کاربر:Erfaq/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخهها
| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
محمدبن عبدالوهاب اعتقادات [[شیعه]] مانند [[زیارت| زیارت پیامبر]]، [[شفاعت]] و [[توسل]] به ایشان را موجب [[شرک]] و [[کفر]] میدانست و جان و مال کسانی را که چنین اعمالی را انجام دهند [[حلال]] میدانست. وی [[ضریح]] را بزرگترین [[بت]] معرفی میکرد.<ref>علی پور، قیطاسی و دارابی، «تأثیر اندیشههای ابن تیمیه بر خطوط فکری و خط مشي گروههای سلفی-تکفیری»، ۱۳۹۶ش، ص۴۳.</ref> جمشیدی راد پژوهشگر اندیشه سیاسی مسلمین، معتقد است که ابن تیمیه تفکرات [[بنیامیه|امویان]] در مخالفت با فرق اسلامی بویژه اسلوب شیعیان در بزرگداشت از آموزههای اسلامی را تئوریزه کرد و وهابیت آن را در عمل تطبیق کرد.<ref>جمشیدی راد، «فرقه وهابیت و اهداف سیاسی آن»، ۱۳۸۹ش، ص۱۸۲.</ref> محمدبن عبدالوهاب به اصل [[اجتهاد]] آزاد و عدم [[تقلید (فقه)|تقلید]] از [[مذاهب چهارگانه اهل سنت|مذاهب چهارگانه]] اعتقاد داشت و تنها تفسیر [[ابنتیمیه حرانی|ابنتیمیه]] از مذهب حنبلی را قبول داشت. بر این اساس وی با همه مذاهب سنی بهجز مذهب حنبلی مخالفت کرد و حتی در مواردی با مذهب حنبلی نیز به مخالفت پرداخت.<ref>علی پور، قیطاسی و دارابی، «تأثیر اندیشههای ابن تیمیه بر خطوط فکری و خط مشي گروههای سلفی-تکفیری»، ۱۳۹۶ش، ص۴۳.</ref> | محمدبن عبدالوهاب اعتقادات [[شیعه]] مانند [[زیارت| زیارت پیامبر]]، [[شفاعت]] و [[توسل]] به ایشان را موجب [[شرک]] و [[کفر]] میدانست و جان و مال کسانی را که چنین اعمالی را انجام دهند [[حلال]] میدانست. وی [[ضریح]] را بزرگترین [[بت]] معرفی میکرد.<ref>علی پور، قیطاسی و دارابی، «تأثیر اندیشههای ابن تیمیه بر خطوط فکری و خط مشي گروههای سلفی-تکفیری»، ۱۳۹۶ش، ص۴۳.</ref> جمشیدی راد پژوهشگر اندیشه سیاسی مسلمین، معتقد است که ابن تیمیه تفکرات [[بنیامیه|امویان]] در مخالفت با فرق اسلامی بویژه اسلوب شیعیان در بزرگداشت از آموزههای اسلامی را تئوریزه کرد و وهابیت آن را در عمل تطبیق کرد.<ref>جمشیدی راد، «فرقه وهابیت و اهداف سیاسی آن»، ۱۳۸۹ش، ص۱۸۲.</ref> محمدبن عبدالوهاب به اصل [[اجتهاد]] آزاد و عدم [[تقلید (فقه)|تقلید]] از [[مذاهب چهارگانه اهل سنت|مذاهب چهارگانه]] اعتقاد داشت و تنها تفسیر [[ابنتیمیه حرانی|ابنتیمیه]] از مذهب حنبلی را قبول داشت. بر این اساس وی با همه مذاهب سنی بهجز مذهب حنبلی مخالفت کرد و حتی در مواردی با مذهب حنبلی نیز به مخالفت پرداخت.<ref>علی پور، قیطاسی و دارابی، «تأثیر اندیشههای ابن تیمیه بر خطوط فکری و خط مشي گروههای سلفی-تکفیری»، ۱۳۹۶ش، ص۴۳.</ref> | ||
