پرش به محتوا

مشق شمشیر (آیین)

از ویکی شیعه
سوگواره مشق شمشیر(عزاء المَشق)
مراسم مشق شمشیر در حرم امام علی(ع) در شهر نجف
اطلاعات آیین
زمان‌برگزاریدهه اول محرم
مکان برگزارینجف، قم، مشهد، شیراز
گستره جغرافیاییعراق، ایران
وجه نمادینحمل و نمایش شمشیر
ادعیهنوحه
آیین‌های مهم
سینه‌زنیافطاریتشییع جنازهتعزیه خوانی
سایر آیین‌ها


مَشقِ شمشیر، آیینی است که در دهه محرم برگزار می‌شود و در آن، سوگواری مذهبی با اجرای حرکات رزمی نمادین ترکیب شده است.[۱]

گفته شده است، این آیین ریشه در نجف در عراق دارد[۲] و از آن‌جا به‌مرور به ایران راه یافته است.[۳]

فیلمی کوتاه از مراسم مشق شمشیر در حرم امام علی(ع) در نجف

در جریان این عزاداری، گروهی از مردان با شمشیر در دست، صف‌آرایی می‌کنند و حرکات هماهنگی انجام می‌دهند که یادآور آمادگی جنگی و فداکاری یاران امام حسین(ع) در کربلاست.[۴]

گزارش شده است که آیینِ مشقِ شمشیر، شاید برگرفته از اعلام وفاداری حبیب بن مظاهر و همراهانش در شب عاشورا است.[۵] به گفته مورخان، زمانی که نافع بن هلال، حبیب را از نگرانی حضرت زینب(س)، درباره وفاداری یاران امام حسین(ع) باخبر کرد، نافع و حبیب، اصحاب امام حسین(ع) را گرد آوردند و همگی نزد امام رفتند و اعلان کردند که تا آخرین قطره خون خود از خاندان پیامبر(ص) حمایت خواهند کرد.[۶] چنین نقل شده است این واقعه بعدها در ذهن شیعیان نجف بازتاب یافت و به‌صورت آیینی نمادین در قالب مشق شمشیر بازآفرینی شد.[۷]

مراسم مشق شمشیر در قم
آیین مشق شمشیر در مشهد

این آیین و مراسم در شهرهای مختلف ایران از جمله قم،[۸] مشهد،[۹] شیراز[۱۰] و یزد،[۱۱] توسط نجفی‌های مقیم ایران و مردم بومی منطقه، برگزار می‌شود.

پانویس

  1. «عزاء المشق المشهور في النجف الأشرف في صحن أمير المؤمنين عليه السلام»، ابناء.
  2. «گزارش شفقنا از آداب عزاداری نجفی ها در قم/ از مشعل گردانی تا پذیرایی با قهوه تلخ عربی»، شفقنا.
  3. «آیین مشق شمشیر نجفی های مقیم قم»، ایسنا.
  4. «عزاء المشق المشهور في النجف الأشرف في صحن أمير المؤمنين عليه السلام»، ابناء.
  5. «عزاء المشق والمشاعل -عبد الهادي چیوان»، سایت التبلیغ.
  6. موسوعة کلمات الامام الحسین(ع)، ۱۳۷۴ش، ص۴۰۷ـ۴۰۸.
  7. «عزاء المشق والمشاعل -عبد الهادي چیوان»، سایت التبلیغ.
  8. «آیین مشق شمشیر نجفی های مقیم قم»، ایسنا.
  9. «آیین سنتی مشق شمشیر - مشهد» ایسنا.
  10. «مشق شمشیر شب تاسوعا - شیراز»؛ ایسنا.
  11. «کفن‌پوشی» و «مشق شمشیر» از جمله آداب ویژه شب و روز عاشورا در ابرکوه»، فارس.


منابع