدوی دامغانی فردا در حرم امام رضا (ع) به خاک سپرده میشود»، خبرگزاری شفقنا.
- ↑ طالبیان شریف، «حیات علمی و معنوی دکتر احمد مهدوی دامغانی»، ۱۴۰۱ش، ص۲۱.
- ↑ «استجازه؛ اجازات ادبی و روایی احمد مهدوی دامغانی»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «پیکر مرحوم مهدوی دامغانی فردا در حرم امام رضا (ع) به خاک سپرده میشود»، خبرگزاری شفقنا.
- ↑ «احمد مهدوی دامغانی»، مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی.
- ↑ علویزاده و حسینی نورزاده، آینهداران آفتاب، ۱۳۹۹ش، ص۲۰.
- ↑ ذوالفقاری، «حضرت استاد احمد مهدوی دامغانی، گنج زری بود در این خاکدامن»، ۱۴۰۱ش، ص۲۰۴.
- ↑ «پیکر مرحوم مهدوی دامغانی فردا در حرم امام رضا (ع) به خاک سپرده میشود»، خبرگزاری شفقنا.
- ↑ فاضل بیرجندی، «احمد مهدوی دامغانی و میراث او»، ۱۴۰۱ش، ص۳۳–۳۴.
- ↑ «مهدوی دامغانی؛ ادیب و فقیه و استادی که در دادگاه انقلاب محاکمه شد»، خبرگزاری عصرایران.
- ↑ «احمد مهدوی دامغانی، متهم به «تبلیغ اسلام آریامهری» در آمریکا درگذشت»، بیبیسی فارسی.
- ↑ «رفتگان در تبعید؛ موجسواری حکومت با مرگ نویسندگان»، بیبیسی فارسی.
- ↑ «پیکر مرحوم مهدوی دامغانی در حرم مطهر رضوی تشییع شد»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ هیئت تحریریه، «پیامهای تسلیت و همدردی به مناسبت رحلت دکتر احمد مهدوی دامغانی»، ۱۴۰۱ش، ص۳–۱۰.
- ↑ «آیتالله علوی بروجردی: مرحوم مهدوی دامغانی بحق پشتوانه استوار برای شیعیان آمریکا و مرجعی گرانبها برای اهل فضل بود»، خبرگزاری شفقنا.
- ↑ «پیام تسلیت آیتالله کریمی جهرمی در پی درگذشت دکتر مهدوی دامغانی»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ هیئت تحریریه، «پیامهای تسلیت و همدردی به مناسبت رحلت دکتر احمد مهدوی دامغانی»، ۱۴۰۱ش، ص۳–۱۰.
- ↑ «پیام تسلیت سید محمد خاتمی در پی درگذشت دکتر مهدوی دامغانی»، خبرگزاری شفقنا.
- ↑ هیئت تحریریه، «پیامهای تسلیت و همدردی به مناسبت رحلت دکتر احمد مهدوی دامغانی»، ۱۴۰۱ش، ص۳–۱۰.
- ↑ «ولایتی در پی درگذشت احمد مهدوی دامغانی تسلیت گفت»، خبرگزاری شفقنا.
- ↑ هیئت تحریریه، «پیامهای تسلیت و همدردی به مناسبت رحلت دکتر احمد مهدوی دامغانی»، ۱۴۰۱ش، ص۳–۱۰.
- ↑ «پیکر مرحوم مهدوی دامغانی فردا در حرم امام رضا (ع) به خاک سپرده میشود»، خبرگزاری شفقنا.
- ↑ «پیکر مرحوم مهدوی دامغانی فردا در حرم امام رضا (ع) به خاک سپرده میشود»، خبرگزاری شفقنا.
- ↑ فاضل بیرجندی، «احمد مهدوی دامغانی و میراث او»، ۱۴۰۱ش، ص۳۵.
- ↑ «پیکر مرحوم مهدوی دامغانی فردا در حرم امام رضا (ع) به خاک سپرده میشود»، خبرگزاری شفقنا.
- ↑ «احمد مهدوی دامغانی، متهم به «تبلیغ اسلام آریامهری» در آمریکا درگذشت»، بیبیسی فارسی.
- ↑ فاضل بیرجندی، «احمد مهدوی دامغانی و میراث او»، ۱۴۰۱ش، ص۳۵.
- ↑ فاضل بیرجندی، «احمد مهدوی دامغانی و میراث او»، ۱۴۰۱ش، ص۳۵.
- ↑ فاضل بیرجندی، «احمد مهدوی دامغانی و میراث او»، ۱۴۰۱ش، ص۳۵.
- ↑ ذوالفقاری، «حضرت استاد احمد مهدوی دامغانی، گنج زری بود در این خاکدامن»، ۱۴۰۱ش، ص۲۰۱.
- ↑ ذوالفقاری، «حضرت استاد احمد مهدوی دامغانی، گنج زری بود در این خاکدامن»، ۱۴۰۱ش، ص۲۰۱.
- ↑ فاضل بیرجندی، «احمد مهدوی دامغانی و میراث او»، ۱۴۰۱ش، ص۳۵.
- ↑ ذوالفقاری، «حضرت استاد احمد مهدوی دامغانی، گنج زری بود در این خاکدامن»، ۱۴۰۱ش، ص۲۰۱.
- ↑ ذوالفقاری، «حضرت استاد احمد مهدوی دامغانی، گنج زری بود در این خاکدامن»، ۱۴۰۱ش، ص۲۰۱.
