ما اهل کوفه نیستیم
در این زمان برای لبیک به ندای حسین زمان و دفاع از اسلام و قرآن و استقلال كشور و حفظ ناموس بر همه ما واجب است كه به سوی جبهههای نبرد بشتابیم همچنانكه بارها در شعارهایمان گفته و میگویم كه ما اهل كوفه نیستیم امام تنها بماند باید در عمل این حمایت خود را نشان دهیم.
(بخشی از وصیتنامه شهید درویش عالی دریكوندی از شهدای جنگ ایران و و عراق.)[۱]
ما اهل کوفه نیستیم علی تنها بماند، شعاری سیاسی است که در ادبیات انقلاب اسلامی ایران، با هدف تأکید بر لزوم وفاداری به رهبر جمهوری اسلامی و پرهیز از تنها گذاشتنِ ولی فقیه سر داده میشود. سید احمد علمالهدی، امام جمعه مشهد، این شعار را نماد بیعت با «مسلمِ زمان» (ولی فقیه) برای رسیدن به ظهور امام زمان(عج) دانسته[۲] و سید احمد خاتمی، از اعضای مجلس خبرگان رهبری، نیز آن را دارای زیربنای قرآنی و برگرفته از مکتب حضرت فاطمه زهرا(س) دانسته در راستای توصیه امام خمینی به پشتیبانی از ولایت فقیه برای جلوگیری از آسیب به مملکت میداند؛[۳]
ریشه شعار «ما اهل کوفه نیستیم، علی تنها بماند» در تناقض تاریخی رفتار کوفیان با امام علی(ع) و امام حسین(ع) دانسته شده است؛[۴] به گفته مورخان، کوفیان پس از دعوت از امام حسین(ع)،[۵] از همراهی فرستاده او «مسلم بن عقیل» در کربلا وی را یاری نکردند و در برخی منابع به عنوان مردمی بیوفا و عهدشکن معرفی شدند.[۶]
از بررسی برخی منابع به نظر میرسد که این شعار در سالهای ابتدایی انقلاب اسلامی ایران ایران و طول جنگ هشت ساله ایران و عراق، به صورت «ما اهل کوفه نیستیم؛ امام تنها بماند» به کار میرفته است.[۷] طبق یک روایت، شعار «ما اهل کوفه نیستیم» پس از شهادت سید محمدعلی قاضی طباطبایی و سید اسدالله مدنی، در تبریز و در واکنش به سخنان مسلم ملکوتی، امام جمعه تبریز، شکل گرفت. او خود را «مسلم» و فرستاده امام خمینی معرفی کرد و مردم در پاسخ گفتند: «ما اهل کوفه نیستیم که مسلم را شهید کنیم.» ازاینرو، منشأ این شعار به تبریز نسبت داده میشود.[۸]
پانویس
- ↑ «ما اهل کوفه نیستیم امام تنها بماند»؛ سایت راسخون.
- ↑ علمالهدی، «ما اهل کوفه نیستیم نباید در حد شعار باشد»، ایسنا.
- ↑ خاتمی، «ما اهل کوفه نیستیم شعار قرآنی است»، خبرگزاری دانشجو.
- ↑ شهیدی، «مردم کوفه از زبان امیرالمؤمنان علی(ع)»، ص۱۲۸.
- ↑ بلاذری، انساب الاشراف، بیتا، ج۳، ص۳۶۹.
- ↑ صفری فروشانی، «اسلام و مسلمانان/ مردمشناسی کوفه»، ص۲۳؛ آیتی، بررسی تاریخ عاشورا، ۱۳۷۲ش، ص ۶۱.
- ↑ «ما اهل کوفه نیستیم امام تنها بماند»؛ سایت نوید شاهد.
- ↑ ملکوتی، «ماجرای شعار ما اهل کوفه نیستیم»، خبرگزاری رسا.
منابع
- علمالهدی، سید احمد، «ما اهل کوفه نیستیم»، ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲۳ مهر ۱۳۹۵ش، تاریخ بازدید: ۲اسفند ۱۴۰۴ش.
- آیتی، محمدابراهیم، بررسی تاریخ عاشورا، تهران، بینا، ۱۳۷۲ش.
- بلاذری، احمد بن یحیی، انساب الاشراف، تحقیق سهل زکار و ریاض زرکلی، بیروت، دارالفکر، ۱۴۱۷ق.
- خاتمی، سید احمد، «ما اهل کوفه نیستیم شعار قرآنی است»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۲۳اسفند ۱۳۹۴ش، تاریخ بازدید ۲اسفند ۱۴۰۴ش.
- شریف الرضی، محمد بن حسین، نهج البلاغة (للصبحی صالح)، قم، نشر هجرت، چاپ اول، ۱۴۱۴ق.
- شهیدی، سید جعفر، «مردم کوفه از زبان امیرالمؤمنان علی(ع)»، فصلنامه پژوهشی نهج البلاغه، ش ۲۴-۲۵، ۱۳۸۷ش.
- صفری فروشانی، نعمتالله، «اسلام و مسلمانان/ مردمشناسی کوفه»، مشکوة، شماره ۵۳، زمستان ۱۳۷۵ش.
- طبری، محمد بن جریر، تاریخ الطبری (تاریخ الامم و الملوک)، بیروت: دار التراث، بیتا.
- کریمی، سعید، و سید علیرضا طاووسیمسرور، «انگیزههای سیاسی در جعل روایات مدح و ذم بلاد»، دانش سیاسی، شماره۱۱، بهار و تابستان ۱۳۸۹ش.
- «ما اهل کوفه نیستیم امام تنها بماند»؛ سایت راسخون، تاریخ بازدید: ۲ اسفند ۱۴۰۵ش.
- «ما اهل کوفه نیستیم امام تنها بماند»؛ سایت نوید شاهد، تاریخ درج مطلب: ۱۶ آذر ۱۴۰۴ش، تاریخ بازدید: ۴ تیر ۱۴۰۵ش.
- محمدعلیزاده، طاهره، «دل ها با تو شمشیرها بر تو»، پرتال جامع عوم انسانی، تاریخ بازدید: ۲ اسفند ۱۴۰۴ش.
- ملکوتی، مسلم، «ماجرای شعار ما اهل کوفه نیستیم»، خبرگزاری رسا، تاریخ درج مطلب: ۱۳ شهريور ۱۳۹۲ش، تاریخ بازدید: ۲ اسفند ۱۴۰۴ش.
- یعقوبی، احمد بن ابییعقوب، تاریخ یعقوبی، ترجمه محمدابراهیم آیتی، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۷۱ش.