منیره گرجی‌فرد

از ویکی شیعه
منیره گرجی‌فرد
اطلاعات فردی
تاریخ تولد ۱۳۰۸ش
محل زندگی تهران
اطلاعات علمی
محل تحصیل تهران
تألیفات نگرش قرآن به حضور زن در تاریخ انبیاء
فعالیت‌های اجتماعی-سیاسی
سیاسی عضو مجلس خبرگان قانون اساسی

مُنیره گرجی‌فرد (تولد ۱۳۰۸ش)، قرآن‌پژوه و تنها نماینده زن مجلس خبرگان قانون اساسی بود. گرجی نخستین سازمان غیردولتی در حوزه تخصصی زنان را با عنوان مؤسسه مطالعات و تحقیقات زنان، تأسیس کرد. گرجی در هشتمین دوره انتخاب خادمان قرآن کریم (۱۳۸۰ش) به عنوان خادم قرآن انتخاب شد. در سال ۱۳۸۴ش نیز با تصویب هیئت‌وزیران جمهوری اسلامی ایران، نشان دولتی «درجه سوم مهر» به وی اعطا شد.

از گرجی کتاب نگرش قرآن به حضور زن در تاریخ انبیاء به چاپ رسید. این کتاب به معرفی زنان مؤمن و کافر که نامشان در قرآن آمده، می‌پردازد.

جایگاه و اهمیت

منیره گرجی‌فرد، قرآن‌پژوه و تنها نماینده زن مجلس خبرگان قانون اساسی بود. گرجی‌فرد پس از پیروزی انقلاب ایران، با اصرار سید محمد حسینی بهشتی، رییس وقت دیوان عالی کشور، وارد عرصه انتخابات مجلس خبرگان قانون اساسی شد.[۱] او به عنوان تنها زن عضو این مجلس از سوی مردم تهران انتخاب شد گرچه برخی با حضور او مخالفت کرده بودند.[۲] او در تدوین و تصویب اصول مربوط به زنان و خانواده در قانون اساسی نقش داشت.[۳] به گفته منیره گرجی، علت کاندیداتوری او در انتخابات مجلس خبرگان قانون اساسی، مصاحبه زنانی از گروه مجاهدین خلق بود که نظرات غیراسلامی داشتند و می‌خواستند با آن نظرات به مجلس بروند.[۴] وی برای جلوگیری از ورود آنها به مجلس خبرگان کاندیدای انتخابات مجلس خبرگان قانون اساسی شد.[۵]

فعالیت‌های سیاسی و مذهبی

شروع فعالیت‌های گرجی از ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ش بود. وی جلسه‌های قرآنی در تهران برپا کرد که این جلسات هر چند در قالب جلسات اجتماعی، تفسیر و احکام تشکیل می‌شد؛ اما شکل سیاسی به خود گرفته بود.[۶] همچنین به عنوان سخنران به دیگر شهرها از جمله همدان، دعوت می‌شد.[۷] به گفته گرجی‌فرد، سید محمود طالقانی، مفسّر قرآن، پیش از انقلاب اسلامی ایران از او خواسته بود در جلسات همراهش بوده و پاسخگوی سؤالات بانوان باشد.[۸]

گرجی‌فرد پس از پایان مجلس خبرگان قانون اساسی، به طور کامل از مسائل سیاسی کناره‌گیری کرده[۹] و در حوزه علمیه خدیجه کبری(س) تهران به تدریس فقه، تفسیر، احکام و اخلاق مشغول شد و در مرکز تربیت معلم شهید رجایی نیز درس عرفان امام خمینی را تدریس می‌کرد.[۱۰] منیره گرجی همچنین نخستین سازمان غیردولتی در حوزه تخصصی زنان را با عنوان مؤسسه مطالعات و تحقیقات زنان، تأسیس کرده‌ است.[۱۱] او هم‌چنین در کنفرانس‌های بین‌المللی با موضوعات زن نیز شرکت داشته است.[۱۲]

اندیشه‌ها

منیره گرجی: «هرکسی توانایی انجام مسئولیت ریاست جمهوری را داشته باشد، می‌تواند رئیس‌جمهور شود و بین زن و مرد فرقی نیست.».[۱۳]

