پرش به محتوا

طه حسین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی شیعه
imported>M.r.seifi
ویرایش جزئی
imported>M.r.seifi
خط ۹۵: خط ۹۵:


===دیدگاه‌ها درباره قرآن===
===دیدگاه‌ها درباره قرآن===
وی در کتاب «فی الشعر الجاهلی» مدعی شده است که برخی مطالب [[قرآن]] از [[اسرائیلیات|داستان‌های یهودی]] تأثیر پذیرفته است.<ref>الجندی،  طه حسین حیاته و فکره، ۱۹۷۷م، ص۱۴۰.</ref> این نظریه‌ها موجب شد که مجلس مصر دستور جمع آوری این کتاب را صادر و او را از دانشگاه مصر اخراج کند.<ref>الجندی،  طه حسین حیاته و فکره، ۱۹۷۷م، ص۱۷۸.</ref> برخی بر این باورند که این جنجال‌ها بیشتر جنبه سیاسی داشته است.<ref>طه حسین، آئینه اسلام، ۱۳۴۶ش، مقدمه، صفحه دوازده.</ref>
وی در کتاب «فی الشعر الجاهلی» مدعی شده است که برخی مطالب [[قرآن]] از [[اسرائیلیات|داستان‌های یهودی]] تأثیر پذیرفته است.<ref>الجندی،  طه حسین حیاته و فکره، ۱۹۷۷م، ص۱۴۰.</ref> این نظریه‌ موجب شد که مجلس مصر دستور جمع آوری این کتاب را صادر و او را از دانشگاه مصر اخراج کند.<ref>الجندی،  طه حسین حیاته و فکره، ۱۹۷۷م، ص۱۷۸.</ref> برخی بر این باورند که این جنجال‌ها بیشتر جنبه سیاسی داشته است.<ref>طه حسین، آئینه اسلام، ۱۳۴۶ش، مقدمه، صفحه دوازده.</ref>


طه حسین به [[اعجاز قرآن]] اعتقاد داشت.<ref>رجوع کنید به: حسین، آئینه اسلام، ۱۳۴۶ش، ص۱۲۲.</ref> به نظر وی مهمترین دلیل اعجاز قرآن نظم و روش خاص آن در بیان مفاهیم است، روشی که عرب در روزگار پیامبر و پس از آن نتوانست آن را تقلید کند.<ref>حسین، آئینه اسلام، ۱۳۴۶ش، ص۱۲۴.</ref>
طه حسین به [[اعجاز قرآن]] اعتقاد داشت.<ref>رجوع کنید به: حسین، آئینه اسلام، ۱۳۴۶ش، ص۱۲۲.</ref> به نظر وی مهمترین دلیل اعجاز قرآن نظم و روش خاص آن در بیان مفاهیم است، روشی که عرب در روزگار پیامبر و پس از آن نتوانست آن را تقلید کند.<ref>حسین، آئینه اسلام، ۱۳۴۶ش، ص۱۲۴.</ref>

نسخهٔ ‏۲۵ اکتبر ۲۰۱۷، ساعت ۱۳:۱۰

طه حسین
اطلاعات کلی
دیناسلام
زادروز۱۸۸۹م
زادگاهمنیا مصر
محل زندگیقاهره
اطلاعات علمی
تحصیلاتدکتری از دانشگاه قاهره و سوربن
آثارفی الشعر الجاهلی، الفتنة الکبری و...
اطلاعات دیگر


طه حسین(۱۸۸۹-۱۹۷۳م) نویسنده و متفکر مصری. از آثار وی می‌توان به «فی الشعر الجاهلی»، «الفتنة الکبری»، «الأیام» و «الشیخان» اشاره کرد. او قرآن را متأثر از داستان‌های یهودی می‌دانست، در عین حال به اعجاز قرآن اعتقاد داشت.
او بر این باور بود که گذشتگان اهل سنت، ابوبکر و عمر را بزرگتر از آنچه که بودند نشان داده‌اند. به نظر او در زمان عثمان بنی‌امیه تمام امور خلافت را در دست گرفته بود. طه حسین معتقد بود که شیعه به عنوان یک حزب، پس از ماجرای صلح حسن بن علی(ع) با معاویه شکل گرفت.

