شورای علمای شیعه افغانستان

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
شورای علمای شیعه افغانستان
بنیانگذار محمدآصف محسنی
قربانعلی عرفانی
محمد کرمی
محمدحسین محقق
بنیانگذاری ۱۳۸۲ش
دین اسلام شیعه
کشور پرچم افغانستان.png افغانستان

شورای علمای شیعه افغانستان تشکلی از روحانیان شیعه افغانستان است که با هدف رسمیت بخشیدن به مذهب شیعه در قانون اساسی افغانستان در پاییز ۱۳۸۲ش در کابل به وجود آمد. وارد کردن احکام و اعتقادات شیعه در نظام آموزشی افغانستان، تدوین و تصویب قانون احوال شخصیه شیعیان و بنیان‌گذاری شورای اخوت اسلامی میان شیعیان و اهل سنت جزو فعالیت‌های این شورا است.

این شورا با تلاش‌های محمدآصف محسنی، قربان‌علی عرفانی، محمد کرمی و محمدحسین محقق شکل گرفت.[۱] نخستین رئیس شورا، محمدآصف محسنی بود که تا زمان درگذشت در مرداد ۱۳۹۸ش ریاست آن را بر عهده داشت.[۲] شورای علمای شیعه افغانستان دارای مجمع عمومی، شورای اجراییه، نمایندگی‌های شورا در حوزه‌های علمیه خارج از کشور و همچنین نمایندگی‌هایی در شهرهای دیگر افغانستان است.

روند تشکیل

ایت‌الله محمدهاشم صالحی، رییس فعلی شورای علمای شیعه افغانستان

اولین نشست منتهی به تشکیل شورای علمای شیعه افغانستان، در پاییز ۱۳۸۲ش و پیش از تشکیل کمیته تدوین قانون اساسی جدید افغانستان، با فراخوان محمدآصف محسنی، از مراجع مقیم افغانستان و روحانیون دیگری از جمله قربان‌علی عرفانی، محمد کرمی و محمدحسین محقق، در کابل برگزار شد و بسیاری از عالمان و روحانیان شیعه افغانستان در آن شرکت کردند.[۳] پس از سه روز گفتگو، توافق عمومی بر تشکیل شورای علمای شیعه افغانستان ایجاد شد.[۴] یک سال بعد در پاییز ۱۳۸۳ش، دومین مجمع عمومی شورای علما تشکیل شد و اساسنامه نهایی آن تدوین و نشر شد.[۵]

در ۲۲ مهر/میزان ۱۳۹۸ش، دو ماه پس از فوت محمدآصف محسنی، رییس شورای علما، این تشکل در پانزدهمین نشست خود، محمد هاشم صالحی (فقیه و مدرس مقیم کابل) را به ریاست این شورا انتخاب کرد.[۶]

فعالیت‌ها

فعالیت‌های صورت‌گرفته از سوی شورای علمای شیعه افغانستان، عبارتند از: تلاش برای رسمیت بخشیدن به قانون فقه جعفری در قانون اساسی افغانستان،[۷] وارد کردن احکام و اعتقادات شیعه در نظام آموزشی افغانستان، تصویب قانون احوال شخصیه بر اساس فقه شیعه در سال ۱۳۸۸ش[۸] و بنیانگذاری شورای اخوت اسلامی میان شیعیان و اهل سنت[۹]

همچنین این شورا با انتشار بیانیه‌هایی، درباره برخی رویدادهای سیاسی و اجتماعی افغانستان اظهار نظر کرده است.[۱۰] شورای علما در اردیبهشت/ثور ۱۳۹۷ش از مردم افغانستان بخصوص شیعیان خواست که در ثبت‌نام برای رای‌گیری انتخابات پارلمان افغانستان تا زمان تامین شدن امنیت عمومی توسط حکومت، شرکت نکنند.[۱۱] این شورا حکومت افغانستان را به کوتاهی در ایجاد امنیت برای مشارکت مردم متهم کرد.[۱۲]

انگیزه‌ها و اهداف

اهداف شورای علمای شیعه افغانستان، بنابر آنچه در ماده پنجم اساسنامه آن آمده، عبارت است از:[۱۳]

  1. منسجم ساختن علمای شیعه افغانی
  2. تقویت مراکز فرهنگی و تبلیغی و افزایش سطح فکری مردم
  3. ارشاد بهتر و صحیح‌تر مردم در زمینه‌های اعتقادی، علمی، شریعت و مکارم اخلاقی
  4. معرفی مرجع معتبر تقلید برای جلوگیری از تشتت در تقلید مکلفان
  5. ایجاد رابطه و تماس با مراکز علمی، دینی و علوم انسانی
  6. تلاش برای تقریب بین پیروان مذاهب اسلامی
  7. تلاش برای اقناع مقامات ذی‌صلاح برای رسمیت فقه شیعه برای اهل تشیع در حقوق مدنی
  8. نظارت و تولیت و کنترل بر ساخت، اداره و فعالیت مساجد، مدارس دینی و موقوفات شیعیان

