سید محمدقلی موسوی هندی

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
سید محمدقلی موسوی هندی
اطلاعات فردی
لقب: علامه کنتوری
نسب: موسوی
تاریخ تولد: ۵ ذی‌القعده ۱۱۷۴ یا ۱۱۸۸ق
تاریخ وفات: ۹ محرم ۱۲۶۸ق
محل دفن: لکهنو
شهر وفات: لکهنو
اطلاعات علمی
تألیفات: تقریب الأفهام فی تفسیر آیات الأحکام • تطیهر المؤمنین عن نجاسة المشرکین • احکام عدالت علویه • أبنیه الافعال
فعالیت‌های اجتماعی-سیاسی
اجتماعی: تأسیس کتابخانه ناصریه


سید محمدقُلی موسوی هندی نیشابوری مشهور به علامه کنتوری، محدث، فقیه، مورخ و متکلم امامی در هندوستان. او از سادات نیشابور بود و نسبش به امام کاظم (ع) می‌رسد. تحصیلاتش را در لکهنو آغاز کرد و به درجات بالای علمی خصوصا در کلام رسید. سید محمد تألیفات متعددی دارد و کتابخانه ناصریه در هند از یادگارهای اوست. وی پدر میر حامد حسین صاحب عبقات الانوار است.

ولادت و خاندان

سید محمد قلی موسوی، در ۵ ذی‌القعده ۱۱۷۴ یا ۱۱۸۸ق (۱۷۷۴ م و ۱۱۵۳ ش) در «کُنتور» زاده شد. نسب وی با ۲۵ واسطه به موسی بن جعفر(ع) می‌رسد.[۱]

او در خاندان بزرگ سادات نیشابور با پیشینه‌ ای علمی به دنیا آمد. پدرش سیدمحمد حسین (معروف به الله‌کَرَم)، از علما و فقهای زمان خویش بود که بسیاری از علوم را نزد مولوی عبدالرب حضرت پوری آموخت و قرآن و بسیاری از کتب حدیثی را مانند تحفه الزائر و حق الیقین از علامه مجلسی و جامع عباسی از شیخ بهایی را استنساخ کرد.[۲]

تحصیلات و مناصب

سیدمحمد قلی، کتاب‌های اوّلیه را در لکهنو نزد فضلای آن دوره فرا گرفت و پس از آن محضر سید دلدار علی نقوی (۱۱۶۶-۱۲۳۵ق) را درک کرد و در اکثر علوم و فنون به ویژه در علم کلام تبحّر و احاطه بسیار پیدا کرد.

او در شهر «میرتهه» از توابع لکهنو و نزدیک دهلی به تدریس و قضاوت اشتغال داشت و متصدّی مقام فتوا بود.[۳]

شاگردان

  • فرزندش سید میرحامد حسین (۱۲۴۶-۱۳۰۶ق) صاحب عبقات الانوار؛
  • فرزند بزرگترش، مولانا سید سراج حسین (۱۲۱۱-۱۲۷۳ق) حکیم، طبیب، ریاضی دان و صاحب «رساله در مخروطات»؛
  • فرزند میانی ، علامه سید اعجاز حسین (۱۲۴۰-۱۲۸۶ق) صاحب کشف الحجب و شذور العقیان؛
  • دامادش، سید غلام حسنین کنتوری (۱۲۴۷-۱۳۳۷ق) صاحب انتصار الاسلام.
  • سلطان العلماء سید محمد نقوی نصیرآبادی (۱۱۹۹-۱۲۸۴ق) صاحب طعن الرماح و الضربة الحیدریة.[۴]

تألیفات

سید محمد در علوم مختلف مانند فقه، تفسیر و حدیث دارای تألیفات متعددی است اما از آن‌جا که در علم کلام، محقق و صاحب‌نظر بود، بیشتر آثارش در این حوزه به یادگار مانده است.[۵]

کتابخانه ناصریه

نوشتار اصلی: کتابخانه ناصریه

یکی از خدمات علامه سیدمحمد قلی، تأسیس کتابخانه ‌ای است که بعدها با تلاش و کوشش فرزندش میرحامدحسین و نوه‌اش سیدناصر حسین، گسترش یافت. این کتابخانه در لکهنو به‌نام «کتابخانه ناصریه» یکی از بزرگ‌ترین کتابخانه‌های شیعه در شهرهای هند و کشورهای اسلامی و مملوّ از کتاب‌های چاپی و خطی شیعه و سنی است.[۶]

وفات

سیدمحمد قلی در اواخر عمرش به لکهنو بازگشت و به تألیف و خدمات علمی و دینی اشتغال داشت و سرانجام در ۸۴ سالگی در ۹ محرم ۱۲۶۸ق در شهر لکهنو وفات یافت و در حسینیه خود مدفون شد.[۷]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. انصاری قمی، شخصیت‌شناسی علامه سید محمدقلی موسوی لکهنوی، ۱۳۹۰ش.
  2. انصاری قمی، شخصیت‌شناسی علامه سید محمد‌قلی موسوی لکهنوی، ۱۳۹۰ش.
  3. انصاری قمی، شخصیت‌شناسی علامه سید محمدقلی موسوی لکهنوی، ۱۳۹۰ش.
  4. انصاری قمی، شخصیت‌شناسی علامه سید محمدقلی موسوی لکهنوی، ۱۳۹۰ش.
  5. انصاری قمی، شخصیت‌شناسی علامه سید محمدقلی موسوی لکهنوی، ۱۳۹۰ش.
  6. انصاری قمی، شخصیت‌شناسی علامه سید محمدقلی موسوی لکهنوی، ۱۳۹۰ش.
  7. انصاری قمی، شخصیت‌شناسی علامه سید محمدقلی موسوی لکهنوی، ۱۳۹۰ش.

منابع