پرش به محتوا

کاربر:Bazeli/صفحه تمرین۳: تفاوت میان نسخه‌ها

افزودن پیوند
از ویکی شیعه
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌ترتفاوت با ویرایش جدیدتر ←
دیداریویکی‌متن
Bazeli (بحث | مشارکت‌ها)
Automoderated users، confirmed، protected، templateeditor
۹٬۰۷۷ ویرایش‌ها
Bazeli (بحث | مشارکت‌ها)
Automoderated users، confirmed، protected، templateeditor
۹٬۰۷۷ ویرایش‌ها
خط ۳۱: خط ۳۱:


==محتوا==
==محتوا==


گفته شده در این دعا دو مطلب مهم آمده است:
گفته شده در این دعا دو مطلب مهم آمده است:
خط ۴۱: خط ۴۰:
[[عبدالله جوادی آملی|آیت‌الله جوادی آملی]] این دعا را دعای برهانی و علمی می‌داند که برخلاف بیشتر دعاها که حاوی درخواست هستند، یک برهان کلامی را برای تبیین ارتباط میان [[الوهیت]]، [[نبوت|رسالت]] و [[امامت]] و هدایت بیان می‌کند.<ref>«[https://javadi.esra.ir/fa/w/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%AC-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%D8%B3%D8%AA?p_l_back_url=%2Fsearch%3Fq%3D%25D8%25A7%25D9%258E%25D9%2584%25D9%2584%25D9%2591%25D9%2587%25D9%258F%25D9%2585%25D9%2591%25D9%258E%2B%25D8%25B9%25D9%258E%25D8%25B1%25D9%2591%25D9%2590%25D9%2581%25D9%2592%25D9%2586%25D9%2589%2B%25D9%2586%25D9%258E%25D9%2581%25D9%2592%25D8%25B3%25D9%258E%25D9%2583%25D9%258E انتظار فرج از بهترین عبادت‌هاست]»، دفتر مرجعیت؛ «[https://javadi.esra.ir/fa/w/%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%C2%AB%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%D9%85-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%86%DB%8C-%D9%86%D9%81%D8%B3%DA%A9%C2%BB-%DA%A9%D9%85%DA%A9-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D9%81%D9%87%D9%85%DB%8C%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1?p_l_back_url=%2Fsearch%3Fq%3D%25D8%25A7%25D9%258E%25D9%2584%25D9%2584%25D9%2591%25D9%2587%25D9%258F%25D9%2585%25D9%2591%25D9%258E%2B%25D8%25B9%25D9%258E%25D8%25B1%25D9%2591%25D9%2590%25D9%2581%25D9%2592%25D9%2586%25D9%2589%2B%25D9%2586%25D9%258E%25D9%2581%25D9%2592%25D8%25B3%25D9%258E%25D9%2583%25D9%258E دعای اللهم عرفنی نفسک کمک می‌کند که بفهمیم بین غدیر و سقیفه چه فرقی است]»، دفتر مرجعیت.</ref> آن برهان از این قرار است: پیامبر(ص) خلیفه خداست و انسان تا مُسْتَخْلف‌عنه (خدا) را نشناسد، خلیفه او یعنی پیامبر(ص) را نمی‌تواند بشناسد. همچنین ولی جامعه (امام معصوم) منتخب مردم نیست؛ بلکه [[خلافت|خلیفه و جانشین پیامبر(ص)]] است. ازاین‌رو، تا زمانی که پیامبر شناخته نشود، جانشنیش نیز شناخته نخواهد شد. بنابراین شناخت [[بعثت|بعثت پیامبر(ص)]] متوقف بر شناخت توحید و شناخت [[واقعه غدیر|غدیر]] مبتنی بر شناخت بعثت است.<ref>«[https://javadi.esra.ir/fa/w/%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%B3-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-1394/07/09-?p_l_back_url=%2Fsearch%3Fq%3D%25D8%25A7%25D9%258E%25D9%2584%25D9%2584%25D9%2591%25D9%2587%25D9%258F%25D9%2585%25D9%2591%25D9%258E%2B%25D8%25B9%25D9%258E%25D8%25B1%25D9%2591%25D9%2590%25D9%2581%25D9%2592%25D9%2586%25D9%2589%2B%25D9%2586%25D9%258E%25D9%2581%25D9%2592%25D8%25B3%25D9%258E%25D9%2583%25D9%258E جلسه درس اخلاق (۱۳۹۴/۷/۹)]»، دفتر مرجعیت؛ «[https://javadi.esra.ir/fa/w/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%AC-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%D8%B3%D8%AA?p_l_back_url=%2Fsearch%3Fq%3D%25D8%25A7%25D9%258E%25D9%2584%25D9%2584%25D9%2591%25D9%2587%25D9%258F%25D9%2585%25D9%2591%25D9%258E%2B%25D8%25B9%25D9%258E%25D8%25B1%25D9%2591%25D9%2590%25D9%2581%25D9%2592%25D9%2586%25D9%2589%2B%25D9%2586%25D9%258E%25D9%2581%25D9%2592%25D8%25B3%25D9%258E%25D9%2583%25D9%258E انتظار فرج از بهترین عبادت‌هاست]»، دفتر مرجعیت.</ref>
