زین‌العابدین قربانی
 | |
| شناسنامه | |
|---|---|
| زادروز | ۱۳۱۲ش |
| شهر تولد | روستای پنچاه از توابع آستانه اشرفیه |
| کشور تولد | ایران |
| تاریخ درگذشت | ۲۰ مهر ۱۴۰۵ش |
| شهر درگذشت | لاهیجان |
| کشور درگذشت | ایران |
| آرامگاه | آستان سلطان سید جلال الدین اشرف(ع) |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه |
| اطلاعات سیاسی | |
| مناصب | امامت جمعه لاهیجان و رشت، نمایندگی مردم گیلان در مجلس خبرگان رهبری، نمایندگی در دوره دوم مجلس شورای اسلامی |
| اطلاعات علمی و مذهبی | |
| اساتید | حسین بروجردی، امام خمینی، امام موسی صدر |
| تألیفات | تفسیر جامع آیات الاحکام (۱۲ جلد)، منشور مملکت‌دارى در نامه امام على به مالک اشتر، فلسفه آفرینش انسان |
زین‌العابدین قربانی (۱۳۱۲–۱۴۰۵ش) فقیه، مفسر و نماینده خبرگان رهبری در گیلان بود. او تحصیلات دینی را در لاهیجان آغاز کرد و در حوزه علمیه قم، دروس سطح، خارج فقه و اصول، تفسیر و فلسفه را نزد استادانی چون حسین بروجردی، امام خمینی، علامه طباطبایی، امام موسی صدر فراگرفت.
قربانی در دوران پهلوی با پیوستن به فدائیان اسلام وارد فعالیت‌های سیاسی شد و چندین بار بازداشت گردید. پس از انقلاب اسلامی ایران، افزون بر مسئولیت‌های متعددی از جمله امامت جمعه رشت و لاهیجان و نمایندگی مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان رهبری، از مؤسسان دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان و آسایشگاه سالمندان و معلولان شرق گیلان نیز بود.
از آثار او می‌توان به «منشور مملکت‌داری در نامه امام علی به مالک اشتر» و «حکومت اسلامی و ولایت فقیه» و «نقش سینما در زندگى و تمدن جدید» اشاره کرد. قربانی در پاسخ به انتشار کتاب «بت‌شکن» که با هدف بی‌اعتبار کردن کتاب الکافی، اثر شیخ کلینی تألیف شده بود، کتاب «علم حدیث» را تالیف کرد.
زین العابدین قربانی در مهرماه ۱۴۰۵ش فوت کرد و در آستانه اشرفیه، امامزاده سید جلال‌الدین اشرف به خاک سپرده شد.
معرفی اجمالی
زین‌العابدین قربانی در سال ۱۳۱۲ش در روستای پَنچاه از توابع آستانه اشرفیه متولد شد.[۱] وی تحصیلات علوم دینی را در سال ۱۳۲۷ش در مدرسه علمیه لاهیجان آغاز کرد و در سال ۱۳۲۹ش برای تکمیل دروس مقدمات و سطح به حوزه علمیه قم رفت.[۲] او دروس سطح را نزد اساتیدی از جمله امام موسی صدر، سید رضا صدر، مشکینی، منتظری و دروس خارج فقه و اصول را نزد حسین بروجردی و امام خمینی فرا گرفت.[۳] به گفته او فلسفه و تفسیر را نزد علامه طباطبایی آموخت.[۴]
قربانی از جمله مؤسسان دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان[۵] و نیز از آسایشگاه سالمندان و معلولین شهرستان لاهیجان بود.[۶] ایشان با اهتمام ویژه به تفسیر قرآن و شرح نهج البلاغه، طی حدود هزار جلسه به شرح نهج البلاغه پرداختند و پس از انتقال به رشت، جلسات تفسیر ماه رمضان ایشان از شبکه باران پخش شد.[۷]
