مقاله نامزد خوبیدگی
شناسه ارزیابی نشده

سید ابراهیم مجاب

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
سید ابراهیم مجاب
قبر ابراهیم مجاب.bmp
اطلاعات یاران امامان
نام کامل: ابراهیم بن محمد بن موسی الکاظم(ع)
لقب: تاج‌الدین • مُجاب
نسب: نوه امام کاظم(ع)
محل زندگی: کوفهکربلا
وفات: ، کربلا
مدفن: حرم امام حسین

سید ابراهیم مُجاب فرزند محمد عابد و نوه امام موسی کاظم(ع). او به «ضَریر کوفی» نیز شهرت داشت. درباره نامیدن ابراهیم به «مُجاب» گفته شده که وی به امام حسین(ع) سلام داد و از جانب قبر جوابی شنید. مرقد وی در حرم امام حسین(ع) است.

زندگی‌نامه

تاریخ ولادت ابراهیم و دوران کودکی او مشخص نیست. برخی منابع، ابراهیم مجاب را فرزند امام موسی کاظم(ع) دانسته‌اند[۱] ولی بیشتر نسب‌شناسان این قول را قبول ندارند و او را نوه امام می‌شمرند.[۲] سید ابراهیم فرزند سید محمد عابد و سید محمد نیز فرزند امام موسی بن جعفر(ع) است. سید ابراهیم در سال ۲۴۷ق پس از مرگ متوکل از کوفه به کربلا آمد و در آن‌جا ساکن شد.[۳] بنابر نقل تاریخ‌نگاران، وی اولین سید فاطمی است که از کوفه به کربلا هجرت کرد، در حالی که بینایی خود را از دست داده بود. در این دوران، منتصر عباسی فرزند متوکل، امور خلافت را به دست گرفت. او به جهت اذیت و آزار علویان از جانب متوکل، اندوهگین بود و از این رو به آنان اجازه داد قبر امام حسین را زیارت کنند.[۴]

فرزندان

تعداد فرزندان ابراهیم مجاب را چهار نفر شمرده‌اند:

  1. احمد بن ابراهیم مجاب
  2. علی بن ابراهیم مجاب
  3. محمد بن ابراهیم مجاب
  4. موسی بن ابراهیم مجاب.[۵]

کنیه‌ها و القاب

کنیه وی ابومحمد و ملقب به تاج‌الدین و مجاب و مشهور به ضرّیر و مکفوف بود چون در آخر عمرش نابینا و زمین‌گیر شد.[۶]

علت شهرت به مُجاب

درباره علت نام‌گذاری سید ابراهیم به مُجاب گفته که وی در حرم حضرت سید الشّهداء داخل شد و عرض کرد: السّلام علیکَ یا اَبا. (سلام بر تو‌ ای پدر) و در جواب، صدایی شنیده شد: و عَلَیْکَ السّلام یا وَلَدی. (و بر تو سلام‌ ای فرزندم) و از این رو به «مُجاب» -یعنی کسی که او را پاسخ گفته‌اند- شهرت یافت.[۷]

سید محسن امین پس از نقل این داستان می‌گوید: «وَ اللّهُ اَعْلَمُ بِصِحَّةِ ذلِک»؛ خداوند داناتر به درستی این داستان است.[۸]

مدفن

آرامگاه ابراهیم مجاب در قسمت شمال غربی حرم امام حسین و دررواقی به نام خود او واقع است. قبل از توسعه حرم، مدفن سید ابراهیم در صحن حرم قرار داشت که به مقابر علویین مشهور بود و با افزوده‌شدن صحن به بنای حرم، مقبره او در رواق غربی قرار گرفت.[۹]

هجرت به ایران

نقل شده که ابراهیم مجاب در سال ۲۸۵ق در نیشابور حاضر شده و در آن‌جا نقل حدیث کرده است. بنابر این نقل، ابراهیم پس از شهادت امام رضا به همراه پدر و پسرعموهایش با احمد بن موسی به ایران سفر کردند و پس از درگیری با حاکم شیراز از چشم نابینا شد و فرار کرد.عده‌ای معتقدند ابراهیم به طبرستان متواری شده و در آن منطقه وفات یافت و به ابوجواب شهرت پیدا کرد و برخی گفته‌اند در شیراز درگذشت و در همان‌جا مدفون شد.[۱۰]

دو آرامگاه منسوب در ایران

با وجود آنکه به دفن ابراهیم مجاب در حائر حسینی تصریح شده، اما دو زیارتگاه دیگر به نام او در شهرهای بابلسر و شیراز وجود دارد.[۱۱]

پانویس

  1. حرزالدین، مراقدالمعارف، ج۱، ص۴۲.
  2. امین، اعیان الشیعه، ۱۴۲۱ق، ج۲، ص۲۲۴.
  3. فقیه بحرالعلوم، ابراهیم مجاب، ۱۳۹۳ش، ص۱۳.
  4. علوی، راهنمای مصور سفر زیارتی، ۱۳۹۱ش، ص۲۸۱.
  5. فقیه بحرالعلوم، ابراهیم مجاب، ۱۳۹۳ش، ص۲۸-۳۳-۴۱-۴۷.
  6. فقیه بحرالعلوم، ابراهیم مجاب، ۱۳۹۳ش، ص۱۳.
  7. قمی، منتهی الآمال، ۱۳۷۹ش، ج۳، ص۱۵۶۶.
  8. امین، اعیان الشیعه، ۱۴۲۱ ق، ج۲، ص۲۲۴.
  9. فقیه بحرالعلوم، ابراهیم مجاب، ۱۳۹۳ش، ص۱۱.
  10. فقیه بحرالعلوم، ابراهیم مجاب، ۱۳۹۳ش، ص۱۷-۱۸.
  11. فقیه بحرالعلوم، ابراهیم مجاب، ۱۳۹۳ش، ص۲۲-۲۷.

منابع

  • علوی، سید احمد، راهنمای مصور سفر زیارتی عراق، قم، نشر معروف، ۱۳۹۱ش.
  • حرزالدین، محمد، مراقد المعارف، قم.
  • قمی، شیخ عباس، منتهی الآمال فی تواریخ النبی و الآل، قم، دلیل ما، ۱۳۷۹ ش.
  • امین عاملی، سید محسن، اعیان الشیعة، بیروت، دارالتعارف، ۱۴۲۱ ق.
  • فقیه بحرالعلوم، ابراهیم مجاب مدفون در حائر حسینی، تهران، مشعر، ۱۳۹۳ش.