کنگره بینالمللی میرزای نائینی
 نمایی از برگزاری کنگره میرزای نائینی در قم | |
| اطلاعات کلی | |
|---|---|
| موضوع | گرامیداشت یکصدمین سال تبعید میرزای نائینی از عراق به ایران |
| زمان | سال ۱۴۰۴ش |
| مکان | قم • مشهد • نجف • کربلا |
| برگزارکننده | حوزه علمیه قم • حوزه علمیه نجف |
| شرکتکنندگان | شخصیتهای علمی از کشورهای مختلف جهان |
| اهداف | بررسی آرا و اندیشههای کلامی، فقهی، تاریخی و حدیثی میرزای نائینی |
| وبگاه | وبسایت کنگره میرزای نائینی |
کنگره بینالمللی میرزای نائینی رویدادی علمی و فرهنگی درباره بازخوانی نقش تاریخی، علمی و ضداستعماری میرزای نائینی در تحولات سیاسی، اجتماعی و فکری جهان اسلام است که در سال ۱۴۰۴ش در ایران و عراق برگزار شد. حوزههای علمیه ایران و عراق، این کنگره را به مناسبت صدمین سال مهاجرت میرزای نائینی از عراق به ایران برگزار کردند. افتتاحیه بخش نخست این کنگره در شهر قم با پیام آیتالله سید علی خامنهای رهبر وقت جمهوری اسلامی ایران و سخنرانی آیتالله سبحانی برگزار شد و این بخش در مشهد پایان یافت. بخش دوم کنگره نیز در شهرهای نجف و کربلا برگزار گردید.
محورهای اصلی کنگره شامل بازخوانی اندیشه فقهی و سیاسی نائینی، بهویژه نظریه محدودسازی استبداد و تقیید حکومت به ضوابط دینی و مردمی، بررسی نقش ضداستعماری او در تحولات عراق و تأکید بر وحدت اسلامی بود. در ساختار علمی کنگره، کمیتههای تخصصی فقه و اصول، سیره، قرآن و حدیث و اندیشه سیاسی تشکیل شد و حدود ۷۰ مقاله علمی دریافت گردید. همچنین از مجموعه آثار ۴۱ جلدی نائینی رونمایی شد. هدف کلان کنگره، معرفی جامع شخصیت علمی نائینی، تقویت مبانی حکمرانی اسلامی و گسترش همکاری علمی حوزههای ایران و عراق عنوان شده است.
معرفی میرزای نائینی
میرزا محمدحسین غروی نائینی (۱۲۷۶-۱۳۵۵ق / ۱۲۳۹-۱۳۱۵ش)، مشهور به میرزای نائینی و محقق نائینی، از فقیهان قرن چهاردهم هجری قمری و از شاگردان میرزا محمدحسن شیرازی و استاد بسیاری از عالمان همچون سید ابوالقاسم خویی و سید محسن حکیم بود. از مهمترین تألیفات او میتوان به کتاب تنبیه الامة و تنزیه الملة اشاره کرد.
زمان و محل برگزاری کنگره
کنگره بینالمللی میرزای نائینی به مناسبت صدمین سال مهاجرت میرزای نائینی از عراق به ایران (سال ۱۳۴۱ق/۱۹۲۰م) توسط حوزههای علمیه ایران و عراق برگزار شد.[۱] نائینی که علیه استعمار انگلیس و سیاستهای ملکفیصل، از قیام مردمی عراق پشتیبانی میکرد، در اعتراض به حکومت عراق که شیخ مهدی خالصی را به حجاز تبعید کرده بودند، همراه سید ابوالحسن اصفهانی به ایران مهاجرت کرد.[۲]
بخش اول این کنگره با پیامی از سید علی خامنهای رهبر وقت جمهوری اسلامی ایران[۳] و سخنرانی جعفر سبحانی[۴] در ۱ آبان سال ۱۴۰۴ش در قم افتتاح و در ۳ آبان در مشهد پایان یافت.[۵] در پایان بخش اول کنگره، اعضای برگزارکننده به دیدار سید علی خامنهای رفتند.[۶] او در این دیدار به تجلیل از میرزای نائینی پرداخت و اندیشه سیاسی او را که مبتنی بر تشکیل حکومت اسلامی و مسئله ولایت بود، تشریح کرد.[۷]
بخش دوم کنگره در ۶ آذر سال ۱۴۰۴ش در نجف به میزبانی آستان مقدس علوی برگزار شد و اختتامیه آن نیز در ۸ آذر سال ۱۴۰۴ش در کربلا برگزار گردید.[۸]
محورهای اصلی کنگره
از محورهای اصلی کنگره میرزای نائینی، بازخوانی اندیشه سیاسی و فقهی او و نیز بررسی نقش ضداستعماری و وحدتآفرینش بود.[۹] برگزارکنندگان، مهمترین وجه فکری نائینی را آثار او درباره مشروطه و حاکمیت اسلامی، بهویژه کتاب تنبیه الامة و تنزیه الملة دانستهاند؛[۹] اثری که در آن بر محدودکردن استبداد و مقیدبودن حکومت به ضوابط الهی و مردمی تأکید شده است.[۱۰] نائینی همچنین مجلس شورای ملی را نهادی برای حفظ استقلال مردم در چارچوب دین میدانست.[۱۱] افزون بر این، او در نهضت تنباکو در کنار میرزای شیرازی حضور داشت[۱۲] و از بنیانگذاران ثورة العشرین (جنبش بیست) در عراق بود.[۱۳] در این کنگره، این وجوه مبارزاتی و تلاش او برای وحدت امت اسلامی نیز بررسی شده است.[۱۴]
