بنی‌مروان

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

بنی‌مروان از تیره‌های بنی‌امیه و فرزندان مروان بن حکم. مروان و فرزندانش سال‌ها بر تمام سرزمین‌های اسلامی حکومت کردند. حکومت آنان توسط مروان آغاز و در سال ۱۳۲ هجری خاتمه یافت. پس از آن، شخصی به نام عبدالرحمن الداخل از نوادگان مروان، در اندلس حکومت تازه‌ای را تأسیس کرد که قرن‌ها ادامه داشت. امام سجاد(ع) و امام باقر(ع) توسط خلفای بنی‌مروان به شهادت رسیدند.

بنی مروان

حاکمان

عنوان


مروان بن حکم
عبدالملک بن مروان
ولید بن عبدالملک
سلیمان بن عبدالملک
عمر بن عبدالعزیز
یزید بن عبدالملک
هشام بن عبدالملک
ولید بن یزید
یزید بن ولید
ابراهیم بن الولید
مروان بن محمد

دورهٔ سلطنت


۶۴-۶۵
۶۵-۸۶
۸۶-۹۶
۹۶-۹۹
۹۹-۱۰۱
۱۰۱-۱۰۵
۱۰۵-۱۲۵
۱۲۵-۱۲۶
۱۲۶-۱۲۶
۱۲۶-۱۲۷
۱۲۷-۱۳۲

وزرا و امرای سرشناس

عبیدالله بن زیاد
حجاج بن یوسف ثقفی

رویدادهای مهم

قیام مختار
قیام زید بن علی

مروان بن حکم

نوشتار اصلی: مروان بن حکم

مروان بن حکم بن ابی العاص بن امیه در کودکی به همراه پدرش حکم بن ابی‌العاص به طائف تبعید شد.[۱] آنان توسط خلیفه سوم بخشیده شده و به مدینه بازگشتند.[۲] مروان با این‌که با امام علی(ع) بیعت کرد، اما بیعت خود را شکست و به مخالفان امام(ع) ملحق شد.[۳] در جنگ جمل و صفین در مقابل امام علی(ع) قرار گرفت[۴] و همچنین مانع دفن پیکر امام حسن(ع) کنار جدش، پیامبر(ص) شد.[۵]

مروان چهارمین خلیفه اموی بود که پس از کناره‌گیری معاویه بن یزید از حکومت، به خلافت رسید[۶] و پس از چند ماه، در سال ۶۵ قمری، وفات یافت.[۷]



حکومت بر جهان اسلام

پس از پایان خلافت معاویه بن یزید بن معاویه، مردم با مروان بن حکم بیعت کردند و حکومت بنی‌امیه از فرزندان ابوسفیان به مروان رسید.[۸] پس از مروان، فرزندان و نوادگان او به خلافت رسیدند.[۹] امام سجاد(ع)[۱۰] و امام باقر(ع)[۱۱] توسط بنی‌مروان شهید شدند و امام صادق(ع) نیز در دوران بنی‌مروان زیسته است.[۱۲]

در نهایت مروان بن محمد آخرین خلیفه مروانی در سال ۱۳۲هجری قمری توسط بنی‌عباس کشته شد و قدرت از بنی‌امیه به بنی‌عباس رسید.[۱۳]

حکومت بر اندلس

در سال ۱۳۲ هجری، حکومت بنی‌امیه از بین رفت و بنی‌عباس قدرت اول جهان اسلام شد. با این حال شخصی به نام عبدالرحمان بن معاویه بن هشام بن عبدالملک معروف به «عبدالرحمن الداخل» نجات پیدا کرد و بعد از مدتی به سمت اندلس رفته و در آنجا حکومت جدیدی را تاسیس کرد.[۱۴] در سال سیصد شخصی ملقب به الناصر لدین الله که از نسل عبدالرحمن الداخل و حاکم اندلس بود، به جهت ضعیف شدن حکومت بغداد، ادعای خلافت اسلامی کرده و خود را امیر المومنین نامید.[۱۵] این طایفه قرن‌ها بر اندلس و شمال افریقا حکومت کرد.[۱۶]