اساسنامه

اساسنامه شورای علمای شیعه افغانستان در سه فصل و ۴۹ ماده تنظیم شده است.[۱۴] بر این اساس، شورای علمای شیعه افغانستانی، نهاد مستقل و غیروابسته به دولت و احزاب سیاسی است. همه علمای شیعه افغانستان که واجد شرایط باشند، می‌توانند در آن عضویت یابند. علاوه بر آن، منابع مالی شورای علما از جمع‌آوری زکات، سهم امام و کمک‌های تبرعی افراد خیّر و مؤسسات خیریه افغانی تأمین می‌شود.[۱۵]

بنابر اساسنامه شورای علمای شیعه افغانستان، در صورت انحلال شورا، اموال شورای علما در کابل به مدرسه علمیه خاتم‌النبیین و در شهرهای دیگر به مدارس دینی همان شهرها داده می‌شود. مقر اصلی شورای علمای شیعه افغانستان، شهر کابل است و در مواقع خاص، شورای اجرایی می‌تواند موقتاً تصمیم دیگری بگیرد.[۱۶]

ساختار

شورای علمای شیعه افغانستان دارای مجمع عمومی، شورای اجرایی، نمایندگی‌های شورا در حوزه‌های علمیه خارج از کشور و همچنین مراکز نمایندگی در شهرهای دیگر افغانستان است.[۱۷] شورای علمای شیعه افغانستان، ۶۵ نمایندگی و حدود دو هزار عضو در سراسر افغانستان دارد.[۱۸]

شورای اجرایی شورای علما دارای بخش‌های مختلفی است؛ از جمله[۱۹] بخش‌های فرهنگی و تبلیغات، بخش حوزه‌های علمیه، تحقیقات علمی، تقریب پیروان مذاهب اسلامی، زنان حوزوی، مناطق محروم، و همچنین شورای صلح و حل‌اختلاف.[۲۰]

پانویس

  1. «نقش شورای علمای شیعه در تثبیت معارف اهل بیت در افغانستان»، خبرگزاری شبستان.
  2. «آیت الله آصف محسنی درگذشت»، خبرگزاری ابنا.
  3. «نقش شورای علمای شیعه در تثبیت معارف اهل بیت در افغانستان»، خبرگزاری شبستان.
  4. بینش، شیعیان افغانستان، ۱۳۹۰ش، ص۲۳۷-۲۳۳.
  5. بینش، انصاری و خلوصی، شیعیان افغانستان، ۱۳۹۰ش، ص۲۳۷-۲۳۳.
  6. «آشنایی با رئیس جدید شورای علمای شیعه افغانستان»، خبرگزاری حوزه.
  7. انصاری، «در سوگ آیت‌الله»، خبرگزاری خبرآنلاین.
  8. انصاری، «در سوگ آیت‌الله»، خبرگزاری خبرآنلاین.
  9. انصاری، «در سوگ آیت‌الله»؛ «نقش شورای علمای شیعه در تثبیت معارف اهل بیت در افغانستان»، خبرگزاری شبستان.
  10. «بیانیه شورای علمای شیعه افغانستان درباره نامزد اصلح انتخابات ریاست جمهوری»، سایت باشگاه خبرنگاران جوان؛ «شورای علمای شیعه افغانستان خواستار تامین امنیت روند انتخابات است»، سایت پارس‌تودی؛ «شروط ۹ گانه شورای علمای شیعه افغانستان برای شرکت مردم در انتخابات»، خبرگزاری تسنیم.
  11. علمای شیعه افغانستان شرکت در انتخابات آتی را تحریم کرد»، خبرگزاری مهر.
  12. «شورای علمای شیعه افغانستان شرکت در انتخابات آتی را تحریم کرد»، خبرگزاری مهر.
  13. بینش، انصاری و خلوص، شیعیان افغانستان، ۱۳۹۰ش، ص۲۳۷-۲۳۳.
  14. «شورای علمای شیعه افغانستان»، وبلاگ دایکندی.
  15. «شورای علمای شیعه افغانستان»، وبلاگ دایکندی.
  16. «شورای علمای شیعه افغانستان»، وبلاگ دایکندی.
  17. بینش، شیعیان افغانستان، ۱۳۹۰ش، ص۲۳۷-۲۳۳.
  18. بینش، انصاری و خلوصی، شیعیان افغانستان، ۱۳۹۰ش، ص۲۳۷-۲۳۳.
  19. «شورای علمای شیعه افغانستان»، وبلاگ دایکندی.
  20. «شورای علمای شیعه افغانستان»، وبلاگ دایکندی.

منابع