مشق شمشیر (آیین)
 مراسم مشق شمشیر در حرم امام علی(ع) | |
| اطلاعات آیین | |
|---|---|
| زمانبرگزاری | دهه اول محرم |
| مکان برگزاری | نجف، قم، مشهد، شیراز |
| گستره جغرافیایی | عراق، ایران |
| وجه نمادین | حمل و نمایش شمشیر |
| ادعیه | نوحه |
| آیینهای مهم | |
| سینهزنی • افطاری • تشییع جنازه • تعزیه خوانی سایر آیینها | |
مَشقِ شمشیر از آیینهای سوگواری در دهه محرم است که در آن، عزاداران، حرکات رزمی نمادین را با سوگواری محرم ترکیب میکنند.[۱] در جریان این عزاداری، گروهی از مردان با شمشیر در دست، صفآرایی میکنند و حرکات هماهنگی انجام میدهند که یادآور آمادگی جنگی و فداکاری یاران امام حسین(ع) در کربلاست.[۲]
گزارش شده است که آیینِ مشقِ شمشیر، شاید برگرفته از اعلام وفاداری حبیب بن مظاهر و همراهانش در شب عاشورا باشد.[۳] به گفته مورخان، زمانی که نافع بن هلال، حبیب را از نگرانی حضرت زینب(س)، درباره وفاداری یاران امام حسین(ع) باخبر کرد، نافع و حبیب، اصحاب امام حسین(ع) را گرد آوردند و همگی نزد امام حسین(ع) رفتند و گفتند که تا آخرین قطره خون خود از خاندان پیامبر(ص) حمایت خواهند کرد.[۴]
گفته شده است، این آیین ریشه در نجف در عراق دارد[۵] و از آنجا بهمرور به ایران راه یافته است.[۶] برخی معتقدند که واقعه اعلام وفاداری حبیب و همراهان در شب عاشورا، بعدها در ذهن شیعیان نجف بازتاب یافت و بهصورت آیینی نمادین در قالب مشق شمشیر بازآفرینی شد.[۷] این آیین در شهرهای مختلف ایران ازجمله قم،[۸] مشهد،[۹] شیراز[۱۰] و یزد،[۱۱] توسط نجفیهای مقیم ایران و مردم بومی منطقه، برگزار میشود.
پانویس
- ↑ «عزاء المشق المشهور في النجف الأشرف في صحن أمير المؤمنين عليه السلام»، ابناء.
- ↑ «عزاء المشق المشهور في النجف الأشرف في صحن أمير المؤمنين عليه السلام»، ابناء.
- ↑ «عزاء المشق والمشاعل -عبد الهادي چیوان»، سایت التبلیغ.
- ↑ موسوعة کلمات الامام الحسین(ع)، ۱۳۷۴ش، ص۴۰۷ـ۴۰۸.
- ↑ «گزارش شفقنا از آداب عزاداری نجفی ها در قم/ از مشعل گردانی تا پذیرایی با قهوه تلخ عربی»، شفقنا.
- ↑ «آیین مشق شمشیر نجفی های مقیم قم»، ایسنا.
- ↑ «عزاء المشق والمشاعل -عبد الهادي چیوان»، سایت التبلیغ.
- ↑ «آیین مشق شمشیر نجفی های مقیم قم»، ایسنا.
- ↑ «آیین سنتی مشق شمشیر - مشهد» ایسنا.
- ↑ «مشق شمشیر شب تاسوعا - شیراز»؛ ایسنا.
- ↑ «کفنپوشی» و «مشق شمشیر» از جمله آداب ویژه شب و روز عاشورا در ابرکوه»، فارس.
منابع
- موسوعة کلمات الامام الحسین علیهالسلام، اعداد لجنةالحدیث، معهد تحقیقات باقرالعلوم علیهالسلام، قم، دارالمعروف، ۱۳۷۴ش.
- «عزاء المشق والمشاعل -عبد الهادي چیوان»، سایت التبلیغ، تاریخ درج مطلب: ۲۶ ژانویه ۲۰۲۳م، تاریخ بازدید: ۱۷ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «عزاء المشق المشهور في النجف الأشرف في صحن أمير المؤمنين عليه السلام»، سایت ابناء، تاریخ درج: ۲۵ فوریه ۲۰۲۳م، تاریخ بازدید: ۱۷ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «آیین مشق شمشیر نجفی های مقیم قم»، ایسنا، تاریخ درج:۱۲ تیر ۱۴۰۴ش، تاریخ بازدید: ۱۷ بهمن ۱۴۰۴ش .
- «آیین مشق شمشیر نجفی های مقیم مشهد»، ایسنا، تاریخ درج:۲۰ مهر ۱۳۹۵، تاریخ بازدید: ۱۷ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «آیین مشق شمشیر نجفی های مقیم شیراز»، ایسنا، تاریخ درج:۱۶ مرداد ۱۴۰۱، تاریخ بازدید: ۱۷ بهمن ۱۴۰۴ش.
- «گزارش شفقنا از آداب عزاداری نجفی ها در قم/ از مشعل گردانی تا پذیرایی با قهوه تلخ عربی»، سایت شفقنا، تاریخ درج: ۲۳ شهریور ۱۳۹۸ش، تاریخ بازدید: ۱۷ بهمن ۱۴۰۴۰ش.
- «کفنپوشی» و «مشق شمشیر» از جمله آداب ویژه شب و روز عاشورا در ابرکوه»، فارس، تاریخ درج: ۲۸شهریور ۱۳۹۷ش، تاریخ بازدید: ۱۷ بهمن ۱۴۰۴ش.