[[عبدالله جوادی آملی|آیت‌الله جوادی آملی]] این دعا را دعای برهانی و علمی می‌داند که برخلاف بیشتر دعاها که حاوی درخواست هستند، یک برهان کلامی را برای تبیین ارتباط میان [[الوهیت]]، [[نبوت|رسالت]] و [[امامت]] و هدایت بیان می‌کند.<ref>«[https://javadi.esra.ir/fa/w/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%AC-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%D8%B3%D8%AA?p_l_back_url=%2Fsearch%3Fq%3D%25D8%25A7%25D9%258E%25D9%2584%25D9%2584%25D9%2591%25D9%2587%25D9%258F%25D9%2585%25D9%2591%25D9%258E%2B%25D8%25B9%25D9%258E%25D8%25B1%25D9%2591%25D9%2590%25D9%2581%25D9%2592%25D9%2586%25D9%2589%2B%25D9%2586%25D9%258E%25D9%2581%25D9%2592%25D8%25B3%25D9%258E%25D9%2583%25D9%258E انتظار فرج از بهترین عبادت‌هاست]»، دفتر مرجعیت؛ «[https://javadi.esra.ir/fa/w/%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%C2%AB%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%D9%85-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%86%DB%8C-%D9%86%D9%81%D8%B3%DA%A9%C2%BB-%DA%A9%D9%85%DA%A9-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D9%81%D9%87%D9%85%DB%8C%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1?p_l_back_url=%2Fsearch%3Fq%3D%25D8%25A7%25D9%258E%25D9%2584%25D9%2584%25D9%2591%25D9%2587%25D9%258F%25D9%2585%25D9%2591%25D9%258E%2B%25D8%25B9%25D9%258E%25D8%25B1%25D9%2591%25D9%2590%25D9%2581%25D9%2592%25D9%2586%25D9%2589%2B%25D9%2586%25D9%258E%25D9%2581%25D9%2592%25D8%25B3%25D9%258E%25D9%2583%25D9%258E دعای اللهم عرفنی نفسک کمک می‌کند که بفهمیم بین غدیر و سقیفه چه فرقی است]»، دفتر مرجعیت.</ref> آن برهان از این قرار است: پیامبر(ص) خلیفه خداست و انسان تا مُسْتَخْلف‌عنه (خدا) را نشناسد، خلیفه او یعنی پیامبر(ص) را نمی‌تواند بشناسد. همچنین ولی جامعه (امام معصوم) منتخب مردم نیست؛ بلکه [[خلافت|خلیفه و جانشین پیامبر(ص)]] است. ازاین‌رو، تا زمانی که پیامبر شناخته نشود، جانشنیش نیز شناخته نخواهد شد. بنابراین شناخت [[بعثت|بعثت پیامبر(ص)]] متوقف بر شناخت توحید و شناخت [[واقعه غدیر|غدیر]] مبتنی بر شناخت بعثت است.<ref>«[https://javadi.esra.ir/fa/w/%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%B3-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-1394/07/09-?p_l_back_url=%2Fsearch%3Fq%3D%25D8%25A7%25D9%258E%25D9%2584%25D9%2584%25D9%2591%25D9%2587%25D9%258F%25D9%2585%25D9%2591%25D9%258E%2B%25D8%25B9%25D9%258E%25D8%25B1%25D9%2591%25D9%2590%25D9%2581%25D9%2592%25D9%2586%25D9%2589%2B%25D9%2586%25D9%258E%25D9%2581%25D9%2592%25D8%25B3%25D9%258E%25D9%2583%25D9%258E جلسه درس اخلاق (۱۳۹۴/۷/۹)]»، دفتر مرجعیت؛ «[https://javadi.esra.ir/fa/w/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%AC-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%D8%B3%D8%AA?p_l_back_url=%2Fsearch%3Fq%3D%25D8%25A7%25D9%258E%25D9%2584%25D9%2584%25D9%2591%25D9%2587%25D9%258F%25D9%2585%25D9%2591%25D9%258E%2B%25D8%25B9%25D9%258E%25D8%25B1%25D9%2591%25D9%2590%25D9%2581%25D9%2592%25D9%2586%25D9%2589%2B%25D9%2586%25D9%258E%25D9%2581%25D9%2592%25D8%25B3%25D9%258E%25D9%2583%25D9%258E انتظار فرج از بهترین عبادت‌هاست]»، دفتر مرجعیت.</ref>


