مقاله نامزد خوبیدگی
شناسه ارزیابی نشده

زبدة التفاسیر (کتاب)

از ويکی شيعه
(تغییرمسیر از زبدة التفاسیر)
پرش به: ناوبری، جستجو
زبدة التفاسیر
زبده التفاسیر.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: ملا فتح‌الله کاشانی
موضوع: تفسیر قرآن
سبک: روایی و ادبی
زبان: عربی
ناشر: مؤسسه بنیاد معارف اسلامی
تاریخ نشر: ۱۴۲۳ق

زُبْدَةُ التّفاسیر یک دوره کامل تفسیر قرآن کریم به زبان عربی اثر ملا فتح‌الله کاشانی است. این تفسیر، سومین اثر تفسیری کاشانی پس از منهج الصادقین و خلاصة المنهج است. مفسر، اهتمام فراوانی به بُعد ادبی و روایی در تفسیر آیات دارد.

درباره مؤلف

ملا فتح‌الله فرزند ملاشکرالله کاشانی است. او عالمی بزرگ، فقیه، محقق، مُتَکَلِّم و مفسّر متبحر و از بزرگان شیعه در اواخر قرن دهم هجری به شمار می‌آید. ملا فتح الله از شاگردان علی بن حسن زواری است که به واسطه او از محقق کرکی روایت می‌کند. این مفسر از برجستگان علمای دربار شاه طهماسب صفوی بود که در تمام علوم دینی متداول، خصوصاً در تفسیر متبحر بود. وی تالیفات بسیاری نیز دارد که غالب تالیفاتش، به زبان فارسی است. ملا فتح الله کاشانی در سال ۹۸۸ق وفات یافت.[۱]

محتوای کتاب

کاشانی، زبدة التفاسیر را در سال ۹۷۷ق به پایان رسانده است.[۲] او در آغاز این تفسیر، مقدمه‌ای درباره اهمیت قرآن و تفسیر و اهداف و منابع تفسیر خود دارد. سپس در پنج مقدمه مباحث علوم قرآنی و تمهید تفسیر را بیان می‌کند. این مقدمات گرچه خلاصه و اشاره گونه است اما به نکات مهمی همچون صیانت قرآن از تحریف، گردآوری قرآن در عهد پیامبر(ص) پرداخته است.[۳]

روش مفسر

روش مفسر از نظر ترتیب مباحث به این شکل است که آیه را قسمت به قسمت مطرح کرده و سپس اگر لغتی احتیاج به توضیح داشته باشد روشن می‌کند و آن‌گاه به وجوه تفسیری اشاره دارد. او در روایات شیعه و اهل سنت اهتمام فراوان نشان می‌دهد.[۴]
در نقل روایت نیز شیوه کاشانی این‌گونه است که نخست اخبار اهل سنت را آورده و سپس روایات اهل بیت را مقید به نقل از منابع اصلی در تفسیر آیه می‌آورد.[۵]

منابع کتاب

کاشانی در تألیف زبدة التفاسیر به دیگر تفاسیر نظیر تفسیر کشاف، تفسیر بیضاوی، مجمع البیان و جوامع الجامع طبرسی توجه داشته است.[۶] [۷] وی در نقل روایات هم از تفسیر قمی، تفسیر عیاشی، تفسیر منسوب به امام عسکری، کافی و کتب شیخ صدوق بهره برده است.[۸]

چاپ

چاپ اول این تفسیر به همت مؤسسه بنیاد معارف اسلامی حوزه علمیه قم با تحقیق و تصحیح فارس حسون و میرزا محمود زنجانی در سال ۱۴۲۳ق صورت گرفت.

پانویس

  1. علی خادم‌پیر، روش‌شناسی تفسیر: منهج الصادقین فی الزام المخالفین، ۱۳۸۳ش.
  2. مقاله زبدة التفاسیر، ۱۳۷۳ش.
  3. خرمشاهی، دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، ۱۳۷۷ش، ج۱، ص۷۰۵.
  4. خرمشاهی، دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، ۱۳۷۷ش، ج۱، ص۷۰۵.
  5. مقاله زبدة التفاسیر، ۱۳۷۳ش.
  6. مقاله زبدة التفاسیر، ۱۳۷۳ش.
  7. دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، ج۱، ص۷۰۵.
  8. مقاله زبدة التفاسیر، ۱۳۷۳ش.

منابع

  • خرمشاهی، بهاءالدین، دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، تهران، دوستان - ناهید، ۱۳۷۷ش.
  • کاشانی، فتح الله، زبدة التفاسیر، قم، بنیاد معارف اسلامی، ۱۴۲۳ق.
  • خادم پیر، علی، روش شناسی تفسیر: منهج الصادقین فی الزام المخالفین، حدیث اندیشه، پاییز و زمستان ۱۳۸۳ش، شماره ۱۱ و ۱۲.
  • بینات، زبدة التفاسیر، بینات، پاییز ۱۳۷۳ -شماره ۳.