جمعیة مؤسسة جهاد البناء الإنمائیة
| نهاد وابسته به حزبالله | |
 نشانواره مؤسسه | |
| اطلاعات کلی | |
|---|---|
| نامهای دیگر | مؤسسه جهاد البناء |
| تأسیس | ۱۹۸۸م |
| وابسته به | حزبالله لبنان |
| نوع فعالیت | خدماتی |
| گستره فعالیت | لبنان |
| اهداف | ترمیم خسارتهای جنگی • تأمین آب و برق • توانمندسازی کشاورزان و آموزشهای حرفهای |
| فعالیتها | تأمین برق در مناطق دورافتاده • حفر چاههای آب • اجرای طرح «العباس» برای تأمین آب آشامیدنی • جمعآوری زباله در حومه جنوبی بیروت |
| وظایف | بازسازی زیرساختها • حمایت از کشاورزی • توانمندسازی جامعه • توسعه پایدار و پژوهشهای انسانی. |
| مکان | لبنان |
| سایر | |
| وضعیت | فعال |
| وبگاه | https://jihadbinaa.org.lb/ |
جَمعیةُ مؤسسة جَهاد البِناء الإنمائیّة (به فارسی: سازمان توسعهای جهاد سازندگی) مشهور به جهاد البناء، نهادی وابسته به حزبالله لبنان که در سال ۱۹۸۸م با هدف بازسازی واحدهای مسکونی تخریبشده در اثر تجاوزات اسرائیل، توسعه کشاورزی، معیشت و خدمات در مناطق مختلف لبنان تأسیس شد. این نهاد توسعهگرا و اسلامی، فعالیت خود را از مدیریت پسماند آغاز کرد و سپس با ترمیم خسارتهای جنگی، تأمین آب و برق، توانمندسازی کشاورزان و آموزشهای حرفهای گسترش یافت.
جهاد البناء در جنگهای مختلف، بهویژه در جنگ ۳۳ روزه (۲۰۰۶م) با اسکان آوارگان، بازسازی خانهها و پرداخت غرامت، بهعنوان متولی اصلی بازسازی در غیاب دولت لبنان عمل کرده است. این مؤسسه در سال ۲۰۰۷م از سوی آمریکا تحریم شده، اسرائیل آن را پوششی برای فعالیتهای نظامی حزبالله میداند و بارها مهندسان آن را هدف حملات قرار داده است.
جایگاه و اهمیت جهاد البناء در لبنان
مؤسسه جهاد البناء، وابسته به حزبالله لبنان،[۱] در سال ۱۹۸۸م تأسیس شد[۲] و مأموریت خود را بازسازی و مرمت واحدهای مسکونی تخریبشده در اثر تجاوزات، همراه با تعهد به امور کشاورزی، توسعهای، ارتقای سطح معیشت و پوشش برنامهها و مراکز مناطق مختلف لبنان تعریف کرده است.[۳]
این مؤسسه در سایت خود، نهادی توسعهگرا، خدماتی و اسلامی در لبنان معرفی شده که ریشه در خط امام خمینی دارد و برای مقابله با شرایط دشوار و طاقتفرسای مردم مستضعف و محروم شکل گرفته است.[۴] همچنین گزارش شده که هیأتی از این مؤسسه به ایران سفر کرد و از تجربیات جمهوری اسلامی ایران در تأسیس جهاد سازندگی الهام گرفت.[۵] به گزارش روزنامه لورینتتودی لبنان، جهاد البناء از ایران، دولت لبنان و کشورهای عربی (بهویژه قطر) بودجه دریافت میکند.[۶]