براساس این دعا، بدون شناخت نبوت، امامت و ولایت نمی‌توان دین را شناخت.<ref>«[https://javadi.esra.ir/fa/w/%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%C2%AB%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%D9%85-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%86%DB%8C-%D9%86%D9%81%D8%B3%DA%A9%C2%BB-%DA%A9%D9%85%DA%A9-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D9%81%D9%87%D9%85%DB%8C%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1?p_l_back_url=%2Fsearch%3Fq%3D%25D8%25A7%25D9%258E%25D9%2584%25D9%2584%25D9%2591%25D9%2587%25D9%258F%25D9%2585%25D9%2591%25D9%258E%2B%25D8%25B9%25D9%258E%25D8%25B1%25D9%2591%25D9%2590%25D9%2581%25D9%2592%25D9%2586%25D9%2589%2B%25D9%2586%25D9%258E%25D9%2581%25D9%2592%25D8%25B3%25D9%258E%25D9%2583%25D9%258E دعای اللهم عرفنی نفسک کمک می‌کند که بفهمیم بین غدیر و سقیفه چه فرقی است]»، دفتر مرجعیت.</ref>
براساس این دعا، بدون شناخت نبوت، امامت و ولایت نمی‌توان دین را شناخت.<ref>«[https://javadi.esra.ir/fa/w/%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%C2%AB%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%D9%85-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%86%DB%8C-%D9%86%D9%81%D8%B3%DA%A9%C2%BB-%DA%A9%D9%85%DA%A9-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D9%81%D9%87%D9%85%DB%8C%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%BA%D8%AF%DB%8C%D8%B1?p_l_back_url=%2Fsearch%3Fq%3D%25D8%25A7%25D9%258E%25D9%2584%25D9%2584%25D9%2591%25D9%2587%25D9%258F%25D9%2585%25D9%2591%25D9%258E%2B%25D8%25B9%25D9%258E%25D8%25B1%25D9%2591%25D9%2590%25D9%2581%25D9%2592%25D9%2586%25D9%2589%2B%25D9%2586%25D9%258E%25D9%2581%25D9%2592%25D8%25B3%25D9%258E%25D9%2583%25D9%258E دعای اللهم عرفنی نفسک کمک می‌کند که بفهمیم بین غدیر و سقیفه چه فرقی است]»، دفتر مرجعیت.</ref> بنابراین انسان بدون ایمان به امام و معرفت او، گمراه خواهد شد. ویژگی ایمنی از گمراهی با تمسک به امام در احادیث دیگر همچون حدیث ثقلین نیز آمده است.<ref>صافی گلپایگانی، معرفت حجت خدا، ۱۳۹۲ش، ص۱۲۵.</ref>




گفته شده در این دعا، دعاکننده بی‌معرفت نسبت به خدا و پیامبر و حجت نیست؛ ازاین‌رو، مراد از طلب معرفت از خدا، یا درخواست ثبات و نگهداری آن است یا درخواست مراتب بالای معرفت و یا درخواست عنایت خاص در شناخت خداست.<ref>صافی گلپایگانی، معرفت حجت خدا، ۱۳۹۲ش، ص۹۵و۹۶ و ۱۰۲ و ۱۰۳و ۱۰۸.</ref>
گفته شده در این دعا، دعاکننده بی‌معرفت نسبت به خدا و پیامبر و حجت نیست؛ ازاین‌رو، مراد از طلب معرفت از خدا، یا درخواست ثبات و نگهداری آن است یا درخواست مراتب بالای معرفت و یا درخواست عنایت خاص در شناخت خداست.<ref>صافی گلپایگانی، معرفت حجت خدا، ۱۳۹۲ش، ص۹۵و۹۶ و ۱۰۲ و ۱۰۳و ۱۰۸.</ref>


