تکیه میرزاخان

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
تکیه میرزاخان
نمای داخلی تکیه
نمای داخلی تکیه
اطلاعات
نام دیگر تکیه حضرت ابوالفضل
تکیه عمومی
مکان هرات، افغانستان
مختصات جغرافیایی ۳۴°۲۰′۳۹″شمالی ۶۲°۱۱′۳۰″شرقی / ۳۴٫۳۴۴۰۳۲°شمالی ۶۲٫۱۹۱۶۵۰°شرقی / 34.344032; 62.191650
مذهب شیعه
پایه‌گذاری در حدود ۱۲۵۰ش

تکیه میرزاخان یا تکیه حضرت ابوالفضل یا تکیه عمومی، تکیه‌ای در هرات افغانستان که از نیمه دوم قرن ۱۳ خورشیدی (۱۲۵۰ش) محل برگزاری برخی از مراسم‌های شیعیان است. افراشتن عَلَم نمادین امام علی(ع) در اولین روز سال خورشیدی، مراسم شب قدر، نیمه شعبان و عزاداری ماه محرم از آن جمله است. در این تکیه، تعدادی از روحانیان شیعه مانند محمدطاهر قندهاری، غلام‌حسین طالب و سید اسماعیل بلخی و نیز برخی از فعالان سیاسی و مسئولان دولتی سخنرانی کرده‌اند.

موقعیت و تأسیس

تکیه میرزاخان در کوچه زال‌خان، محله خواجه عبدالله مصری و در بخش قدیمی (کهنه) هرات قرار دارد.[۱]. این مکان به تکیه حضرت ابوالفضل و تکیه عمومی هرات نیز معروف است.[۲] گاهی به عنوان حسینیه از این مکان نام برده می‌شود.[۳]

شبستان تکیه

زمان دقیق تاسیس تکیه میرزاخان مشخص نیست. محمدیوسف هروی، نگارنده کتاب عین الوقایع، می‌نویسد در سال ۱۳۰۳ق (۱۲۵۶ش) ده‌ها تکیه در هرات مراسم محرم را برگزار می‌کردند و تکیه میرزاخان را از آن جمله شمرده است.[۴] سیدمهدی، معروف به شاه‌آغا از مؤسسان این تکیه است.[۵]

برگزاری مراسم‌های مذهبی

اجتماع مادران و کودکان شیرخوار در تکیه میرزاخان هرات (محرم)

در تکیه میرزاخان بسیاری از مراسم دینی برگزار می‌شود. ابتدای هر سال خورشیدی (نوروز)، در هرات مانند کابل و مزار شریف در امام‌زاده‌ها و تکیه‌ها مانند تکیه میرزاخان، عَلَم نمادین حضرت علی(ع) برافراشته می‌شود.[۶] در عصر عاشورا در تکیه میرزاخان از سوی شورای علمای شیعه هرات مراسم عزاداری امام حسین برگزار می‌شود. علمای اهل‌سنت و مقامات دولتی و والی هرات نیز در این تکیه حاضر می‌شوند.[۷] همچنین در محرم، تجمع مادران و کودکان شیرخوار در این تکیه برگزار می‌گردد.[۸]

مراسم شب‌های قدر و جشن میلاد امام زمان(عج) نیز در این تکیه برگزار می‌شود.[۹]

مکانی برای سخنرانی‌های مذهبی و سیاسی

تکیه میرزاخان، محل اقامت و سخنرانی تعدادی از علماء و روحانیون شیعه مانند شیخ حسن وثیقی، شیخ محمدامین خطیب، شیخ محمدطاهر قندهاری، شیخ غلام‌حسین طالب و سید اسماعیل بلخی بوده است.[۱۰] بلخی در مقدمه کتاب «فلسفة الاحکام» آورده، که نوشتن این کتاب را در تکیه میرزاخان به تاریخ ۵ آذر ۱۲۸۵ش شروع نموده است.[۱۱]

برخی فعالان سیاسی و جهادی افغانستان و کشورهای دیگر در آن فعالیت و سخنرانی داشته‌اند. محمدتقی بهلول و سید اسماعیل بلخی چند روز پس از حضور در قیام گوهرشاد مشهد (تیر ۱۳۱۴ش)، و آمدن به هرات، در اجتماع مردم در تکیه میرزاخان، علیه رضاخان و سیاست‌های مخالف اسلام وی سخن گفتند.[۱۲] بلخی در این مکان، گروهی را به نام مجتمع اسلامی تشکیل داد که مقدمه تاسیس حزب اتحاد (ارشاد) شد.[۱۳]

تعدادی از مسئولان دولتی و شهری، ادیبان و هنرمندان هرات در مراسم‌های سالانه تکیه میرزاخان شرکت و سخنرانی کرده‌اند.[۱۴] خوش‌نویسانی مانند محمدعلی عطار، امین‌الله پیرزاد، غلام‌رضا مایل، و نویسندگان یا شاعرانی مانند علی‌اصغر بشیر، عبدالحسین توفیق و برات‌علی فدایی را می‌توان از این نمونه بر شمرد.[۱۵]


جستارهای وابسته

پانویس

  1. پویان، جغرافیه عمومی هرات، ۱۳۸۸ش، ص۵۸
  2. پویان، جغرافیه عمومی هرات، ۱۳۸۸ش، ص۵۸
  3. سایت الوقت، «محرم در افغانستان، عزاداری مشترک شیعیان و اهل‌سنت در تاسوعا و عاشورای حسینی»
  4. هروی، عین الوقایع، ۱۳۷۲ش، ص۳۴.
  5. شبکه اطلاع‌رسانی افغانستان، «تکیه میرزاخان یکی از مراکز مهم اسلامی هرات»
  6. افغان نیوز، «خانه نوروز، سنتی کهن و فراموش نشدنی برای مردم غرب و جنوب غرب کشور»
  7. سایت الوقت، «محرم در افغانستان، عزاداری مشترک شیعیان و اهل‌سنت در تاسوعا و عاشورای حسینی»
  8. خبرگزاری فارس، «همایش شیرخوارگان حسینی در هرات»
  9. خبرگزاری جمهور، «هرات به احیای شب قدر و سوگ مولای مومنان نشست»
  10. شبکه اطلاع‌رسانی افغانستان، «تکیه میرزاخان یکی از مراکز مهم اسلامی هرات»
  11. شجاعی، ستاره شب دیجور، ۱۳۸۳ش، ص۳۶۰.
  12. احمدی‌نژاد، سیداسماعیل بلخی، ۱۳۷۴ش، ص۶۵-۵۱.
  13. احمدی‌نژاد، سیداسماعیل بلخی، ۱۳۷۴ش، ص۶۵-۵۱.
  14. شبکه اطلاع‌رسانی افغانستان، «تکیه میرزاخان یکی از مراکز مهم اسلامی هرات»
  15. شبکه اطلاع‌رسانی افغانستان، «تکیه میرزاخان یکی از مراکز مهم اسلامی هرات»

منابع