طلقاء

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

طُلَقاء، به معنای آزادشدگان، گروهی از قریش و دشمنان پیامبر(ص) بودند که او پس از فتح مکه از مجازاتشان صرف‌نظر کرد. ابوسفیان و معاویه ازجمله برجسته‌ترین طلقاء بودند. امام علی(ع) در جنگ با معاویه، طلقاء را کسانی معرفی کرد که همواره با اسلام دشمنی کرده و از روی اکراه ایمان آوردند. حضرت زینب(س) هنگام اسارت در شام، یزید را ابن طلقاء (فرزند آزادشدگان) خطاب کرد. برخی از مورخان به بنی‌امیه لقب حزب الطلقاء داده‌اند.

اسیران آزاد‌شده

طُلَقاء، ‌به معنای اسیرانی که آزاد شده‌اند،[۱] به گروهی از قریش گفته می‌شد که بعد از فتح مکه، با آنکه مستحق مجازات دانسته شدند، توسط پیامبر(ص) آزاد شدند.[۲] ابوسفیان، سهل بن عمرو، حُوَیطب بن عبد العُزَّی، معاویة بن ابی‌سفیان و ازجمله آنان بودند.[۳] نوشته‌اند که طلقاء پیش از فتح مکه می‌گفتند محمد را با قومش رها کنید. اگر بر آنها غلبه کرد ما هم اسلام می‌آوریم و اگر آنها بر محمد پیروز شدند قومش ما را از دست او نجات خواهند داد.[۴]

پس از خطاب پیامبر(ص) این عنوان به بنی‌امیه اطلاق می‌شد. حضرت زینب(س) در دوران اسارت بعد از کربلا در خطبه‌ای خطاب به یزید او را ابن الطلقاء خطاب کرد.[۵]در دوره‌های بعدی برخی به بنی‌امیه حزب الطلقاء می‌گفتند.[۶]

تعبیر علی(ع) از طلقاء

علی(ع) در جنگ صفین خطاب به یارانش، طلقاء را این‌گونه معرفی می‌کند: «آماده جنگ با دشمنانی باشید که از طلقاء و فرزندانشان هستند. آنان کسانی‌اند که با اکراه، اسلام آورده و همواره با اسلام در حال جنگ بوده‌اند.»[۷] علی(ع) آنها را دشمن قرآن، سنت پیامبر و اهل بدعت و رشوه معرفی کرده است.[۸]

بلاذری از عمر بن خطاب نقل می‌کند، او صلاحیت طلقاء و فرزندانشان را برای حکومت رد کرده است.[۹]

پانویس

  1. طبری،‌ تاریخ الأمم و الملوک، ‌۱۳۸۷ش، ج۳، ص۶۱.
  2. مقریزی، إمتاع الأسماع، ۱۴۲۰ق، ج۸، ص۳۸۸.
  3. تهرانی، امام‌شناسی، ۱۴۲۶ق، ج۱۸، ص۲۸۰.
  4. تهرانی، امام‌شناسی، ۱۴۲۶ق، ج۱۸، ص۲۸۰.
  5. طبرسی، الإحتجاج، ۱۴۰۳ق، ج۲، ص۳۰۸.
  6. جوادی، «طلقاء و نقش آنان در تاریخ اسلام»، ص۲.
  7. دینوری، الامامه والسیاسه، ۱۴۱۰ق، ص۱۷۸.
  8. دینوری، الامامه والسیاسه، ۱۴۱۰ ق، ص۱۷۸.
  9. بلاذری، جمل من انساب الاشراف، ج ۱۰، ص۴۳۴-۴۳۵

منابع

  • ابن قتیبة الدینوری، عبدالله بن مسلم، الإمامة و السیاسة المعروف بتاریخ الخلفاء، تحقیق: علی شیری، بیروت، دارالأضواء، الطبعة الأولی، ۱۴۱۰ق.
  • جوادی، سید مهدی، «طلقاء و نقش آنان در تاریخ اسلام»، در مجله پژوهش‌نامه تاریخ، شماره ۱۲، پاییز ۱۳۸۷ش.
  • حسینی تهرانی، سید محمدحسین، امام‌شناسی، مشهد، نشر علامه طباطبایی، چاپ سوم، ۱۴۲۶ق.
  • طبرسی، احمد بن علی، الإحتجاج علی أهل اللجاج، مشهد، نشر مرتضی،‌ چاپ اول، ۱۴۰۳ق.
  • طبری، محمد بن جریر، تاریخ الأمم و الملوک،‌ بیروت، دار التراث، چاپ دوم‌، ۱۳۷۸ش.
  • مقریزی، تقی‌­الدین، إمتاع الأسماع، بیروت، دار­­­الکتب العلمیة، چاپ اول، ۱۴۲۰ق.

پیوند به بیرون