زین العابدین قربانی در مهر ۱۴۰۵ش به دلیل بیماری و کهولت سن درگذشت و در جوار آستان سلطان سید جلال الدین اشرف به خاک سپرده شد.[۸]
فعالیت‌های سیاسی و فرهنگی
قربانی از سال ۱۳۳۱ش با پیوستن به فدائیان اسلام به رهبری نواب صفوی وارد فعالیت‌های سیاسی شد.[۹] وی در دوران مبارزه با حکومت پهلوی، به‌دلیل سخنرانی‌های ضدحکومتی چندین بار بازداشت و زندانی شد.[۱۰] قربانی با تأسیس «انجمن بحث و انتقاد مذهبی» در شهرهای شرق گیلان، جلساتی با حضور دانش‌آموزان، دبیران و جوانان برگزار می‌کرد که در آنها مسائل مذهبی، مبارزه با بهائیت و انتقاد از سیاست‌های فرهنگی حکومت مطرح می‌شد.[۱۱] زین العابدین قربانی افزون بر اعترض به برخورد مأموران حکومت با طلاب و مردم، از نفوذ اقتصادی غرب و نقش آن در عقب‌ماندگی ایران انتقاد داشت.[۱۲] قربانی با استناد به نظر آیت‌الله گلپایگانی، مردم را به قطع ارتباط مالی با بانکی فراخواند که به گفته وی، دو سوم سهام آن در اختیار بهاییان بود.[۱۳]
زین العابدین قربانی در سال ۱۳۴۴ش جلساتی با حضور اندیشمندان و با نظارت شهید بهشتی «درباره حکومت اسلامی از دیدگاه فقه شیعه» بحث و گفتگو می‌کرد.[۱۴] او همچنین به دعوت مرتضی مطهری، امامت جماعت مسجد حضرت ابوالفضل تهران(واقع در خیابان ستارخان فعلی) را برعهده گرفت، اما با دستور ساواک از این سمت برکنار شد.[۱۵] بر اساس گزارش‌های ساواک، قربانی در جمع‌آوری کمک‌های مالی برای شیعیان و مبارزان لبنان نیز فعالیت داشت.[۱۶]
قربانی با هدف تأمین منابع مالی پایدار برای اداره مصلی و حمایت از فعالیت‌های فرهنگی، مجتمع آدینه را احداث کرد؛ اما کوتاهی برخی پیمانکاران سبب مشکلاتی اجتماعی و مانع تحقق کامل اهداف اقتصادی آن شد.[۱۷]
مسئولیت‌ها
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مسئولیت‌هایی متعددی را بر عهده داشت.
- امامت جمعه لاهیجان و رشت، نمایندگی مردم گیلان در مجلس خبرگان رهبری
- نمایندگی در دوره دوم مجلس شورای اسلامی
- ریاست کمیته‌های انقلاب اسلامی شرق گیلان
- ریاست دادگاه‌های انقلاب اسلامی استان گیلان
- ریاست کمیسیون فرهنگ و هنر اسلامی مجلس.[۱۸] وی همچنین در دانشگاه‌‌های تهران، دانشگاه آزاد اسلامی شرق گیلان نیز تدریس داشت و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان بود.[۱۹]
فعالیت علمی
زین العابدین قربانی از سال ۱۳۳۶ش، هم‌زمان با تحصیل و تبلیغ دینی، به تألیف کتاب و مقاله و همکاری با مؤسسات علمی قم و تهران همچون معارف جعفری و در راه حق پرداخت.[۲۰] از زین العابدین قربانی ۴۵ اثر منتشر شده و تعدادی کتاب در دست چاپ است.[۲۱] ۵ کتاب او در دانشگاه‌ها و حوزه‌های علمیه به‌عنوان کتاب‌های درسی به‌شمار می‌رود.[۲۲] او علاوه بر تألیف فردی در نگارش گروهی کتاب نیز مشارکت داشت و با همکاری افرادی همچون مکارم شیرازی علی حجتی کرمانی عباسعلی عمید زنجانی آثاری درباره «زن و انتخابات» و «از اسلام چه می‌دانید؟» نوشت.[۲۳] قربانی کتاب «السلام العالمی والاسلام» اثر سید قطب را با همکاری هادی خسروشاهی ترجمه کرد.[۲۴]