از نظر [[لطف‌الله صافی گلپایگانی|آیت‌الله صافی گلپایگانی]]، مقصود از نبی و رسول در این دعا، شخص پیامبر اکرم(ص) و منظور از حجت، [[امام مهدی عجل الله تعالی فرجه|امام زمان(عج)]] است.<ref>صافی گلپایگانی، معرفت حجت خدا، ۱۳۹۲ش، ص۱۰۸.</ref>
از نظر [[لطف‌الله صافی گلپایگانی|آیت‌الله صافی گلپایگانی]]، مقصود از نبی و رسول در این دعا، شخص پیامبر اکرم(ص)<ref>صافی گلپایگانی، معرفت حجت خدا، ۱۳۹۲ش، ص۱۰۸.</ref> و منظور از حجت، [[امام مهدی عجل الله تعالی فرجه|امام زمان(عج)]] است؛ زیرا دعا مربوط به زمان غیبت است.<ref>صافی گلپایگانی، معرفت حجت خدا، ۱۳۹۲ش، ص۱۰۸و۱۲۴.</ref> ازاین‌رو، دعاکننده از خداوند یا درخواست معرفت کامل‌تر و مددهای غیبی دارد یا ثبات و بقای بر ولایت حضرت مهدی را طلب می‌کند؛ زیرا در دوران غیبت، ترس از تزلزل فکری و خطر انحرافات عقیدتی وجود دارد.<ref>صافی گلپایگانی، معرفت حجت خدا، ۱۳۹۲ش، ص۱۲۴.</ref>
 


==متن دعا==
==متن دعا==

نسخهٔ ‏۲۴ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۲۱

بسم الله
دعای اللهم عرفنی نفسک

معرفی و اهمیت

دعای اللهم عرفنی نفسک که دعای معرفت نامیده شده،[۱] دعایی است که زراره از امام صادق(ع)[۲] نقل کرده که برای استوار ماندن ایمان در سختی‌های دوران غیبت به خوانده شود.[۳]

این دعا از دعاهای مخصوص دوران غیبت[۴] و از مهم‌ترین دعاهایی شمرده شده که در روایات معتبر برای حفظ دین در زمان غیبت توصیه شده است.[۵]

از امام صادق(ع) نقل شده که به مداومت بر این دعا سفارش کرده‌اند.[۶] عالمانی همچون آیت‌الله بهجت[۷] و میرزا جواد ملکی تبریزی[۸] بر خواندن این دعا پس از نمازها سفارش کرده‌اند.

این دعا از دعاهای معروفی است که شیعیان در دوران غیبت بر آن مواظبت داشته[۹] و در بیشتر مساجد ایران پس از نمازهای یومیه خوانده می‌شود.

آیت‌الله جوادی آملی این دعا را دعای عالمانه و محققانه‌ای که هم سواد و علم می‌آورد و هم ثواب دارد، توصیف کرده است.[۱۰]

منابع و سند دعا

دعای اللهم عرفنی نفسک به صورت مختصر از امام صادق(ع) و به صورت مفصل از نائب دوم امام زمان(ع) نقل شده است.[۱۱] دعای مختصر در منابع دست اول شیعی همچون کتاب الکافی[۱۲] اثر کلینی (درگذشت ۳۲۹ق)، کتاب الغیبة اثر نعمانی (درگذشت ۳۶۰ق)،[۱۳] کمال الدین و تمام النعمة اثر شیخ صدوق (درگذشت ۳۸۱ق)[۱۴] و کتاب الغیبة اثر شیخ طوسی (درگذشت ۴۶۰)[۱۵] از زراره از امام صادق(ع) با سندهای گوناگون نقل شده است. دعای مفصل نیز در منابعی مانند کمال الدین و تمام النعمة[۱۶] و مصباح المتهجد اثر شیخ طوسی[۱۷] از ابن هَمّام اِسْکافی نقل شده است. ابن همام گفته است که این دعا را عَمْری برای او املا کرد و سفارش به خواندن آن کرد.[۱۸]

شیخ صدوق در کمال الدین دعای مفصل را در بخش توقیعات امام زمان(ع) نقل کرده است. مقصود از عَمْری را برخی عثمان بن سعید عَمْری، نائب اول امام زمان،[۱۹] و بعضی محمد بن عثمان عمری، نائب دوم،[۲۰] دانسته‌اند.