پانویس

  1. ابن الأثیر، أسدالغابة، ۱۴۰۹ق، ج۴، ص۳۶۸
  2. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۳۶۰
  3. ابن قتیبة الدینوری، الإمامة و السیاسة، ۱۴۱۰ق، ج۱، ص۷۳.
  4. ابن‌حجر، الإصابه، ۱۴۱۵ق، ج۶، ص۲۰۴.
  5. بلاذری، أنساب الأشراف، ۱۴۱۷ق، ج۳، ص۶۱.
  6. زرکلی، الأعلام، ۱۹۸۹م، ج۷، ص۲۰۷
  7. ابن سعد، الطبقات الکبری، ۱۴۱۸ق، ج۵، ص۳۱
  8. دینوری، الأخبار الطوال، ۱۳۶۸ش، ص۲۸۵.
  9. مسعودی، مروج‏ الذهب، ۱۴۰۹ق، ج۴، ص۲۹۴.
  10. مجلسی، بحار الأنوار، ۱۴۰۳ق، ج۹۵، ص۱۹۹.
  11. مجلسی، بحار الأنوار، ۱۴۰۳ق، ج۴۶، ص۲۱۷.
  12. قمی، تفسیر قمی، ۱۴۰۴ق، ج۲، ص۲۸۴.
  13. مقدسی، البدء و التاريخ، ج۶، ص۷۰-۷۳.
  14. ابن‏ خلدون، تاريخ‏ ابن‏ خلدون، ۱۴۰۸ق، ج۴، ص۱۵۴-۱۵۵.
  15. ذهبی، تاريخ‏ الإسلام، ۱۴۰۹ق، ج۲۵، ص۲۳۷.
  16. سعیدیان، عبدالرحمان الداخل و تاسیس سلسله اموی اندلس، مجله مسکویه، ص۹۶.

منابع

  • ابن اثیر جزری، علی بن محمد، اسد الغابة فی معرفة الصحابة، دار الفکر، بیروت، ۱۴۰۹ق.
  • ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، الاصابة فی تمییز الصحابة، تحقیق: عبد الموجود، عادل احمد، معوض، علی محمد، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، ۱۴۱۵ق.
  • ابن خلدون، عبد الرحمن بن محمد، دیوان المبتدأ و الخبر فی تاریخ العرب و البربر و من عاصرهم من ذوی الشأن الأکبر(تاریخ ابن خلدون‏)، تحقیق خلیل شحادة، بیروت، دار الفکر، چاپ دوم، ۱۴۰۸ق.
  • ابن سعد کاتب واقدی، محمد بن سعد‏، الطبقات الکبری‏، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ دوم، ۱۴۱۸ق.
  • ‌ابن عبدالبر، یوسف بن عبد الله‏، الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، تحقیق: البجاوی، علی محمد، دار الجیل، بیروت، چاپ اول، ۱۴۱۲ق.
  • ابن قتیبه دینوری، عبد الله بن مسلم‏، الامامة و السیاسة، تحقیق: شیری، علی، دارالأضواء، بیروت، چاپ اول، ۱۴۱۰ق.
  • بلاذری، احمد بن یحیی، انساب الاشراف، تحقیق: زکار، سهیل، زرکلی، ریاض، بیروت، دار الفکر، چاپ اول، ۱۴۱۷ق.
  • دینوری، ابو حنیفه احمد بن داود، الاخبار الطوال، قم، منشورات الرضی، ۱۳۶۸ق.
  • ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، تحقیق: تدمری، عمر عبد السلام، دار الکتاب العربی، بیروت، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق.
  • زرکلی، خیر الدین، الاعلام، بیروت، دار العلم للملایین، چاپ هشتم، ۱۹۸۹م.
  • سعیدیان، عبدالرحمان الداخل و تاسیس سلسله اموی اندلس، مجله مسکویه، تابستان ۱۳۸۵ش.
  • قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، محقق و مصحح: موسوی جزائری، سید طیب،‏ دار الکتاب، قم، چاپ سوم، ۱۴۰۴ق.
  • مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق.
  • مسعودی، ابو الحسن علی بن الحسین، مروج الذهب و معادن الجوهر، تحقیق: داغر، اسعد، دار الهجرة، قم، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق.
  • مقدسی، مطهر بن طاهر، البدء و التاریخ، مکتبة الثقافة الدینیة، بور سعید، بی‌تا.