سید حسن نصرالله دبیرکل وقت حزبالله در مراسم سیویکمین سالگرد تأسیس، این مؤسسه را از ابتدا بخشی از مقاومت دانسته و به آن افتخار کرده که با وجود تحریمهای آمریکا، در ابعاد نظامی، فرهنگی و سیاسیِ فعالیت داشته است. او تأکید کرد که پس از جنگ ۲۰۰۶م، این مؤسسه در کمتر از دو هفته، تمام آوارگان را از خیابانها جمعآوری کرد و آن را تجربهای بیسابقه در تاریخ بشری خواند. نصرالله اذعان داشت که سید عباس موسوی (دبیرکل اسبق) سرسختترین حامی تأسیس این نهاد بود.[۷]
وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC) از ۲۰ فوریه ۲۰۰۷م، جهاد البناء را در لیست تحریمهای خود قرار داده است. این اقدام به استناد نقش این مؤسسه در بازسازی مناطق جنگی و تقویت جایگاه عمومی حزبالله انجام شد و ازاینرو داراییهای آن را مسدود کرد.[۸] اسرائیل هم جهاد البناء را پوششی برای فعالیتهای نظامی حزبالله معرفی کرده و بارها مهندسان این مؤسسه را هدف حملات نظامی قرار داده است.[۹]
نقش و کارکرد
جهاد البناء در اوایل دهه ۱۹۸۰م و همزمان با شکلگیری حزبالله پا به عرصه گذاشت. هدف نخستین آن، جبران خلأ ناشی از عملکرد ضعیف دولت در ارائه خدمات به جوامع شیعه بود؛ از اینرو فعالیت خود را با مدیریت پسماند در حومه جنوبی بیروت آغاز کرد. اما با تشدید درگیریها علیه اشغال جنوب لبنان توسط اسرائیل، نقش آن به بازسازی و ترمیم خسارتهای ناشی از حملات، تغییر جهت داد.[۱۰]
پس از تجاوز اسرائیل در ۱۹۸۲م و جنگ داخلی لبنان، محرومیت در مناطق بقاع، جنوب و شمال شدت گرفت و این مناطق از ابتداییترین امکانات تهی شدند. در چنین فضایی، ضرورت مقابله با فقر در کنار مقاومت، زمینهساز تأسیس این نهاد گردید.[۱۱] اگرچه تأسیس در اواخر دهه ۱۹۸۰م صورت گرفت، اما پیش از آن و پس از کشتار «بئر العبد» در مارس ۱۹۸۵م (با بیش از ۸۰ شهید)، گروهی از مهندسان جهاد البناء برای بازسازی خرابیها دست بهکار شدند.[۱۲]
این مؤسسه در سال ۱۹۹۵م به ثبت رسمی رسید[۱۳] و با آزادسازی جنوب لبنان در سال ۲۰۰۰م، رویکرد خود را تغییر داد و دامنه فعالیتهایش را گسترش بخشید.[۱۴]
در مرامنامه جهاد البناء، بر این اصل تأکید شده که تمامی پروژهها با حفظ کرامت و شأن انسانی مردم و با برنامهریزیِ دقیق و نظارتِ گامبهگام در همه مراحل - از مطالعات اولیه تا اجرا و بهرهبرداری - دنبال میشوند.[۱۵] پاکسازی مناطق آسیبدیده از حملات نظامی، توسعه بخش کشاورزی در دو حوزه گیاهی و دامی، توانمندسازی تعاونیها و کمک به بازاریابی محصولات کشاورزان و صنعتگران از جمله وظایف این مؤسسه است. همچنین با برگزاری دورههای آموزشی از کارشناسان و صنعتگران حمایت میکند، با احیای زمینهای تخریبشده به مقابله با بیابانزایی میپردازد و با اجرای برنامههای آگاهیرسانی و مدیریت پسماند، به فعالسازی مسائل زیستمحیطی همت میگمارد.[۱۶]
تأمین برق در مناطق دورافتاده، حفر چاههای آب، اجرای طرح «العباس» برای تأمین آب آشامیدنی و جمعآوری زباله در حومه جنوبی بیروت، از جمله پروژههای عمرانی این مؤسسه بهشمار میرود.[۱۷]