در دانشنامه امام مهدی(عج) آمده است که دعای مختصر، بخش نخست دعای مفصل است که خلاصه بودن و شهرت، موجب شده آن بخش به صورت مستقل در منابع روایی نقل شود. به نظر نویسندگان این دانشنامه، اصل این دعا از امام صادق(ع) است و نزد ائمه(ع) و برخی اصحاب بوده است. در دوران محمد بن عثمان عمری که آثار و فشارهای روانی و عاطفی غیبت بر شیعیان سنگینی می‌کرده، در اختیار شیعیان قرار داده شده است.[۲۱]


به گفته آیت‌الله صافی گلپایگانی، کلینی این حدیث را با دو سند، شیخ صدوق از طریق سه سند گوناگون و نعمانی نیز به یک سند متفاوت نقل کرده‌اند.[۲۲]

سندهای دعای منقول از امام صادق(ع) معتبر شمرده شده است؛[۲۳] اما علامه مجلسی در مرآة العقول، یکی از سندهای منقول در کتاب الکافی را مجهول[۲۴] و دیگری را ضعیف[۲۵] شمرده است. از نظر آیت‌الله صافی گلپایگانی، این دعا از اعتبار کافی برخوردار است؛ اما بر فرض ضعف سند، بر طبق قاعده تسامح در ادله سنن می‌توان آن را خواند.[۲۶]


گفته شده ذکر دعا جزو توقیعات امام زمان در کتاب کمال الدین اثر شیخ صدوق[۲۷] و انتسابش به امام زمان(ع) در کتاب البلد الامین اثر کَفْعَمی،[۲۸] به دلیل نقل آن از محمد بن عثمان، نائب امام زمان(ع)، است.[۲۹]

محتوا

گفته شده در این دعا دو مطلب مهم آمده است:

شناخت واقعی خدا، پیامبر(ص) و امامان، تنها با توفیق و یاری خداوند ممکن است؛

شناخت واقعی خدا با شناخت پیامبر، شناخت پیامبر با شناخت امامان و شناخت دین حقیقی تنها با شناخت امام ممکن خواهد بود.[۳۰]

آیت‌الله جوادی آملی این دعا را دعای برهانی و علمی می‌داند که برخلاف بیشتر دعاها که حاوی درخواست هستند، یک برهان کلامی را برای تبیین ارتباط میان الوهیت، رسالت و امامت و هدایت بیان می‌کند.[۳۱] آن برهان از این قرار است: پیامبر(ص) خلیفه خداست و انسان تا مُسْتَخْلف‌عنه (خدا) را نشناسد، خلیفه او یعنی پیامبر(ص) را نمی‌تواند بشناسد. همچنین ولی جامعه (امام معصوم) منتخب مردم نیست؛ بلکه خلیفه و جانشین پیامبر(ص) است. ازاین‌رو، تا زمانی که پیامبر شناخته نشود، جانشنیش نیز شناخته نخواهد شد. بنابراین شناخت بعثت پیامبر(ص) متوقف بر شناخت توحید و شناخت غدیر مبتنی بر شناخت بعثت است.[۳۲]

براساس این دعا، بدون شناخت نبوت، امامت و ولایت نمی‌توان دین را شناخت.[۳۳] بنابراین انسان بدون ایمان به امام و معرفت او، گمراه خواهد شد. ویژگی ایمنی از گمراهی با تمسک به امام در احادیث دیگر همچون حدیث ثقلین نیز آمده است.[۳۴]


گفته شده در این دعا، دعاکننده بی‌معرفت نسبت به خدا و پیامبر و حجت نیست؛ ازاین‌رو، مراد از طلب معرفت از خدا، یا درخواست ثبات و نگهداری آن است یا درخواست مراتب بالای معرفت و یا درخواست عنایت خاص در شناخت خداست.[۳۵]

از نظر آیت‌الله صافی گلپایگانی، مقصود از نبی و رسول در این دعا، شخص پیامبر اکرم(ص)[۳۶] و منظور از حجت، امام زمان(عج) است؛ زیرا دعا مربوط به زمان غیبت است.[۳۷] ازاین‌رو، دعاکننده از خداوند یا درخواست معرفت کامل‌تر و مددهای غیبی دارد یا ثبات و بقای بر ولایت حضرت مهدی را طلب می‌کند؛ زیرا در دوران غیبت، ترس از تزلزل فکری و خطر انحرافات عقیدتی وجود دارد.[۳۸]