محمدبن عبدالوهاب با الهام از آراء و افکار ابن تیمیه و ابن قیم جوزی به تجدید بنای عقاید [[اصحاب حدیث|اهل حدیث]] پرداخت.<ref>علی پور، قیطاسی و دارابی، «تأثیر اندیشههای ابن تیمیه بر خطوط فکری و خط مشي گروههای سلفی-تکفیری»، ۱۳۹۶ش، ص۴۴.</ref> حدیثگرایی محمدبن عبدالوهاب نوعی قیام علیه گرایش کلامی و عقلی تقلی شده است. <ref>جمشیدی راد، «فرقه وهابیت و اهداف سیاسی آن»، ۱۳۸۹ش، ص۱۸۲.</ref>به اعتقاد برخی پژوهشگران دغدغه اصلی جریان وهابیگری | محمدبن عبدالوهاب با الهام از آراء و افکار ابن تیمیه و ابن قیم جوزی به تجدید بنای عقاید [[اصحاب حدیث|اهل حدیث]] پرداخت.<ref>علی پور، قیطاسی و دارابی، «تأثیر اندیشههای ابن تیمیه بر خطوط فکری و خط مشي گروههای سلفی-تکفیری»، ۱۳۹۶ش، ص۴۴.</ref> حدیثگرایی محمدبن عبدالوهاب نوعی قیام علیه گرایش کلامی و عقلی تقلی شده است. <ref>جمشیدی راد، «فرقه وهابیت و اهداف سیاسی آن»، ۱۳۸۹ش، ص۱۸۲.</ref>به اعتقاد برخی پژوهشگران دغدغه اصلی جریان وهابیگری حفظ اصالت اسلامی از طریق تمسک به نصوص دینی است و در این راستا با نفی حجیت عقلی، تنها راه نیل به چنین اصالتی را متون دینی و سیره سلف صالح معرفی میکند.<ref>علی پور، قیطاسی و دارابی، «تأثیر اندیشههای ابن تیمیه بر خطوط فکری و خط مشي گروههای سلفی-تکفیری»، ۱۳۹۶ش، ص۴۴.</ref> براساس آرای محمدبن عبدالوهاب، در صورت کارسازنبودن نرمش و مدارا، باید با زور شمشیر و جنگ مسلحانه خرافات و [[بدعت|بدعتها]] در [[دین]] را ریشهکن، و زمینه بازگشت به اسلام نخستین و شیوه سلف صالح را فراهم ساخت.<ref>رفیع، «تأثیر نفوذ وهابیت در پاکستان | ||
بر روابط این کشور با جمهوری اسلامی ایران»، ۱۳۹۴ش، ص۲۱۲.</ref> | بر روابط این کشور با جمهوری اسلامی ایران»، ۱۳۹۴ش، ص۲۱۲.</ref> | ||
نسخهٔ ۴ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۱۱
محمدبن عبدالوهاب
زندگینامه
محمّدبن عبد الوهّاب، در سال ۱۱۱۵ق (۱۷۰۳م) در شهر عُیَینه، از توابع نَجد حجاز به دنیا آمد. گفته شده که وی مقدمات علمی و فقه حنبلی را نزد پدرش در زادگاه خود فرا گرفته است. برای ادامه تحصیل به حرمین شریفین، سفر کرد و در مدت اقامت خود در مدینه با افکار و آراء ابنتیمیه آشنا گردید و در همان زمان مردم را از تبرک جستن به قبر پیامبر اسلام نهی میکرد. [۱] همچنین گزارش شده است که وی به بصره، بغداد، کردستان، اصفهان، همدان، قم، دمشق، استانبول، مصر و هند سفر داشته و در برخی شهرها مثل بغداد و اصفهان اقامت چندین ساله داشته است.[۲] برخی منابع اشاره دارد که در تعداد سفرهای وی اختلاف نظر است.[۳] محمدبن عبدالوهاب پس از مرگ پدرش در ۱۱۵۳ق که مخالف عقاید وی بود به تبلیغ وسیع آراء و عقاید خود پرداخت. در ۱۱۵۷ق محمدبن عبدالوهاب و محمدبن سعود حاکم درعیه و جد اعلی آل سعود، با یک دیگر بیعت کردند و این اتحاد منجر به تأسیس فرقه وهابیت در قرن هجدهم میلادی و تشکیل دولت وهابی-سعودی در قرن بیستم گردید. سرانجام محمدبن عبدالوهاب در سال ۱۲۰۶ق (۱۷۹۲م) در ۹۱ سالگی از دنیا رفت.[۴]
