سادات افغانستان

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

سادات افغانستان افرادی از نسل پیامبر(ص) که ساکن در افغانستان هستند. اولین شخص از سادات که وارد افغانستان شد یحیی بن زید بن علی بن الحسین(ع) (۱۲۴ق) بود که در سَرپُل مدفون است. علاوه بر یحیی، تبعید عده‌ای از بنی‌هاشم به بلخ و سایر شهرهای افغانستان نشان از ورود سادات به این کشور در همان قرن نخست هجری می‌دهد.

نسب سادات افغانستان

سادات افغانستان، خود را از فرزندان امام سجاد(ع) و امام موسی کاظم(ع) معرفی می‌کنند؛[۱] اما برخی این انحصار به دو امام را نپذیرفته و آنان را از سادات حسنی، علوی، موسوی و رضوی می‌دانند.[۲] همچنین در نقل‌ها آمده است که عبدالله بن محمد نفس زکیه معروف به عبدالله اشتر به کابل رفت.[۳]

علل ورود سادات به افغانستان

ترویج دین

سادات امور مذهبی مردم را در اختیار گرفته و در ترویج تشیع و تعلیم آن به مدرم خدمات زیادی انجام می‌دهند.[۵]

پس از مغول

علاوه بر ساداتی که قبل از حمله مغول وارد افغانستان شدند عده زیادی از آنان بعد از این حمله به این سرزمین مهاجرت کردند. معروفترین آنها عبارتند از: سلطان سید احمد کبیر (معروف به شاه برهنه)، میر سید علی سبزواری، معروف به پوست‌پوش و یخ‌سوز، میر سید علی ولی، سید جلال، سید علی نامی و سید حسن.

اینان وقتی وارد مناطق مرکزی افغانستان شده و زمنیه اقامت و تبلیغ یافتند، به آن همت گماشتند.[۶] سید احمد کبیر(شاه برهنه) در این مورد سروده:

شاه برهنه:
کمر بست اخوان به ما شش نفر ز ایران رسیدیم این جا نگر
از جمله سه تن علی نام داشت یکی بود اعرج به خود کام داشت
یکی پوست پوشیده اندر بدن دگر دان تو مجنون یاوه سخن
چهارم جلال است و پنجم حسن ششم کمترین عبدالله من
به سه ماه و ده روز و پنج دگر رسیدیم ز خاور سوی باختر
عادلی، کوثر النبی، ۱۳۸۹ش، ص۶۸.

سید احمد کبیر

وی یکی از ۶ نفر ساداتی است که از عراق هجرت نمود و وارد افغانستان شد. از تألیفات وی کتاب قصص الانبیاء است. او در غار شمشیر سنگ با یک لنگ به‌صورت نیمه‌برهنه زندگی می‌کرد و این کتاب را در آنجا تألیف نمود. از وی کرامات زیادی نقل کرده‌اند. سید احمد کبیر با امیر تیمور نیز ملاقات داشته است.[۷] امروزه تبار وی در افغانستان به اولاد شاه قباد معروفند.[۸] از نوادگان وی شاه قلندر مدفون در وردک می‌باشد. مردم قبر وی را زیارت و قبر دشمن وی شخصی به نام بوکول را به نشانه اعتراض رجم می‌کنند.[۹] سادات مسجدی در سرخ آباد، برخی سادات در گرماب و اجرستان از نوادگان سید احمد کبیر و فرزندش یحیی هستند.[۱۰]

میر سید علی سبزواری

میر سید ملقب به میر سید علی پوست‌پوش و سید علی یخ‌سوز. وی سرسلسله عده‌ای کثیر از سادات موسوی افغانستان بوده و خود از اولاد و اعقاب موسی ابوسبحه بن سید ابراهیم بن سید مرتضی بن امام موسی کاظم است. مدفن میر سید علی در بامیان افغانستان است.[۱۱]

سید حسین جلال الدین بخارایی

وی در بخارا می‌زیسته و پدرش سید هاشم مدتی به هندوستان سفر کرده که در آنجا به سید قاسم بت‌شکن معروف بوده است. سید حسین جد سادات بلخاب بوده و با امیر تیمور ملاقات داشته و کرامتی در این باره نقل شده است.[۱۲] پسرش میر سید علی ولی نیز در بلخاب می‌زیسته که همزمان با فوت وی شاه نعمت الله ولی در هرات بوده و اشعاری در سوگ او سروده است.

شاه نعمت الله:
نعمت الله در عزای وی گریست آن انیس و مونس و غمخوار رفت
عادلی، ص۷۵

هم اکنون مزارش در بلخاب زیارتگاه است.[۱۳]

تاسیس قوم سادات در افغانستان

در ۲۴ اسفند(حوت)۱۳۹۷ش، اشرف غنی احمدزی، رئیس جمهور افغانستان دستور داد که نام قوم سادات در شناسنامه‌های الکترونیکی درج گردد تا بدین ترتیب نام سادات رسما به اقوام ساکن افغانستان اضافه شود.[۱۴] در این فرمان آمده است که اسم «قوم سادات» بر اساس تقاضای این قوم و با توجه به قرار قضایی شورای عالی دادگاه عالی در تذکره‌ الکترونیکی درج خواهد شد.[۱۵]

پانویس

  1. عادلی، کوثر النبی، ۱۳۸۹ش، ص۶۶.
  2. نژاد نامه افغانستان، ص۹۹-۱۰۰
  3. اختران تابناک، ج۲ص ۹۴
  4. عادلی، کوثر النبی، ۱۳۸۹ش، ص۶۶؛ انجنیر علی دادلعلی، ص۴۳
  5. یزدانی، ص۵۰
  6. عادلی، کوثر النبی، ۱۳۸۹ش، ص۶۷.
  7. عادلی، کوثر النبی، ۱۳۸۹ش، ص۶۷-۷۱.
  8. عادلی، کوثر النبی، ۱۳۸۹ش، ص۷۵.
  9. عادلی، کوثر النبی، ۱۳۸۹ش، ص۷۷.
  10. عادلی، کوثر النبی، ۱۳۸۹ش، ص۷۸.
  11. عادلی، کوثر النبی، ۱۳۸۹ش، ص۷۲.
  12. عادلی، کوثر النبی، ۱۳۸۹ش، ص۷۴.
  13. عادلی، کوثر النبی، ۱۳۸۹ش، ص ۷۵.
  14. خبرگزاری اسپوتنیک، «رئیس جمهور فرمان درج اسم قوم سادات در شناسنامه الکترونيکى را صادر کرد»
  15. خبرگزاری اسپوتنیک، «رئیس جمهور فرمان درج اسم قوم سادات در شناسنامه الکترونيکى را صادر کرد»

منابع

  • عادلی، سید جعفر (حسینی)، کوثر النبی، مؤسسه فرهنگی صبح امید، کابل، شهرنو، زمستان ۱۳۸۹.
  • کاتب، ملا فیض محمد، نشریه الازهر، پیشاور.
  • موسوی، سید عسکر، تاریخ هزاره‌ها، مترجم اسدالله شفایی، طبع تهران.
  • خبرگزاری اسپوتنیک، «رئیس جمهور فرمان درج اسم قوم سادات در شناسنامه الکترونيکى را صادر کرد»، نشر، ۱۳۹۷/۱۲/۲۵ش، بازدید:۱۳۹۸/۱/۸ش.