گرجی در مصاحبه با روزنامه شرق، به بیان برخی دیدگاه‌های خود پرداخت. وی در این مصاحبه، اجباری بودن حجاب از نظر قرآن را رد کرده و معتقد است باید برای انسان شأن قائل بود و به او دستور اجباری نداد و خداوند نیز در پاسخ به پیامبر می‌گوید در راه ایمان آوردن هیچ زور و اجباری نیست. به گفته گرجی، قرآن مردانه نیست؛ بلکه مردانه تفسیرش کرده‌اند.[۱۴]

گرجی درباره رئیس‌جمهوری زنان و شرط رجل سیاسی بودن برای کاندیداتوری انتخابات ریاست جمهوری، معتقد است هرکسی توانایی انجام این مسئولیت را داشته باشد، می‌تواند رئیس‌جمهور شود و بین زن و مرد فرقی نیست.[۱۵] وی برای این منظور به دیدار امام خمینی در قم نیز رفته بود؛ اما در نهایت مجلس به وجود این شرط (رجل سیاسی) در قانون رأی داد.[۱۶]

زندگی‌نامه و تحصیلات

منیره گرجی‌فرد یا منیره گرجی ــ با نام اصلیِ منیره علی ــ در سال ۱۳۰۸ش در تهران به دنیا آمد.[۱۷] تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در تهران گذراند و در پانزده سالگی ازدواج کرد و دارای سه فرزند دختر است.[۱۸] وی از ۹ سالگی شروع به آموختن قرآن کرده و بعدها به تفسیر علاقه‌مند شد.[۱۹] به گفته خودش، گرچه درس فقه خوانده اما طلبه نبوده‌است.[۲۰]

کتاب نگرش قرآن به حضور زن

کتاب نگرش قرآن به حضور زن در تاریخ انبیاء که در ۱۲ فصل توسط گرجی تألیف شده، هم زنان مؤمن و وارسته تاریخ پیامبران را معرفی می‌کند و هم زنان کافر را.[۲۱] روش كار در مرحله اول، بيان آیه‌های قرآن و سپس شرح و تفسير آنهاست.[۲۲] این اثر حاصل یک دوره تحقیق مرکز مطالعات و تحقیقات زنان درباره زنانی است که نامشان در قرآن آمده و در سال ۱۳۷۳ش توسط انتشارات سازمان تبلیغات اسلامی به چاپ رسید.[۲۳] همچنین این کتاب به زبان‌های عربی و انگلیسی توسط انتشارات بین‌المللی الهدی در سال ۱۳۸۷ش منتشر شد.[۲۴]

مراسم نکوداشت

مراسم نکوداشت منیره گرجی‌فرد با حضور معاون وقت امور زنان و خانواده نهاد ریاست‌جمهوری، رییس وقت سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران و جمعی از اندیشمندان، صاحب‌نظران و چهره‌های برجسته علمی و فرهنگی ۳۰ فروردین ۱۳۹۵ش در تالار قلم کتابخانه ملی ایران برگزار شد.[۲۵]

جایزه‌ها

منیره گرجی در هشتمین دوره انتخاب خادمان قرآن کریم (۱۳۸۰ش)، در بخش گسترش مفاهیم قرآنی به عنوان خادم قرآن انتخاب شد.[۲۶] همچنین در ۱۷ خرداد ۱۳۸۴ش با تصویب هیئت‌وزیران جمهوری اسلامی ایران، نشان دولتی «درجه سوم مهر»[یادداشت ۱] به وی اعطا شد.[۲۸]