تأثیرگذاری
دیدگاهها و عقاید
محمدبن عبدالوهاب اعتقادات شیعه مانند زیارت پیامبر، شفاعت و توسل به ایشان را موجب شرک و کفر میدانست و جان و مال کسانی را که چنین اعمالی را انجام دهند حلال میدانست. وی ضریح را بزرگترین بت معرفی میکرد.[۵] جمشیدی راد پژوهشگر اندیشه سیاسی مسلمین، معتقد است که ابن تیمیه تفکرات امویان در مخالفت با فرق اسلامی بویژه اسلوب شیعیان در بزرگداشت از آموزههای اسلامی را تئوریزه کرد و وهابیت آن را در عمل تطبیق کرد.[۶] محمدبن عبدالوهاب به اصل اجتهاد آزاد و عدم تقلید از مذاهب چهارگانه اعتقاد داشت و تنها تفسیر ابنتیمیه از مذهب حنبلی را قبول داشت. بر این اساس وی با همه مذاهب سنی بهجز مذهب حنبلی مخالفت کرد و حتی در مواردی با مذهب حنبلی نیز به مخالفت پرداخت.[۷]
محمدبن عبدالوهاب با الهام از آراء و افکار ابن تیمیه و ابن قیم جوزی به تجدید بنای عقاید اهل حدیث پرداخت.[۸] حدیثگرایی محمدبن عبدالوهاب نوعی قیام علیه گرایش کلامی و عقلی تقلی شده است. [۹]به اعتقاد برخی پژوهشگران دغدغه اصلی جریان وهابیگری حفظ اصالت اسلامی از طریق تمسک به نصوص دینی است و در این راستا با نفی حجیت عقلی، تنها راه نیل به چنین اصالتی را متون دینی و سیره سلف صالح معرفی میکند.[۱۰] براساس آرای محمدبن عبدالوهاب، در صورت کارسازنبودن نرمش و مدارا، باید با زور شمشیر و جنگ مسلحانه خرافات و بدعتها در دین را ریشهکن، و زمینه بازگشت به اسلام نخستین و شیوه سلف صالح را فراهم ساخت.[۱۱]
آثار
- کتاب التوحید
- کشف الشبهات
- الاصول الثلاثه
- مسائل الجاهلیه
- اصول الایمان
- فضل الاسلام
- القواعدالاربع
- سته الاصول
- نواقص الاسلام العشره
- بطلان الشرک و معامله اهله
- اقامه المله الحنیفیه
عملکردها
پیمان با آل سعود
پایهگذاری وهابیت
به گفته پژوهشگران وهابیت در قرن هجدهم میلادی بر اساس آرای محمد بن عبدالوهاب تأسیس گردید و در قرن بیستم منجر به تشکیل دولت وهابی سعودی شد. [۱۳] وهابیت با هیچ یک از پنج گرایش فقهی، حنفی، مالکی، حنبلی، شافعی و شیعه امامیه در جهان اسالم سازگار دانسته نشده؛ هرچند دیدگاه جدیدی در مذهب سنی و حنبلی در نظر گرفته شده است. [۱۴]به نظر محمد الباهی اندیشمند اهل سنت وهابیت شکاف بین شیعه و سنی را عمیق کرده است.[۱۵]
پانوشت
- ↑ دبیرخانه کنگره جهانی مقابله با جریانهای افراطی و تکفیری، «نگاهی به زندگی محمد بن عبدالوهاب، بنیانگذار وهابیت»، وبگاه دبیر خانه
- ↑ علیخانی، «انديشه سياسي محمد بن عبدالوهاب (۱)»، وبگاه راسخون.
- ↑ دبیرخانه کنگره جهانی مقابله با جریانهای افراطی و تکفیری، «نگاهی به زندگی محمد بن عبدالوهاب، بنیانگذار وهابیت»، وبگاه دبیر خانه.
- ↑ دبیرخانه کنگره جهانی مقابله با جریانهای افراطی و تکفیری، «نگاهی به زندگی محمد بن عبدالوهاب، بنیانگذار وهابیت»، وبگاه دبیر خانه.