- ↑ نجاتی، «آیینه در برابر خورشید»، ۱۴۰۱ش، ص۴۳–۴۴.
- ↑ ذوالفقاری، «حضرت استاد احمد مهدوی دامغانی، گنج زری بود در این خاکدامن»، ۱۴۰۱ش، ص۲۰۵.
- ↑ «مهدوی دامغانی به دانشگاه "هاروارد" اعتبار خاصی بخشید»، خبرگزاری ایسنا.
منابع
- «آیت الله علوی بروجردی: مرحوم مهدوی دامغانی بحق پشتوانه استوار برای شیعیان آمریکا و مرجعی گرانبها برای اهل فضل بود»، خبرگزاری شفقنا، تاریخ درج مطلب: ۲۸ خرداد ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۲۴ اسفند ۱۴۰۳ش.
- «احمد مهدوی دامغانی»، مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، تاریخ درج مطلب: بیتا، تاریخ بازدید: ۲۴ اسفند ۱۴۰۳ش.
- «احمد مهدوی دامغانی، متهم به «تبلیغ اسلام آریامهری» در آمریکا درگذشت»، بیبیسی فارسی، تاریخ درج مطلب: ۲۸ خرداد ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۲۴ اسفند ۱۴۰۳ش.
- «استجازه؛ اجازات ادبی و روایی احمد مهدوی دامغانی»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۸ مرداد ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۲۴ اسفند ۱۴۰۳ش.
- «امیرعبداللهیان درگذشت دکتر مهدوی دامغانی را تسلیت گفت»، خبرگزاری شفقنا، تاریخ درج مطلب: ۲۸ خرداد ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۲۴ اسفند ۱۴۰۳ش.
- «پیام بیت آیت الله منتظری در پی درگذشت احمد مهدوی دامغانی»، خبرگزاری شفقنا، تاریخ درج مطلب: ۲۹ خرداد ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۲۴ اسفند ۱۴۰۳ش.
- «پیام تسلیت آیت الله کریمی جهرمی درپی درگذشت دکتر مهدوی دامغانی»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲۹ خرداد ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۲۴ اسفند ۱۴۰۳ش.
- «پیام تسلیت حسن روحانی درپی درگذشت مرحوم مهدوی دامغانی»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲۹ خرداد ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۲۴ اسفند ۱۴۰۳ش.
- «پیام تسلیت سید محمد خاتمی در پی درگذشت دکتر مهدوی دامغانی»، خبرگزاری شفقنا، تاریخ درج مطلب: ۲۸ خرداد ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۲۴ اسفند ۱۴۰۳ش.
- «پیکر مرحوم مهدوی دامغانی در حرم مطهر رضوی تشییع شد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۶ تیر ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۲۴ اسفند ۱۴۰۳ش.
- «پیکر مرحوم مهدوی دامغانی فردا در حرم امام رضا(ع) به خاک سپرده میشود»، خبرگزاری شفقنا، تاریخ درج مطلب: ۵ تیر ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۲۴ اسفند ۱۴۰۳ش.
- ذوالفقاری، حسن، «حضرت استاد احمد مهدوی دامغانی، گنج زری بود در این خاکدامن»، فرهنگ قومس، شماره ۷۰، ۱۴۰۱ش.
- «رفتگان در تبعید؛ موج سواری حکومت با مرگ نویسندگان»، بیبیسی فارسی، تاریخ درج مطلب: ۱۲ شهریور ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۲۴ اسفند ۱۴۰۳ش.
- طالبیان شریف، حسن، «حیات علمی و معنوی دکتر احمد مهدوی دامغانی»، فرهنگ قومس، شماره ۷۱، ۱۴۰۱ش.
- «ظریف در پیامی درگذشت دکتر مهدوی دامغانی را تسلیت گفت»، خبرگزاری شفقنا، تاریخ درج مطلب: ۲۸ خرداد ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۲۴ اسفند ۱۴۰۳ش.
- علویزاده، سید محسن و سید حسین حسینی نورزاده، آینه در برابر خورشید، به کوشش بهمن کریمی، تهران، نشرنی، ۱۳۹۹ش.
- فاضل بیرجندی، محمود، «احمد مهدوی دامغانی و میراث او»، فرهنگ قومس، شماره ۷۱، ۱۴۰۱ش.
- «مهدوی دامغانی به دانشگاه «هاروارد» اعتبار خاصی بخشید»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۵ مرداد ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۲۴ اسفند ۱۴۰۳ش.
- «مهدوی دامغانی؛ ادیب و فقیه و استادی که در دادگاه انقلاب محاکمه شد»، خبرگزاری عصرایران، تاریخ درج مطلب: ۲۸ خرداد ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۲۴ اسفند ۱۴۰۳ش.
- نجاتی، رحمتالله، «آیینه در برابر خورشید دیدار و شناخت زندگی استاد دکتر احمد مهدوی دامغانی»، فرهنگ قومس، شماره ۷۱، ۱۴۰۱ش.
- «ولایتی در پی درگذشت احمد مهدوی دامغانی تسلیت گفت»، خبرگزاری شفقنا، تاریخ درج مطلب: ۲۸ خرداد ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۲۴ اسفند ۱۴۰۳ش.
- هیئت تحریریه، «پیامهای تسلیت و همدردی به مناسبت رحلت دکتر احمد مهدوی دامغانی»، فرهنگ قومس، شماره ۷۱، ۱۴۰۱ش.