زندگی‌نامه

طه حسین در سال ۱۸۸۹ در مصر به دنیا آمد.[۱] در پنج سالگی در اثر بیماری، بینایی‌اش را از دست داد. طبق رسم آن زمان به مکتب‌خانه رفت و کل قرآن را حفظ نمود. [۲] در سال ۱۹۰۲ وارد مدرسه الأزهر شد و تا سال ۱۹۰۸ در آنجا باقی ماند.[۳] در این مدت، نزد اساتیدی چون محمد عبده، محمد بخیت(مفتی مصر)، محمد حسنین العدوی، محمد مصطفی المراغی، محمد راضی و عاشور الصدفی دروس فقه، اصول فقه، نحو و منطق را آموخت.[۴] تحصیل در الأزهر او را راضی نکرد، به همین خاطر به دانشگاه مصر رفت[۵]و موفق به اخذ دکتری در رشته ادبیات عرب شد.[۶] پس از آن به فرانسه رفت و در رشته تاریخ دانشگاه سوربن به درجه دکتری رسید.[۷]

در سال ۱۹۱۹ به دانشگاه قاهره بازگشت و مشغول تدریس تاریخ یونان و روم در این دانشگاه شد و پس از مدتی ریاست دانشکده ادبیات این دانشگاه را پذیرفت. در طی سال‌های ۱۹۵۰ تا ۱۹۵۲ عهده‌دار وزارت معارف مصر شد؛ اما پس از سقوط کابینه حزب وفد، برای همیشه از سیاست کناره گرفت.[۸] در زمان وزارت خود تحصیلات متوسطه و فنی را رایگان اعلام و قصد داشت تحصیلات عالی را نیز رایگان کند؛ اما پادشاه وقت مصر نپذیرفت.[۹] وی در سال ۱۹۷۳، در ۸۴ سالگی از دنیا رفت.[۱۰]

آثار

طه حسین در کتاب «الفتنة الکبری» با نگاهی صرفا تاریخی [۱۱] حوادث دوران خلفای راشدین و اختلاف‌های بین صحابه را تبیین کرده است.

آثار طه حسین عبارتند از:

  • فی الصیف
  • من بعید
  • أدیب و رحلة الربیع
  • تـجدید‌ ذکـر أبی العلاء
  • حدیث الأربعاء
  • فی الشعر الجـاهلی
  • حـافظ و شوقی
  • من حدیث الشعر و النثر‌ مع‌ المتنبی
  • لحظات
  • فصول فی الأدب و النقد‌
  • نقد‌ و إصـلاح
  • مستقبل الثقافة فی مصر
  • علی‌ هامش السیرة
  • الوعـد الحـق‌
  • الفتنة الکـبری(عـثمان،عـلیّ و بنوه)
  • مرآة الاسلام
  • الشیخان
  • جنة الحیوان
  • الأیام
  • دعاء‌ الکروان‌
  • القصر المسحور [۱۲]



تعدادی از این آثار به فارسی ترجمه شده‌ است، مانند:

  • ان‍ق‍لاب‌ ب‍زرگ‌ (الفتنة الکبری) ترجمه سید جعفر شهیدی.
  • آن روزها(الایام) ترجمه حسین خدیوجم.
  • آئینه اسلام(مرآة الاسلام) ترجمه محمدابراهیم آیتی.
  • پیرامون سیره نبوی(علی هامش السیرة) ترجمه بدرالدین کتابی.

دیدگاه‌ها

طه حسین نظراتی درباره قرآن، خلفای راشدین و شیعه داده است.

