پرش به محتوا

آیه ۵۹ سوره فرقان

از ویکی شیعه
آیه ۵۹ سوره فرقان
مشخصات آیه
واقع در سورهسوره فرقان
شماره آیه۵۹
جزء۱۹
اطلاعات محتوایی
شأن نزولندارد
مکان نزولمکه
موضوعقدرت خدا، توکل
آیات مرتبطآیه سخره، آیه ۳ سوره یونس، آیه ۷ سوره هود، آیه ۴ سوره سجده، آیه ۳۸ سوره ق، آیه ۴ سوره حدید


آیه ۵۹ سوره فرقان به پیامبر اکرم(ص) توصیه می‌کند که به خدا توکل کند و از مشرکان نگران نباشد.[۱] مفسران این آیه را نشانه‌ای از توحید و قدرت الهی در مدیریت و تدبیر جهان می‌دانند.[۲] طبق آیه ۵۴ سوره اعراف، خداوند همه چیز را آفریده و بر عرش تسلط دارد،[۳] و با علم، قدرت و ربوبیت کامل، نیروهای مختلف جهان را مدیریت می‌کند.[۴] بنابراین، خداوند باید منبع اصلی توکل انسان‌ها باشد.[۵] به گفته طباطبایی، عبارت «استوی علی العرش» به‌گونه‌ای است که هیچ چیزی از تدبیر خداوند خارج نیست.[۶] همچنین، کلمه «عرش» در فرهنگ اسلامی به معنای مرکز فرماندهی و تدبیر آفرینش است، که نشان‌دهنده مسئولیت کامل خداوند بر تمام امور جهان است.[۷]

﴿الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ الرَّحْمَنُ فَاسْأَلْ بِهِ خَبِيرًا ۝٥٩ [فرقان:59]
﴿همان کسی که آسمانها و زمین و آنچه را که میان آن دو است در شش روز آفرید آنگاه بر عرش استیلا یافت رحمتگر عام [اوست] در باره وی از خبره‌ای بپرس [که می‌داند ۝٥٩

به گفته قرآن‌پژوهان، عبارت «فِی سِتَّةِ أَیامٍ» هفت مرتبه در قرآن تکرار شده[۸] که یوم به‌معنای دوره‌های خلقت آفرینش است[۹] که خود نشانه‌ای از قدرت خدا است.[۱۰] برخی از مفسران شیعه گفته‌اند علم زمین‌شناسی هم به چند دوره خلقت آفرینش اشاره دارد که در آیه‌های ۸ تا ۱۱ سوره فصلت به آن اشاره شده است.[۱۱]

مدیریت حاکم بر جهان، برخلاف بسیاری از ستمگران و ظالمان، دارای رحمت و بخشش وسیعی است.[۱۲] این رحمت عام خداوند، شامل همه موجودات می‌شود؛ از متقیان گرفته تا گناهکاران،[۱۳] کافران و مؤمنان.[۱۴] افرادی که خواهان چیزی هستند، باید از خدا درخواست کنند،[۱۵] زیرا رحمانیت خداوند همان دلیلی است که به سبب آن هستی خلق شده است.[۱۶]

پانویس

  1. جوادی آملی، تفسیر تسنیم، ۱۴۰۱ش، ج۶۱، ص۱۵۷.
  2. جوادی آملی، تفسیر تسنیم، ۱۴۰۱ش، ج۶۱، ص۱۵۴؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱۵، ص۱۳۵.
  3. ابن عاشور، تفسیر التحریر و التنویر، ۱۴۲۰ق، ج۱۹،ص۵۹.
  4. جوادی آملی، تفسیر تسنیم، ۱۴۰۱ش، ج۶۱، ص۱۵۸.
  5. ابن عاشور، تفسیر التحریر و التنویر، ۱۴۲۰ق، ج۱۹،ص۵۹.
  6. طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۸، ص۱۵۰.
  7. طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۸، ص۱۵۰؛ قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۶، ص۲۷۴.
  8. رضایی اصفهانی، تفسیر قرآن مهر، ۱۳۸۹ش، ج۶، ص۴۶۲.
  9. مغنیه، تفسیر کاشف، ۱۴۲۴ق، ج۵، ص۴۷۸.
  10. رضایی اصفهانی، تفسیر قرآن مهر، ۱۳۸۹ش، ج۶، ص۴۶۳.
  11. رضایی اصفهانی، تفسیر قرآن مهر، ۱۳۸۹ش، ج۶، ص۴۶۳.
  12. جوادی آملی، تفسیر تسنیم، ۱۴۰۱ش، ج۶۱، ص۱۵۹.
  13. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱۵، ص۱۳۶.
  14. رضایی اصفهانی، تفسیر قرآن مهر، ۱۳۸۹ش، ج۶، ص۴۶۳.
  15. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱۵، ص۱۳۷.
  16. قرشی‌بنایی، تفسیر احسن احدیث، ۱۳۷۵ش، ج۷، ص۳۰۹.

منابع

  • ابن‌عاشور، محمدطاهر، التحرير و التنوير، بیروت، موسسة التاريخ العربی‏، ۱۴۲۰ق.
  • جوادی آملی، عبدالله، تفسیر تسنیم، تحقیق: احمد قدسی و دیگران، قم، نشر اسراء، چاپ دوم، ۱۴۰۱ش.
  • رضایی اصفهانی، محمدعلی، تفسیر قرآن مهر، قم، عصر ظهور، چاپ اول، ۱۳۸۹ش.
  • طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات‏، چاپ دوم، ۱۳۹۰ق.
  • قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن، ۱۳۸۸ش.
  • قرشی بنایی، علی‌اکبر، تفسیر احسن الحدیث، تهران، بنیاد بعثت، چاپ دوم، ۱۳۷۵ش.
  • مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ دهم، ۱۳۷۱ش.
  • مغنیه، محمدجواد، التفسیر الکاشف، قم، دار الكتاب الاسلامی‏، ۱۴۲۴ق.