گسترش فعالیتها در دورههای مختلف
پس از تأسیس رسمی، دامنه فعالیتهای جهاد البناء از کمکهای اولیه به پروژههای عمرانی گسترش یافت. بنابر گزارشهای خبری، این نهاد در دوران اشغال جنوب لبنان، علیرغم بمبارانها و مینهای اسرائیلی، به کار خود ادامه داد و شهدا و مجروحانی را نیز تقدیم کرد. بین سالهای ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۷م، موفق به بازسازی ۱۵۰۰ واحد مسکونی و ۴۲ مدرسه شد. همچنین در فاصله سالهای ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۰م، ۵۷ دوره فنی و ۱۴۲ دوره کشاورزی برگزار کرد و به ۳۷۶۳ کشاورز کمک رساند.[۱۸]
مهمترین مرحله فعالیت این مؤسسه، پس از جنگ ۳۳ روزه در ژوئیهٔ ۲۰۰۶م (۱۳۸۵ش) رقم خورد؛ جنگی که اسرائیل ویرانی گستردهای به بار آورد و جهاد البناء با اسکان آوارگان، پرداخت اجارهبها، خرید وسایل و بازسازی خانهها، عملکردی چشمگیر از خود نشان داد.[۱۹]
پس از جنگ ۲۰۲۴م نیز این مؤسسه در شرایطی که دولت لبنان با بحران اقتصادی و ناتوانی در ارائهٔ کمک مواجه بود، بهعنوان متولی اصلی بازسازی عمل کرد.[۲۰] گزارشها حاکی از آن است که جهاد البناء تا سال ۲۰۲۵م حدود ۴۰۰ میلیون دلار غرامت به حدود ۱۴۰,۰۰۰ نفر پرداخت کرده است. مبلغ غرامت برای منازلی که بهطور کامل تخریب شده بودند، بین ۱۲,۰۰۰ تا ۱۴,۰۰۰ دلار برای اجاره یکساله و خرید مبلمان در نظر گرفته شده بود.[۲۱]
در سال ۲۰۲۵م، حزبالله از طریق جهاد البناء و پروژه "وَعد"، یک طرح جامع ۳ میلیارد دلاری برای بازسازی مناطق آسیبدیده از جنگ اعلام کرد که در سه فاز اجرا میشود. این طرح در واکنش به عدم اقدام دولت لبنان و وامهای محدود بانک جهانی که بازسازی مناطق مرزی را مستثنی کرده بود، طراحی شد.[۲۲]
پانویس
- ↑ خلیل، سوسیولوجیا الجمهور السیاسی الدینی فی الشرق الأوسط المعاصر، ۲۰۰۵م، ص۲۳۶.
- ↑ «من نحن»، سایت جمعیة جهاد البناء.
- ↑ جعفر، التمکین الشیعی، ۱۴۳۶ق، ص۳۲۲و۳۲۳.
- ↑ «تحقیق: مؤسسة لتنمیة الإنسان لمجتمع المقاومة (جهاد البناء)»، ۱۹۹۷م، ص۵۰.
- ↑ حسن شریم، «"جهاد البناء".. إنماء من رحم المقاومة»، خبرگزاری العهد.
- ↑ «Israeli drone strike kills two from Hezbollah's civilian reconstruction organization»، سایت خبری لورینت تودی لبنان.
- ↑ «Sayyed Nasrallah’s Full Speech on the 31st Anniversary of Establishing the Jihad Al-Bina Development Foundation»، خبرگزاری العهد.
- ↑ «Global Terrorism (SDGT) Designation»، وبسایت رسمی وزارت خزانهداری آمریکا.
- ↑ «Israeli drone strike kills two from Hezbollah's civilian reconstruction organization»، سایت خبری لورینت تودی لبنان.
- ↑ «How Hezbollah helps its constituency rebuild after conflict»، سایت خبری لورینت تودی لبنان.