دیدگاه‌ها درباره قرآن

وی در کتاب «فی الشعر الجاهلی» مدعی شده است که برخی مطالب قرآن از داستان‌های یهودی تأثیر پذیرفته است.[۱۳] این نظریه‌ موجب شد که مجلس مصر دستور جمع آوری این کتاب را صادر و او را از دانشگاه مصر اخراج کند.[۱۴] برخی بر این باورند که این جنجال‌ها بیشتر جنبه سیاسی داشته است.[۱۵]

طه حسین به اعجاز قرآن اعتقاد داشت.[۱۶] به نظر وی مهمترین دلیل اعجاز قرآن نظم و روش خاص آن در بیان مفاهیم است، روشی که عرب در روزگار پیامبر و پس از آن نتوانست آن را تقلید کند.[۱۷]

دیدگاه‌ها درباره خلفای راشدین

به نظر او گذشتگان اهل سنت، ابوبکر و عمر را در حد تقدیس بزرگ جلوه داده‌اند و بدون فکر و تأمل در مدح و ثنا آن دو سخن گفته‌اند.[۱۸] وی شورای شش نفره را عامل اختلاف بین مسلمانان می‌دانست.[۱۹] زیرا افرادی که توسط خلیفه دوم برای این شورا معرفی شدند، همگی آنها به خاطر حفظ اسلام و مسلمین تمایل داشتند که خود را به عنوان خلیفه معرفی نمایند.[۲۰]

طه حسین، خلیفه سوم را ناتوان در امور خلافت می‌دانست. به نظر وی عثمان به راحتی در برابر طمع ورزان قریش و به خصوص بنی‌امیه از پا در آمد و تسلیم آنها شد، تا جاییکه آنها تمام امور خلافت را به دست گرفته بودند و حتی عزل و نصب ها توسط آنها رخ می‌داد.[۲۱] به نظر او در ماجرای کشته شدن عثمان، علی(ع) از مدافعان عثمان بود؛ اما طلحه و زبیر را متمایل به شورشیان می‌دانست.[۲۲]

دیدگاه‌ها درباره شیعه

وی معتقد بود که مشهور متکلمان و فقها درباره تاریخ شکل‌گیری شیعه به عنوان یک حزب به اشتباه رفته‌اند.[۲۳] به نظر او کسانی که در جنگ‌ها به علی(ع) یاری رساندند شیعیان علی(ع) نبودند؛ بلکه قصدشان تنها کمک رسانی به او بود.[۲۴] به اعتقاد طه حسین تاریخ شکل‌گیری شیعه به عنوان یک حزب، پس از ماجرای صلح حسن بن علی(ع) با معاویه بوده است.[۲۵]

او علی(ع) را فردی سیاستمدار می‌دانست که هیچ‌گاه از سیاست برای رسیدن به مقاصد دنیایی استفاده نکرد.[۲۶] به نظر او با اینکه علی(ع) خلافت را حق بنی هاشم می‌‌دانست، اما از ترس بروز فتنه پیشنهاد عمویش عباس برای بیعت را نپذیرفت.[۲۷]

عده‌ای یزید بن معاویه را در کشتن حسین بن علی(ع) به حق می‌دانستند.[۲۸] دلیل این افراد حفظ حق حاکمیت و وحدت ملی است.[۲۹] اما طه حسین سخن این افراد را نادرست می‌داند.[۳۰] زیرا حسین بن علی(ع) هنگام مواجه با سپاه کوفه، به عمر سعد سه پیشنهاد داد: «۱- یا به او راه دهند که به حجاز رود. ۲- یا او را به شام نزد یزید بفرستند تا قضیه را میان خود حل کنند. ۳- یا به او راه دهند تا به یکی از مرزهای مسلمین رود و در آنجا بماند». عمر سعد این پیشنهادها را به صورت مکتوب برای ابن‌زیاد فرستاد، اما ابن‌زیاد این پیشنهادها را رد کرد و تسلیم بلاشرط حسین(ع) را خواست.[۳۱]اگر یکی از سه پیشنهاد حسین(ع) عملی می‌شد خون اهل‌بیت پیامبر(ص) پایمال نمی‌شد و واقعه کربلا اتفاق نمی‌افتاد.[۳۲]

