ابوالفتح آمدی
| محدث و قاضی شیعی | |
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | ناصحالدین عبدالواحد بن محمد آمِدی |
| تاریخ وفات | ۵۵۰ق |
| اطلاعات علمی | |
| تألیفات | غرر الحکم و درر الکلم • جواهر الکلام فی الحکم و الاحکام من قصة سیدالانام |
اَبوالفَتْحِ ناصِحِالدِّینِ عَبْدِالواحِدِ بْنِ مُحَمَّدٍ آمِدیّ محدث و قاضی شهر آمد (دیاربکر کردستان ترکیه) بود. نام کامل ابوالفتح آمدی برخی «محمد بن عبدالواحد» ذکر کردهاند. اطلاعات دقیقی از زندگانی او در دست نیست و تاریخ ولادت و وفات او در کتابهای رجال نیامده است. آمدی در مقدمه جواهر الکلام احمد غزالی (درگذشت ۵۲۰ق) را معاصر خود دانسته[۱] و ابنشهرآشوب (درگذشت ۵۸۸ق) گفته اجازه روایت غرر الحکم را از او گرفته است.[۲] سال درگذشت او با اختلاف ۵۱۰، ۵۲۰ و ۵۵۰ق ذکر شده و محدث ارموی سال ۵۵۰ق/۱۱۵۵م را ترجیح داده است.[۳]
از آنجا که ابنشهرآشوب اجازه روایت غررالحکم او را داشته و این کتاب را از کتب شیعه برشمرده است،[۴] دانشمندانی از قبیل مجلسی،[۵] افندی اصفهانی[۶] و نوری[۷] او را شیعه امامی شمردهاند و عبارت «کَرّم الله وجهه» را که آمدی در دیباچه غرر الحکم در حق امام علی(ع) به کار برده، حمل بر تقیه کرده یا از تصرفات کاتبان دانستهاند.
غرر الحکم و درر الکلم مشهورترین اثر آمدی، مجموعهای عظیم از کلمات قصار امام علی(ع) است که بر اساس حروف الفبا و با مراعات سجع تنظیم شده است. این کتاب در قرن ۱۲ق توسط جمالالدین محمد خوانساری به فارسی ترجمه و شرح شد و در ۱۳۴۶ش توسط میرجلالالدین محدّث ارموی در تهران منتشر شد. جواهر الکلام فی الحکم و الاحکام من قصة سیدالانام اثر دیگری از آمدی که شامل حکمتها و احکام از قصه پیامبر(ص) است و بخشی از مقدمه آن توسط حاجی خلیفه نقل شده است.
پانویس
منابع
- حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله، کشف الظنون عن أسامي الکتب و الفنون، استانبول، بینا، ۱۹۷۱م.
- ابنشهرآشوب مازندرانی، محمد بن علی، مناقب آلابیطالب علیهمالسلام، قم، انتشارات علامه، چاپ اول، ۱۳۷۹ق.
- مجلسی، محمدباقر، بِحارُ الاَنوارِ الجامعةُ لِدُرَرِ اَخبارِ الاَئمةِ الاَطهار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق.
- محدث نوری، میرزاحسین، مُستَدرَکُ الوسائل و مُستَنبَطُ المسائل، تحقیق مؤسسه آلالبیت علیهمالسلام، بیروت، چاپ اول، ۱۴۰۸ق.