پانویس

  1. «منیره گرجی‌فرد، تنها زن تدوینگر قانون اساسی»، روزنامه اعتماد، ص۹.
  2. «منیره گرجی‌فرد، تنها زن تدوینگر قانون اساسی»، روزنامه اعتماد، ص۹.
  3. «منیره گرجی‌فرد، تنها زن تدوینگر قانون اساسی»، روزنامه اعتماد، ص۹؛ نگاه کمید به: خلیلی و صالح نیا، «مسئله زن در نگرش خبرگان قانون اساسی».
  4. «منیره گرجی‌فرد، تنها زن تدوینگر قانون اساسی»، روزنامه اعتماد، ص۹.
  5. «منیره گرجی‌فرد، تنها زن تدوینگر قانون اساسی»، روزنامه اعتماد، ص۹.
  6. «گفتگو با خانم منیره گرجی»، ص۳۱.
  7. «نپذیرفتند کلمه «رجال» حذف شود»، روزنامه شرق، ص۶.
  8. «نپذیرفتند کلمه «رجال» حذف شود»، روزنامه شرق، ص۶.
  9. «نپذیرفتند کلمه «رجال» حذف شود»، روزنامه شرق، ص۶.
  10. «نپذیرفتند کلمه «رجال» حذف شود»، روزنامه شرق، ص۶.
  11. «تجلیل از «منیره گرجی»تنها نماینده زن مجلس خبرگان/مولاوردی:هنوز آنچنان که باید به نقش زن توجه نمی شود»، خبرآنلاین.
  12. «گفتگو با خانم منیره گرجی»، ص۳۴.
  13. «نپذیرفتند کلمه «رجال» حذف شود»، روزنامه شرق، ص۶.
  14. «نپذیرفتند کلمه «رجال» حذف شود»، روزنامه شرق، ص۶.
  15. «نپذیرفتند کلمه «رجال» حذف شود»، روزنامه شرق، ص۶.
  16. «نپذیرفتند کلمه «رجال» حذف شود»، روزنامه شرق، ص۶.
  17. «منیره گرجی‌فرد، تنها زن تدوینگر قانون اساسی»، روزنامه اعتماد، ص۹.
  18. «ناگفته‌های تنها زن تاریخ خبرگان»، وبگاه نشریه زن در توسعه و سیاست.
  19. «نپذیرفتند کلمه «رجال» حذف شود»، روزنامه شرق، ص۶.
  20. «نپذیرفتند کلمه «رجال» حذف شود»، روزنامه شرق، ص۶.
  21. گرجی، نگرش قرآن به حضور زن در تاریخ انبیاء، مقدمه.
  22. گرجی، نگرش قرآن به حضور زن در تاریخ انبیاء، مقدمه.
  23. گرجی، نگرش قرآن به حضور زن در تاریخ انبیاء، مقدمه.
  24. گرجی، نگرش قرآن به حضور زن در تاریخ انبیاء، مقدمه.
  25. «مراسم نکوداشت استاد قرآن‌پژوه، سرکار منیر گرجی»، وبگاه ایکنا.
  26. «بیانیه هیأت داوران هشتمین دوره انتخاب خادمان قرآن کریم»، ص۴.
  27. «آیین‌نامه اعطای نشان‌های دولتی»، وبگاه شناسنامه قانون.
  28. «اعطای نشان دولتی درجه سوم مهر به خانم منیر علی (گرجی)»، وبگاه مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
  1. نشان مهر از نشان‌های افتخار در ایران است که براساس ماده ۱۸ آیین‌نامه اعطای نشان‌های دولتی، به زنانی اعطا می‌شود که در یکی از زمینه‌های زیر منشأ آثار ارزنده باشند:
    • مشارکت سازنده و فعال در امور اجتماعی، اقتصادی و سیاسی
    • معرفی الگوی زن مسلمان در جامعه و تلاش برای تبیین و ترویج مبانی عقیدتی و اجتماعی آن
    • ارائه عملی الگوی مادر یا همسر نمونه به ویژه در میان مادران و همسران شهدا، جانبازان و آزادگانی که با فداکاری در حفظ و تحکیم خانواده، در زمینه‌های فرهنگی، آموزشی یا پژوهشی خدمات برجسته‌ای را ارائه نموده باشند
    • ابراز شایستگی در عرصه‌های بین‌المللی به نحوی که موجب افتخار برای کشور و معرف شخصیت زن در جمهوری اسلامی ایران باشد.[۲۷]

منابع

جستارهای وابسته