ساختار علمی و پژوهشی کنگره
ریاست شورای علمی کنگره را رضا استادی و دبیرکلی کنگره را احمد فرخفال برعهده داشتند.[۱۵] در این کنگره، کمیتههای تخصصی پنجگانه (فقه و اصول، سیره و زندگینامه، قرآن و حدیث و اندیشههای سیاسی و کلامی) تشکیل شد که مقالات دریافتی را مورد ارزیابی قرار میدادند.[۱۶]
گفته شده برای این کنگره ۷۰ مقاله علمی از محققان حوزوی و دانشگاهی دریافت شده است.[۱۷] در این کنگره از مجموعه آثار ۴۱ جلدی میرزای نائینی (شامل ۴۰ جلد آثار و تقریرات فقهی و یک جلد زندگینامه تحلیلی) رونمایی شد.[۱۸]
اهداف کلان کنگره
مسئولان برگزاری کنگره میرزای نائینی، اهداف این کنگره را در موارد زیر برشمردهاند:
- معرفی همهجانبه شخصیت علمی میرزای نائینی به نسلهای جدید؛
- تقویت مبانی حکمرانی اسلامی در اندیشه سیاسی معاصر؛
- پیوند حوزههای علمیه ایران و عراق در مطالعات شیعی؛
- بازآفرینی آثار فقهی و نظری میرزای نائینی در قالب مجموعههای آموزشی.[۱۹]
پانویس
- ↑ «اعلام جزئیات کنگره میرزای نائینی در قم، مشهد، نجف و کربلا»، خبرگزاری ابنا.
- ↑ حائری، تشیع و مشروطیت...، ۱۳۶۴ش، ص۱۷۵-۱۷۸.
- ↑ «کنگره بینالمللی میرزای نائینی در قم آغاز شد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، ایرنا.
- ↑ «کنگره بینالمللی میرزای نائینی در قم آغاز شد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی، ایرنا.
- ↑ «کنگره بینالمللی مرحوم میرزای نائینی در قم و مشهد برگزار میشود»، خبرگزاری رسمی حوزه.
- ↑ «بیانات در دیدار دستاندرکاران کنگره بینالمللی میرزای نائینی»، سایت رهبری.
- ↑ «بیانات در دیدار دستاندرکاران کنگره بینالمللی میرزای نائینی»، سایت رهبری.
- ↑ «کنگره بینالمللی مرحوم میرزای نائینی در قم و مشهد برگزار میشود»، خبرگزاری رسمی حوزه.
- ↑ ۹٫۰ ۹٫۱ «کنگره بینالمللی مرحوم میرزای نائینی در قم و مشهد برگزار میشود»، خبرگزاری رسمی حوزه.
- ↑ نائینی، تنبیه الامة، ۱۳۸۲ش، ص۷۵-۷۹.
- ↑ نائینی، تنبیه الامة، ۱۳۸۲ش، ص۴۵-۴۸ و ۸۷-۸۸.
- ↑ حائری، تشیع و مشروطیت...، ۱۳۶۴ش، ص۱۵۶-۱۵۷.
- ↑ حائری، تشیع و مشروطیت...، ۱۳۶۴ش، ص۱۷۵-۱۷۸.
- ↑ «کنگره بینالمللی مرحوم میرزای نائینی در قم و مشهد برگزار میشود»، خبرگزاری رسمی حوزه.
- ↑ «اعلام جزئیات کنگره میرزای نائینی در قم، مشهد، نجف و کربلا»، خبرگزاری ابنا.
- ↑ «اعلام جزئیات کنگره میرزای نائینی در قم، مشهد، نجف و کربلا»، خبرگزاری ابنا.
- ↑ «اعلام جزئیات کنگره میرزای نائینی در قم، مشهد، نجف و کربلا»، خبرگزاری ابنا.
- ↑ «اعلام جزئیات کنگره میرزای نائینی در قم، مشهد، نجف و کربلا»، خبرگزاری ابنا.
- ↑ «کنگره بینالمللی مرحوم میرزای نائینی در قم و مشهد برگزار میشود»، خبرگزاری رسمی حوزه.
منابع
- بینالمللی میرزای نائینی در قم آغاز شد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱ آبان ۱۴۰۴ش، تاریخ بازدید: ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «کنگره بینالمللی مرحوم میرزای نائینی در قم و مشهد برگزار میشود / مرحوم نائینی فقیهی که دین را از سیاست جدا نمیدانست»، خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۲۸ مهر ۱۴۰۴ش، تاریخ بازدید: ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «اعلام جزئیات کنگره میرزای نائینی در قم، مشهد، نجف و کربلا/ ۷۰ مقاله علمی و ۴۰ جلد مجموعه آثار تدوین شد»، خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا، تاریخ درج مطلب: ۲۸ مهر ۱۴۰۴ش، تاریخ بازدید: ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ش.
- حائری، عبدالهادی، تشیع و مشروطیت در ایران و نقش ایرانیان مقیم عراق، تهران، انتشارات امیرکبیر، ۱۳۶۴ش.
- «بیانات در دیدار دستاندرکاران کنگره بینالمللی میرزای نائینی»، سایت رهبری. تاریخ درج مطلب:۳۰ مهر ۱۴۰۴ش، تاریخ بازدید: ۱۶ بهمن ۱۴۰۴ش.