باب (بابالله)
بابالله به معنای «درِ خدا»، لقبی است که براساس آیات و روایات اسلامی به پیامبر اکرم(ص)، امام علی(ع) و سایر ائمه اطهار(ع) اطلاق شده است. این لقب بیانگر آن است که ایشان، راههای ورود و رسیدن به سوی خداوند متعال هستند و برای حرکت در مسیر کمال و هدایت الهی، باید از طریق ایشان گام برداشت.[۱] تعابیر مشابهی مانند «ابواب» (درها)،[۲] «ماء» (آب حیاتبخش)،[۳] «باب حطه» (درِ آمرزش)،[۴] «سبیل» (وسیله)،[۵] و «صراط مستقیم» (راه مستقیم)[۶] نیز برای تأکید بر همین جایگاه اهلبیت(ع) به کار رفتهاند.
در آیه ۱۸۹ سوره بقره، واژه «أَبْوابِها» به امامان شیعه تفسیر شده که دروازهٔ ورود به علم پیامبرند.[۷] همچنین واژه «ماء» در آیه ۳۰ سوره ملک به امامان(ع) تفسیر شده که سرچشمهٔ حیات معنوی و راه هدایت هستند.[۸] عنوان «باب حطه» نیز در روایات شیعه[۹] و سنی[۱۰] برای امامان(ع) به کار رفته که ورود از آن موجب نجات است و آنان بهعنوان «باب حطهٔ امت اسلام» و «باب ناطق و صادق» که و برتر از باب حطهٔ بنیاسرائیلاند.[۱۱]
در روایتی از امام باقر(ع)، پیامبر(ص) تنها راه و درِ رسیدن به خدا معرفی شده است.[۱۲] امام علی(ع) نیز با تعابیری چون «درِ گشودهٔ الهی»،[۱۳] «باب هدایت و بهشت»،[۱۴] «باب خدا و باب خود»[۱۵] و «باب مدینهٔ علم پیامبر»[۱۶] مورد اشاره قرار گرفتهاند. اهلبیت(ع) نیز بهعنوان »ابواب اللّه»، «صراط مستقیم» و «درهای ورود» به دین و راه دسترسی به خدا شناخته شدهاند.[۱۷]

پانویس
- ↑ صفار، بصائر الدرجات، ۱۴۰۴ق، ص۴۹۹.
- ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۴۰۸ق، ج۲، ص۵۰۹.
- ↑ مجلسی، بحار الانوار، ۱۴۰۳ق، ج۲۴، ص۱۰۰.
- ↑ هیتمی، الصواعق المحرقه، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۴۴۷.
- ↑ صفار، بصائر الدرجات، ۱۴۰۴ق، ص۱۹۹.
- ↑ شیخ صدوق، معانی الاخبار، ۱۴۰۳ق، ص۳۵؛ شیبانی، نهج البيان عن كشف معاني القرآن، ۱۳۷۷ش، ج۴، ص۳۸۵
- ↑ برای نمونه نگاه کنید به: طبرسی، مجمع البیان، ۱۴۰۸ق، ج۲، ص۵۰۹؛کوفی، تفسیر فرات الکوفی، ۱۴۱۰ق، ص۶۳-۶۴.
- ↑ عروسی حویزی، تفسیر نور الثقلین، ۱۴۱۵ق، ج۵، ص۳۸۷؛ گنابادی، تفسیر بیان السعادة فی مقامات العبادة، ۱۴۰۸ق، ج۴، ص۱۹۴.
- ↑ صدوق، الامالی، ۱۳۷۶ش، ص۷۴، ح۶.
- ↑ طبرانی، المعجم الصغیر، ۱۴۰۵ق، ج۲، ص۸۲.
- ↑ سیوطی، الدرالمنثور، ۱۴۰۴ق، ج۱، ص۷۱؛ مجلسی، بحار الانوار، ۱۴۰۳ق، ج۲۳، ص۱۱۹-۱۲۵.
- ↑ صفار، بصائر الدرجات، ۱۴۰۴ق، ص۱۹۹.
- ↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۴۳۷.
- ↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۳۸۸ـ۳۸۹.
- ↑ مجلسی، بحار الانوار، ۱۴۰۳ق، ج۲۶، ص۲۶۳.
- ↑ حاکم نیشابوری، المستدرک علی الصحیحین، ۱۴۱۱ق، ج۳، ص۱۲۶.
- ↑ شریف الرضی، نهج البلاغه (للصبحی صالح)، ۱۴۱۴ق، حطبه ۱۵۴؛مجلسی، بحار الانوار، ۱۴۰۳ق، ج۲۴، ص۱۲.
منابع
- حاکم حسکانی، عبیدالله بن عبدالله، شواهد التنزیل، مترجم: احمد روحانی، قم، دارالهدی، ۱۳۸۰ش.
- سیوطی، عبدالرحمن بن ابیبکر، الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور، قم، مکتبة آیتالله المرعشی النجفی(ره)، ۱۴۰۴ق.
- شریف الرضی، محمد بن حسین، نهج البلاغة (للصبحی صالح)، قم، نشر هجرت، چاپ اول، ۱۴۱۴ق.
- شیبانی، محمد بن حسن، نهج البیان عن کشف معانی القرآن، بهتحقیق: حسین درگاهی، قم، نشر الهادی، چاپ اول، ۱۳۷۷ش.
- شیخ صدوق، محمد بن علی، معانی الأخبار، بهتحقیق علیاکبر غفاری، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول، ۱۴۰۳ق.
- شیخ صدوق، محمد بن علی، الامالی، تحقیق محمدباقر کمرهای، تهران، کتابچی، ۱۳۷۶ش.
- صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، قم، مکتبة آیةالله المرعشی النجفی، چاپ دوم، ۱۴۰۴ق.
- طبرانی، سلیمان بن احمد، المعجم الصغیر، تحقیق محمد شکور محمود الحاج أمریر، بیروت-عمان، دار عمار، چاپ اول، ۱۴۰۵ق.
- طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تصحیح: فضلالله یزدی طباطبایی، بیروت، دار المعرفة، ۱۴۰۸ق.
- عروسی حویزی، عبد علی بن جمعه، تفسیر نور الثقلین، تحقیق: سید هاشم رسولی محلاتی،قم، نشر اسماعیلیان، چاپ چهارم، ۱۴۱۵ق.
- کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تصحیح: علیاکبر غفاری و محمد آخوندی، تهران، دار الکتب الاسلامیة، ۱۴۰۷ق.
- کوفی، فرات بن ابراهیم، تفسیر فرات الکوفی، بهتصحیح: محمد کاظم، تهران، وزارة الثقافة و الإرشاد الإسلامی. مؤسسة الطبع و النشر، چاپ اول، ۱۴۱۰ق.
- گنابادی، سلطان محمد، تفسیر بیان السعادة فی مقامات العبادة، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، چاپ دوم، ۱۴۰۸ق.
- مجلسی، محمدباقر، بِحارُ الاَنوارِ الجامعةُ لِدُرَرِ اَخبارِ الاَئمةِ الاَطهار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق.
- هیثمی، علی بن ابوبکر، مجمع الزوائد، تحقیق حسین سلیم أسد الدّارانی، دمشق، دَارُ المَأْمُون لِلتُّرَاثِ، ۱۴۱۴ق.