- ↑ «من نحن»، سایت جمعیة جهاد البناء.
- ↑ حسن شریم، «"جهاد البناء".. إنماء من رحم المقاومة»، خبرگزاری العهد.
- ↑ «من نحن»، سایت جمعیة جهاد البناء.
- ↑ «من نحن»، سایت جمعیة جهاد البناء.
- ↑ «مؤسسة جهاد البناء»، ۱۴۱۳ق، ص۶۶و۶۷.
- ↑ «من نحن»، سایت جمعیة جهاد البناء؛ «مؤسسة لتنمیة الإنسان لمجتمع المقاومة (جهاد البناء)»، ص۵۰.
- ↑ حسن شریم، «"جهاد البناء".. إنماء من رحم المقاومة»، خبرگزاری العهد.
- ↑ حسن شریم، «"جهاد البناء".. إنماء من رحم المقاومة»، خبرگزاری العهد.
- ↑ حسن شریم، «"جهاد البناء".. إنماء من رحم المقاومة»، خبرگزاری العهد.
- ↑ «Damage from Israel's aggression in 2024 vs. 2006: Lebanon's housing recovery faces major setbacks»، سایت خبری شبکه LBCI لبنان.
- ↑ «Hezbollah battles funding constraints as it tries to rebuild war-damaged communities»، سایت خبری واینت.
- ↑ «Hezbollah Steps in With $3 Billion Reconstruction Plan»، سایت روزنامه الاخبار.
منابع
- خلیل، خلیل احمد، سوسیولوجیا الجمهور السیاسی الدینی فی الشرق الأوسط المعاصر، بیروت، المؤسسة العربية للدراسات و النشر، ۲۰۰۵م.
- جعفر، صادق، التمکین الشیعی، بیروت، منشورات الرضا، ۱۴۳۶ق.
- «تحقیق: مؤسسة لتنمیة الإنسان لمجتمع المقاومة (جهاد البناء)»، بقیةالله، نیسان ۱۹۹۷م، العدد ۶۷.
- «مؤسسة جهاد البناء»، بقیةالله، ذوالقعدة ۱۴۱۳ق، العدد ۲۰.
- «من نحن»، سایت جمعیة جهاد البناء، تاریخ انتشار: ۲۰۱۳-۰۱-۱۳.
- حسن شریم، «"جهاد البناء".. إنماء من رحم المقاومة»، خبرگزاری العهد، تاریخ انتشار: ۲۰۲۲-۰۷-۰۵.
- «Sayyed Nasrallah’s Full Speech on the 31st Anniversary of Establishing the Jihad Al-Bina Development Foundation»، خبرگزاری العهد، تاریخ انتشار: ۷ ژوئیه ۲۰۱۹م.
- «Global Terrorism (SDGT) Designation»، وبسایت رسمی وزارت خزانهداری آمریکا، تاریخ انتشار: ۰۲/۲۰/۲۰۰۷.
- «How Hezbollah helps its constituency rebuild after conflict»، سایت خبری لورینت تودی لبنان، تاریخ انتشار: ۳۰ نوامبر ۲۰۲۳م.
- «Damage from Israel's aggression in 2024 vs. 2006: Lebanon's housing recovery faces major setbacks»، سایت خبری شبکه LBCI لبنان، تاریخ انتشار: ۳ ژانویه ۲۰۲۵م.
- «Hezbollah battles funding constraints as it tries to rebuild war-damaged communities»، سایت خبری واینت، تاریخ انتشار: ۱۰ فوریه ۲۰۲۵م.
- «Hezbollah Steps in With $3 Billion Reconstruction Plan»، سایت روزنامه الاخبار، تاریخ انتشار: ۷ سپتامبر ۲۰۲۵م.
- «Israeli drone strike kills two from Hezbollah's civilian reconstruction organization»، سایت خبری لورینت تودی لبنان، تاریخ انتشار: ۲ اکتبر ۲۰۲۵م.