متن دعا

در منابع حدیثی آمده است که زراره گفت شنیدم که امام صادق(ع) می‌فرماید: برای آن جوان، پیش از قیامش غیبتی است. گفتم چرا؟ فرمود: از بیم جانش. سپس فرمود: ای زراره! او کسی است که انتظارش را می‌کشند و او همان است که در تولدش تردید می‌شود. برخی می‌گویند پدرش بی‌جانشین درگذشت و بعضی می‌گویند هنوز در شکم مادرش است و برخی می‌گویند او دو سال پیش از درگذشت پدرش به دنیا آمد و او همان است که انتظارش را می‌کشند جز آنکه خداوند دوست دارد شیعه را بیازماید. این هنگام است که باطل‌اندیشان، شک می‌کنند. ای زراره! گفتم: فدایت شوم اگر آن زمان را درک کردم چه کنم؟ فرمود: «ای زراره! هنگامی که آن زمان را درک کردی، این دعا را بخوان: «اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی نَفْسَکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی نَفْسَکَ لَمْ أَعْرِفْ نَبِيَّکَ اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی رَسُولَکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی رَسُولَکَ لَمْ أَعْرِفْ حُجَّتَکَ اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی حُجَّتَکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی حُجَّتَکَ ضَلَلْتُ عَنْ دِینِی؛ خدایا خود را به من بشناسان؛ زیرا اگر خود را به من نشناسانی، پیامبرت را نمی‌شناسم. خدایا پیامبرت را به من بشناسان؛ زیرا اگر رسولت را به من نشناسانی، حجّت‌ات را نخواهم شناخت. خدایا حجّت‌ات را به من بشناسان؛ زیرا اگر حجّتت را به من نشناسانی، از دین خود گمراه می‌شوم».[۳۹]

متن طریق دیگر با اندک اختلافی این‌گونه است: «اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی نَفْسَكَ فَإِنَّكَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی نَفْسَكَ لَمْ أَعْرِفْکَ اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی نَبِيَّکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی نَبِيَّکَ لَمْ أَعْرِفْهُ قَطُّ ...».[۴۰]

تک‌نگاری

افزون بر شرح این دعا در لابلای متون و سخنرانی‌ها، کتاب‌های مستقلی نیز در شرح آن نگارش شده است از جمله:

  • «معرفت حجت خدا؛‌ شرح دعای اللهم عرفنی نفسک» اثر لطف‌الله صافی گلپایگانی، از مراجع تقلید شیعه، است که در شرح دعای مختصر اللهم عرفنی نفسک نگارش شده است. در این کتاب پس از بررسی سندی دعا، در دو بخش به لغات دعا و تفسیر دعا پرداخته شده است.[۴۱] این کتاب توسط ناشران مختلفی چون انتشارات جمکران و دفتر تنظیم و نشر آثار آیت‌الله صافی منتشر شده است.
  • «فرهنگ انتظار؛ شرح دعای مشهور غیبت حضرت مهدی(عج)»، اثر سید عبدالله فاطمی‌نیا. نویسنده در این اثر پس از مباحث مقدماتی درباره مفهوم و فواید دعا، به بررسی سندی دعا و شرح محتوای آن براساس آیات و احادیث پرداخته است. این کتاب شرح دعای مبسوطی است که جزو توقیعات امام زمان(ع) نقل شده و ابتدای آن دعای اللهم عرفنی نفسک است.