از زین العابدین قربانی ۱۴۳ مقاله در موضوعات فلسفه و کلام، علوم قرآنی و حدیث، ادیان و مذاهب، عرفان و علوم تربیتی منتشر شده است.[۲۵] از جمله مقالات منتشر شده عبارتند از؛ «ضرورت وجود حکومت از دیدگاه نهج البلاغه»، «خلقت ارواح، قبل از ابدان از دیدگاه شیخ مفید (ره) و دیگران»، «اسلام و آزادی: رفتار انسانی مسلمین با پیروان مذاهب دیگر»، «علل دیگر قانون تعدد زوجات؟»[۲۶]
کتاب‌ها
از جمله کتاب‌های زین العابدین قربانی عبارتند از؛
- تفسیر جامع آیات الاحکام (۱۲ جلد)
- منشور مملکت‌دارى در نامه امام على به مالک اشتر
- نقش سینما در زندگى و تمدن جدید
- اسلام و حقوق بشر
- تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامى
- فلسفه آفرینش انسان
- حکومت اسلامى و ولایت فقیه
- جبر و اختیار
- جهان‌بینى امام على(ع) در خطبه اول نهج‌البلاغه
- بزرگترین بیمارى قرن بیستم.[۲۷]
از دیگر آثار او کتاب «اخلاق و تعلیم و تربیت اسلامی از نگاه امام علی(ع)» است که به زبان انگلیسی ترجمه شد و در برخی دانشگاه‌ها برای تدریس متون انگلیسی مورد استفاده قرار گرفت.[۲۸] قربانی کتاب «علم حدیث» را در پاسخ به انتشار کتاب «بت‌شکن» با هدف بی‌اعتبار کردن کتاب الکافی، اثر شیخ کلینی، تألیف کرد. این کتاب در حوزه علمیه قم در ردیف کتاب‌های درسی مدرسه علمیه الزهرای قم قرار گرفت.[۲۹] وی همچنین سوره‌هایی از قرآن، از جمله رعد و کهف را تفسیر کرده که برخی از این تفاسیر در دست انتشار است.[۳۰]
او همچنین تصحیح، تعلیق و مقدمه کتاب‌های زیر را نیز انجام داده است؛
- گوهر مراد
- اربعین حدیث
- پیشینه تاریخی و فرهنگی لاهیجان و بزرگان آن
- مناجات شعبانیه
- زیارت امین‌الله
- قرآن و سنن الهی
- یادنامه حکیم فیاض لاهیجی
- دیوان و تذکره حزین لاهیجی.[۳۱]
پانویس
- ↑ «زندگینامه خودنوشت آیت الله زین العابدین قربانی»، سایت رنگ ایمان.
- ↑ «زندگینامه خودنوشت آیت الله زین العابدین قربانی»، سایت رنگ ایمان.
- ↑ «زندگینامه خودنوشت آیت الله زین العابدین قربانی»، سایت رنگ ایمان.
- ↑ «زندگینامه خودنوشت آیت الله زین العابدین قربانی»، سایت رنگ ایمان.
- ↑ «تاریخچه و معرفی دانشگاه لاهیجان»، دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان.
- ↑ «مؤسسات مردم نهاد حوزه حمایت و توانمندسازی سالمندان»، پایگاه شورای ملی سالمندان.
- ↑ «زندگینامه آیت الله زین العابدین قربانی»، پایگاه اندیشوران.
- ↑ «زین العابدین قربانی»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه.
- ↑ «زین العابدین قربانی»، راسخون.