- ↑ علی پور، قیطاسی و دارابی، «تأثیر اندیشههای ابن تیمیه بر خطوط فکری و خط مشي گروههای سلفی-تکفیری»، ۱۳۹۶ش، ص۴۳.
- ↑ جمشیدی راد، «فرقه وهابیت و اهداف سیاسی آن»، ۱۳۸۹ش، ص۱۸۲.
- ↑ علی پور، قیطاسی و دارابی، «تأثیر اندیشههای ابن تیمیه بر خطوط فکری و خط مشي گروههای سلفی-تکفیری»، ۱۳۹۶ش، ص۴۳.
- ↑ علی پور، قیطاسی و دارابی، «تأثیر اندیشههای ابن تیمیه بر خطوط فکری و خط مشي گروههای سلفی-تکفیری»، ۱۳۹۶ش، ص۴۴.
- ↑ جمشیدی راد، «فرقه وهابیت و اهداف سیاسی آن»، ۱۳۸۹ش، ص۱۸۲.
- ↑ علی پور، قیطاسی و دارابی، «تأثیر اندیشههای ابن تیمیه بر خطوط فکری و خط مشي گروههای سلفی-تکفیری»، ۱۳۹۶ش، ص۴۴.
- ↑ رفیع، «تأثیر نفوذ وهابیت در پاکستان بر روابط این کشور با جمهوری اسلامی ایران»، ۱۳۹۴ش، ص۲۱۲.
- ↑ عظیمی، «آثار و کتب محمدبن عبدالوهاب»، وبگاه پژوهه، مدرسه الامام امیر المومنین، «محمد بن عبدالوهاب»، پایگاه اطلاع رسانی آیت الله مکارم شیرازی.
- ↑ رفیع، «تأثیر نفوذ وهابیت در پاکستان بر روابط این کشور با جمهوری اسلامی ایران»، ۱۳۹۴ش، ص۲۱۲.
- ↑ اسکندری، «تأثیر اندیشه سلفی- وهابی بر گروههای افراطی معاصر (داعش)»، ۱۳۹۸ش، ص۱۱۹.
- ↑ مجله پگاه حوزه، «شیعه در نگاه وهابیان»، ۱۳۸۶ش، پلیگاه اطلاعرسانی حوزه.
منابع
- مدرسه الامام امیر المومنین، «محمد بن عبدالوهاب»، پایگاه اطلاع رسانی آیت الله مکارم شیرازی، تاریخ درج مطلب: ۹ مهر ۱۴۰۲ش، تاریخ بازدید: ۹ مهر ۱۴۰۲ش.
- رفیع، حسین، «تأثیر نفوذ وهابیت در پاکستان بر روابط این کشور با جمهوری اسلامی ایران»، مندرج در فصلنامه مطالعات روابط بین الملل، شماره ۳۲، ۱۳۹۴ش.
- مجله پگاه حوزه، «شیعه در نگاه وهابیان»، ۱۳۸۶ش، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.
- اسکندری، مسعودرضا، «تأثیر اندیشه سلفی- وهابی بر گروههای افراطی معاصر (داعش)»، مندرج در فصلنامه مطالعات خاورمیانه، ۱۳۹۸ش، شماره دوم.
- علیخانی، علی اکبر، «انديشه سياسي محمد بن عبدالوهاب (۱)»، وبگاه راسخون، تاریخ درج مطلب:۳۰ خرداد ۱۳۹۶ش، تاریخ بازدید: ۱۰ مهر ۱۴۰۲ش.
- عظیمی، مهری، «آثار و کتب محمدبن عبدالوهاب»، وبگاه پژوهه، تاریخ درج مطلب: ۲۴ آبان ۱۳۹۳ش، تاریخ بازدید: ۱۱ مهر ۱۴۰۲ش.
- علی پور، جواد، قیطاسی، سجاد و دارابی، مهدی، «تأثیر اندیشههای ابن تیمیه بر خطوط فکری و خط مشي گروههای سلفی-تکفیری»، مندرج در فصلنامه اندیشه سیاسی در اسلام، تابستان ۱۳۹۶ش.