پانویس

  1. ↑ محمدی ری‌شهری، دانشنامه امام مهدی بر پایه قرآن، حدیث و تاریخ، ۱۳۹۳ش، ج۵، ص۴۱۴ و ۴۱۵ و ج۶،‌ ص۲۶۰؛ صافی گلپایگانی، معرفت حجت خدا، ۱۳۹۲ش، ص۶۳؛ محمدی ری‌شهری، شرح زیارت جامعه کبیره، ۱۳۹۰ش، ص۳۰۴.
  2. ↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۳۳۷.
  3. ↑ محمدی ری‌شهری، شرح زیارت جامعه کبیره، ۱۳۹۰ش، ص۳۰۴.
  4. ↑ «انتظار فرج از بهترین عبادت‌هاست»، دفتر مرجعیت.
  5. ↑ «اللهم عرفنی حجتک»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت‌الله شبیری زنجانی.
  6. ↑ شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ۱۳۹۵ق، ج۲، ص۳۴۲.
  7. ↑ «عکس نوشت معرفت به نورانیت اهل‌بیت(ع)»، مرکز تنظیم و نشر آثار آیت‌الله بهجت.
  8. ↑ محمدی ری‌شهری، شرح زیارت جامعه کبیره، ۱۳۹۰ش، ص۳۰۵.
  9. ↑ صافی گلپایگانی، معرفت حجت خدا، ۱۳۹۲ش، ص۲۰.
  10. ↑ «جلسه درس اخلاق (۱۳۹۴/۷/۹)»، دفتر مرجعیت.
  11. ↑ محمدی ری‌شهری، دانشنامه امام مهدی(عج)، ۱۳۹۳ش، ج۶،‌ ص۲۷۰.
  12. ↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۳۳۷، حدیث ۵ و ۳۴۲، حدیث ۲۹.
  13. ↑ نعمانی،‌ کتاب الغیبة، ۱۳۹۷ق، ص۱۱۶.
  14. ↑ شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ۱۳۹۵ق، ج۲، ص۳۴۲ و ۳۴۳.
  15. ↑ شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ۱۴۱۱ق، ص۳۳۴.
  16. ↑ شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ۱۳۹۵ق، ج۲، ص۵۱۲-۵۱۵.
  17. ↑ شیخ طوسی، مصباح المتهجد،‌ ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۴۱۱-۴۱۶.
  18. ↑ شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ۱۳۹۵ق، ج۲، ص۵۱۲؛ شیخ طوسی، مصباح المتهجد،‌ ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۴۱۱.
  19. ↑ صافی گلپایگانی، معرفت حجت خدا، ۱۳۹۲ش، ص۲۳؛ فاطمی‌نیا، فرهنگ انتظار، ۱۳۷۵ش، ص۹و ۱۰.
  20. ↑ محمدی ری‌شهری، دانشنامه امام مهدی(عج)، ۱۳۹۳ش، ج۶،‌ ص۲۷۰.
  21. ↑ محمدی ری‌شهری، دانشنامه امام مهدی(عج)، ۱۳۹۳ش، ج۶،‌ ص۲۷۰ و ۲۷۱.
  22. ↑ صافی گلپایگانی، معرفت حجت خدا، ۱۳۹۲ش، ص۲۱.
  23. ↑ صافی گلپایگانی، معرفت حجت خدا، ۱۳۹۲ش، ص۲۳و۲۴؛ محمدی ری‌شهری، دانشنامه امام مهدی(عج)، ۱۳۹۳ش، ج۵، ص۴۱۵ و ۴۱۷.
  24. ↑ مجلسی، مرآة العقول، ۱۴۰۴ق، ج۴،‌ ص۳۹.
  25. ↑ مجلسی، مرآة العقول، ۱۴۰۴ق، ج۴،‌ ص۵۹.
  26. ↑ صافی گلپایگانی، معرفت حجت خدا، ۱۳۹۲ش، ص۲۴.
  27. ↑ شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ۱۳۹۵ق، ج۲، ص۵۱۲.
  28. ↑ کفعمی، البلد الامین و الدرع الحصین‏، ۱۴۱۸ق، ص۳۰۶.
  29. ↑ محمدی ری‌شهری، دانشنامه امام مهدی(عج)، ۱۳۹۳ش، ج۶،‌ ص۲۷۰ و ۲۷۱.
  30. ↑ «اللهم عرفنی حجتک»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت‌الله شبیری زنجانی.
  31. ↑ «انتظار فرج از بهترین عبادت‌هاست»، دفتر مرجعیت؛ «دعای اللهم عرفنی نفسک کمک می‌کند که بفهمیم بین غدیر و سقیفه چه فرقی است»، دفتر مرجعیت.
  32. ↑ «جلسه درس اخلاق (۱۳۹۴/۷/۹)»، دفتر مرجعیت؛ «انتظار فرج از بهترین عبادت‌هاست»، دفتر مرجعیت.
  33. ↑ «دعای اللهم عرفنی نفسک کمک می‌کند که بفهمیم بین غدیر و سقیفه چه فرقی است»، دفتر مرجعیت.
  34. ↑ صافی گلپایگانی، معرفت حجت خدا، ۱۳۹۲ش، ص۱۲۵.
  35. ↑ صافی گلپایگانی، معرفت حجت خدا، ۱۳۹۲ش، ص۹۵و۹۶ و ۱۰۲ و ۱۰۳و ۱۰۸.
  36. ↑ صافی گلپایگانی، معرفت حجت خدا، ۱۳۹۲ش، ص۱۰۸.
  37. ↑ صافی گلپایگانی، معرفت حجت خدا، ۱۳۹۲ش، ص۱۰۸و۱۲۴.
  38. ↑ صافی گلپایگانی، معرفت حجت خدا، ۱۳۹۲ش، ص۱۲۴.
  39. ↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۳۳۷، حدیث ۵.
  40. ↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۳۴۲، ح۲۹.
  41. ↑ صافی گلپایگانی، معرفت حجت خدا، ۱۳۹۲ش، ص۲۴و۴۵.

