آیه ۵ سوره ابراهیم
 | |
| مشخصات آیه | |
|---|---|
| واقع در سوره | ابراهیم |
| شماره آیه | ۵ |
| جزء | ۱۳ |
| اطلاعات محتوایی | |
| مکان نزول | مکه |
| موضوع | بعثت موسی(ع) • ایامالله |
آیه ۵ سوره ابراهیم به ارسال حضرت موسی(ع) برای هدایت قومش از تاریکی به روشنایی و یادآوری ایامالله اشاره دارد.[۱]
علامه طباطبایی معتقد است که داستان رسالت موسی(ع) در ابتدای سوره ابراهیم بهدلیل ارتباط آن با یادآوری عزت خداوند آورده شده است.[۲] مفسران «ظلمت» را به کفر یا شرک و «نور» را به ایمان یا توحید تفسیر کردهاند.[۳] در ادامه آیه، خداوند به موسی(ع) مأموریت میدهد تا «ایامالله» را یادآوری کند و در بخش پایانی، به اهمیت صبر و شکر اشاره میشود؛ بهطوریکه مؤمن در مواجهه با بلا صبر میکند و در برخورد با نعمتها شکرگزار خواهد بود.[۴]
﴿وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَى بِآيَاتِنَا أَنْ أَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ ٥﴾ [ابراهیم:5] ﴿و در حقیقت موسی را با آیات خود فرستادیم [و به او فرمودیم] که قوم خود را از تاریکیها به سوی روشنایی بیرون آور و روزهای خدا را به آنان یادآوری کن که قطعاً در این [یادآوری] برای هر شکیبای سپاسگزاری عبرت ٥﴾
در مورد معنای عبارت «ایامالله» اختلافنظر وجود دارد. برخی مفسران آن را به روزهای نزول عذاب یا نعمت بر امتهای پیشین مرتبط دانستهاند،[۵] درحالیکه گروهی دیگر آن را بر اساس برخی روایات[۶] به روز قیام قائم، رجعت، مرگ و قیامت ربط دادهاند.[۷] همچنین برخی مفسران، «ایامالله» را به حقیقت باطنی روزهای عذاب و نعمتها در عالمهای مختلف مانند عالم مثال، عالم نفس، عالم فرشتگان، جهنم و دَرَكات آنمیدانند.[۸]
ناصر مکارم شیرازی معتقد است «ایامالله» به روزهای مهم تاریخ بشر اشاره دارد که در آنها فرمانهای الهی نازل شده، پیامبری ظهور کرده یا طاغوتی از بین رفته است.[۹] بر این اساس، رهبران جمهوری اسلامی روزهایی مانند سالروز پیروزی انقلاب اسلامی را از مصادیق ایامالله دانستهاند.[۱۰]
پانویس
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، تهران، ج۱۰، ص۲۷۰.
- ↑ طباطبایی، الميزان، بیروت، ج۱۲، ص۱۷.
- ↑ مغنیه، تفسیر المبین، ۱۴۲۵ق، ج۱، ص۳۳۰.
- ↑ طبرسی، مجمعالبیان، بیروت، ج۶، ص۴۷۶؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، تهران ، ج۱۰، ص۲۷۲.
- ↑ طبرسی، مجمعالبیان، بیروت، ج۶، ص ۴۷۶؛ نهاوندی، نفحاتالرحمن، ۱۳۸۶ش، ج۳، ص۵۰۱.
- ↑ شیخ صدوق، الخصال، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۱۰۸.
- ↑ حویزی، تفسير نور الثقلين، ۱۴۱۵ق، ج۲، ص۵۲۶.
- ↑ سلطان علیشاه، بیانالسعادة، ۱۴۰۸ق، ج۲، ص۳۸۹.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، تهران، ج۱۰، ص۲۷۲.
- ↑ خمینی، صحیفۀ امام، ۱۴۰۳ش، ج۱۷، ص۲۹۸؛ خامنهای، بیانات در دیدار فرماندهان و کارکنان نیروی هوایی ارتش، سایت دفتر رهبر جمهوری اسلامی ایران.
منابع
- حویزی، عبدعلی بن جمعه، تفسیر نورالثقلین، قم، اسماعیلیان، ۱۴۱۵ق.
- خامنهای، بیانات در دیدار فرماندهان و کارکنان نیروی هوایی ارتش، سایت دفتر رهبر جمهوری اسلامی ایران، تاریخ انتشار مطلب: ۱۹ بهمن ۱۳۹۶ش، تاریخ بازدید: ۱۷ شهریور ۱۴۰۳ش.
- خمینی، سید روحالله، صحیفۀ امام، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۴۰۳ش.
- سلطان علیشاه، سلطان محمد بن حیدر، بیان السعادة فی مقامات العبادة، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ۱۴۰۸ق/۱۹۸۸م.
- شیخ صدوق، محمد بن علی، الخصال، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، ۱۴۱۶ق.
- طباطبایی، محمدحسین، المیزان في تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمي للمطبوعات، ۱۳۹۰-۱۳۹۴ق/۱۹۷۱-۱۹۷۴م.
- طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، بیروت، دارالمعرفة، ۱۴۰۸ق.
- مغنیه، محمدجواد، التفسیر المبین، قم، دارالکتاب الإسلامی، ۱۴۲۵ق/ ۲۰۰۴م.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیة، ۱۳۷۱-۱۳۷۴ش.
- نهاوندی، محمد، نفحات الرحمن فی تفسیر القرآن قم، بنیاد بعثت، ۱۳۸۶ش/۱۴۲۹ق.