پانویس

الگوی پانویس غیرفعال شده است. لطفا از الگوی پانوشت استفاده شود


منابع

  • الجندی، انور، طه حسین حیاته و فکره فی میزان الاسلام، بی جا، دار الاعتصام، چاپ دوم، ۱۹۷۷م.
  • حسین، طه، الشیخان، قاهره، دار المعارف، الطبعة الرابعة، ۱۹۶۹م.
  • حسین، طه، الفتنه الکبری، قاهره، دار المعارف، الطبعة الثانیة عشرة، ۲۰۰۲م.
  • حسین، طه، آن روزها، ترجمه حسین خدیوجم، تهران، سروش، چاپ سوم، ۱۳۵۸ش.
  • حسین، طه، آئینه اسلام، ترجمه دکتر محمد ابراهیم آیتی، تهران، شرکت سهامی انتشار، چاپ چهارم، ۱۳۴۶ش.
  • نظری، علی، «بررسی و آثار طه حسین در ادب عربی»، در مجله کیهان فرهنگی، تهران، موسسه کیهان، مهر ۱۳۷۳ش.

پیوند بیرون

  1. الجندی، طه حسین حیاته و فکره، ۱۹۷۷م، ص۲۱.
  2. الجندی، طه حسین حیاته و فکره، ۱۹۷۷م، ص۲۱.
  3. الجندی، طه حسین حیاته و فکره، ۱۹۷۷م، ص۲۱.
  4. حسین، آئینه اسلام، ۱۳۴۶ش، مقدمه، صفحه نه.
  5. الجندی، طه حسین حیاته و فکره، ۱۹۷۷م، ص۲۲.
  6. نظری، «بررسی و آثار طه حسین در ادب عربی»، ص۲۴.
  7. نظری، «بررسی و آثار طه حسین در ادب عربی»، ص۲۴.
  8. حسین، آن روزها، ۱۳۵۸ش، ص۱۲-۱۳.
  9. حسین، آئینه اسلام، ۱۳۴۶ش، مقدمه، صفحه چهارده.
  10. نظری، «بررسی و آثار طه حسین در ادب عربی»، ص۲۴.
  11. حسین، الفتنه الکبری، ۲۰۰۲م، ج۱، ص۵.
  12. نظری، «بررسی و آثار طه حسین در ادب عربی»، ص۲۴.
  13. الجندی، طه حسین حیاته و فکره، ۱۹۷۷م، ص۱۴۰.
  14. الجندی، طه حسین حیاته و فکره، ۱۹۷۷م، ص۱۷۸.
  15. طه حسین، آئینه اسلام، ۱۳۴۶ش، مقدمه، صفحه دوازده.
  16. رجوع کنید به: حسین، آئینه اسلام، ۱۳۴۶ش، ص۱۲۲.
  17. حسین، آئینه اسلام، ۱۳۴۶ش، ص۱۲۴.
  18. حسین، الشیخان، ۱۹۶۹م، ص۶.
  19. حسین، الفتنه الکبری، ۲۰۰۲م، ج۱، ص۴۸.
  20. حسین، الفتنه الکبری، ۲۰۰۲م، ج۱، ص۴۸.
  21. حسین، آئینه اسلام، ۱۳۴۶ش، ص۲۰۵.
  22. حسین، الفتنه الکبری، ۲۰۰۲م، ج۲، ص۷.
  23. حسین، الفتنه الکبری، ۲۰۰۲م، ج۱، ص۱۷۵.
  24. حسین، الفتنه الکبری، ۲۰۰۲م، ج۱، ص۱۷۵.
  25. حسین، الفتنه الکبری، ۲۰۰۲م، ج۱، ص۱۷۵.
  26. حسین، آئینه اسلام، ۱۳۴۶ش، ص۲۱۹.
  27. حسین، الفتنه الکبری، ۲۰۰۲م، ج۲، ص۱۷.
  28. حسین، الفتنه الکبری، ۲۰۰۲م، ج۲، ص۲۴۴.
  29. حسین، الفتنه الکبری، ۲۰۰۲م، ج۲، ص۲۴۴.
  30. حسین، الفتنه الکبری، ۲۰۰۲م، ج۲، ص۲۴۴.
  31. حسین، الفتنه الکبری، ۲۰۰۲م، ج۲، ص۲۴۰.
  32. حسین، الفتنه الکبری، ۲۰۰۲م، ج۲، ص۲۴۴.