منابع

  • «اللهم عرفنی حجتک»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت‌الله شبیری زنجانی، تاریخ بازدید: ۳ تیر ۱۴۰۳ش.
  • «انتظار فرج از بهترین عبادت‌هاست»، دفتر مرجعیت علمی و دینی آیت‌الله جوادی آملی، تاریخ درج مطلب: ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۵ش، تاریخ بازدید: ۳ تیر ۱۴۰۳ش.
  • «جلسه درس اخلاق (۱۳۹۴/۷/۹)»، دفتر مرجعیت علمی و دینی آیت‌الله جوادی آملی، تاریخ بازدید: ۳ تیر ۱۴۰۳ش.
  • «دعای اللهم عرفنی نفسک کمک می‌کند که بفهمیم بین غدیر و سقیفه چه فرقی است»، دفتر مرجعیت علمی و دینی آیت‌الله جوادی آملی، تاریخ درج مطلب: ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۶ش، تاریخ بازدید: ۳ تیر ۱۴۰۳ش.
  • شیخ صدوق، محمد بن علی بن بابویه، کمال الدین و تمام النعمة، تحقیق و تصحیح علی‌اکبر غفاری، تهران، اسلامیه، چاپ دوم، ۱۳۹۵ق.
  • شیخ طوسی، محمد بن حسن، مصباح المتهجّد و سلاح المتعبّد،‌ بیروت، مؤسسة فقه الشيعة، چاپ اول، ۱۴۱۱ق.
  • شیخ طوسی، محمد بن حسن، الغیبة، تحقیق و تصحیح عبادالله تهرانى و على‌احمد ناصح، قم، دار المعارف الإسلامیة، چاپ اول، ۱۴۱۱ق.
  • صافی گلپایگانی، لطف‌الله، معرفت حجت خدا (شرح دعای اللهم عرفنی نفسک)، قم، دفتر تنظیم و نشر آثار آیت‌الله صافی گلپایگانی، ۱۳۹۲ش/۱۴۳۵ق.
  • «عکس نوشت معرفت به نورانیت اهل‌بیت(ع)»، مرکز تنظیم و نشر آثار آیت‌الله بهجت، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۳ تیر ۱۴۰۳ش.
  • کفعمی، ابراهیم بن علی عاملی، البلد الامین و الدرع الحصین‏، بیروت، مؤسسه الاعلمی، چاپ اول، ۱۴۱۸ق.
  • کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق و تصحیح علی‌اکبر غفاری و محمد آخوندی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق.
  • مجلسی، محمدباقر، مرآة العقول فی شرح اخبار آل الرسول، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ دوم، ۱۴۰۴ق.
  • محمدی ری‌شهری، محمد، دانشنامه امام مهدی(عج) بر پایه قرآن، حدیث و تاریخ، با همکاری سید محمدکاظم طباطبایی، ترجمه عبدالهادی مسعودی، قم، دار الحدیث، چاپ اول، ۱۳۹۳ش.
  • محمدی ری‌شهری، محمد، شرح زیارت جامعه کبیره یا تفسیر قرآن ناطق، قم، دار الحدیث، چاپ سوم، ۱۳۹۰ش.
  • نعمانی،‌ محمد بن ابراهیم، کتاب الغیبة، تحقیق و تصحیح علی‌اکبر غفاری، تهران،‌ نشر صدوق، چاپ اول، ۱۳۹۷ق.
برگرفته از «https://fa.wikishia.net/w/index.php?title=کاربر:Bazeli/صفحه_تمرین۳&oldid=1265388»