- ↑ «زین العابدین قربانی»، راسخون.
- ↑ «مبارزات آیت‌الله زین‌العابدین قربانی در اسناد ساواک»، مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
- ↑ «مبارزات آیت‌الله زین‌العابدین قربانی در اسناد ساواک»، مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
- ↑ «مبارزات آیت‌الله زین‌العابدین قربانی در اسناد ساواک»، مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
- ↑ «زین العابدین قربانی»، راسخون.
- ↑ «زین العابدین قربانی»، راسخون.
- ↑ «مبارزات آیت‌الله زین‌العابدین قربانی در اسناد ساواک»، مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
- ↑ «حوزه علمیه امیرالمومنین(ع) قطب فرهنگی شمال کشور است»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «نگاهی کوتاه به زندگی آیت‌الله زین‌العابدین قربانی»، مرکز بررسی اسناد تاریخی.
- ↑ «نگاهی کوتاه به زندگی آیت‌الله زین‌العابدین قربانی»، مرکز بررسی اسناد تاریخی.
- ↑ «زندگینامه آیت الله زین العابدین قربانی»، پایگاه اندیشوران.
- ↑ «زندگینامه آیت الله زین العابدین قربانی»، پایگاه اندیشوران.
- ↑ «زندگینامه آیت الله زین العابدین قربانی»، پایگاه اندیشوران.
- ↑ «زندگینامه آیت الله زین العابدین قربانی»، پایگاه اندیشوران.
- ↑ س
- ↑ «قربانی، زین العابدین»، سایت نورمگز.
- ↑ «قربانی، زین العابدین»، سایت نورمگز.
- ↑ «نگاهی کوتاه به زندگی آیت‌الله زین‌العابدین قربانی»، مرکز بررسی اسناد تاریخی.
- ↑ «زندگینامه آیت الله زین العابدین قربانی»، پایگاه اندیشوران.
- ↑ «زندگینامه آیت الله زین العابدین قربانی»، پایگاه اندیشوران.
- ↑ «زندگینامه آیت الله زین العابدین قربانی»، پایگاه اندیشوران.
- ↑ «قربانی، زین العابدین»، سایت دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری.
منابع
- «تاریخچه و معرفی دانشگاه لاهیجان» سایت دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان، تاریخ بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
- «حوزه علمیه امیرالمومنین(ع) قطب فرهنگی شمال کشور است خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: ۴ مرداد ۱۳۹۳ش، تاریخ بازدید ۲۹ مهر ۱۵۰۵ش.
- «زندگینامه خودنوشت آیت الله زین العابدین قربانی»، سایت رنگ ایمان، تاریخ درج مطلب: ۲۲ خرداد ۱۴۰۰ش، تاریخ بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
- «زین العابدین قربانی»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۱۹ آذر ۱۳۹۹ش، تاریخ بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
- «زین العابدین قربانی»، سایت راسخون، تاریخ بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
- «زندگینامه آیت الله زین العابدین قربانی» پایگاه اندیشوران، تاریخ درج مطلب: ۲۶ آذر ۱۳۹۳ش، ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
- «قربانی، زین العابدین»، سایت نورمگز، تاریخ بازدید، ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
- «قربانی، زین العابدین»، سایت دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری، تاریخ بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
- «مبارزات آیت‌الله زین‌العابدین قربانی در اسناد ساواک؛ از توجه به مسائل اقتصادی و جوانان تا مبارزه با بهائیت»، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۲۲ مهر ۱۴۰۵ش، تاریخ بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
- «مؤسسات مردم نهاد حوزه حمایت و توانمندسازی سالمندان»، پایگاه شورای ملی سالمندان، تاریخ بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
- «نگاهی کوتاه به زندگی آیت‌الله زین‌العابدین قربانی»، مرکز بررسی اسناد تاریخی، تاریخ درج مطلب: ۲۹ مرداد ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.